ตัวอย่างข้อสอบ PISA 2025 ด้านวิทยาศาสตร์

นักเรียนกำลังสังเกตการละลายของก้อนน้ำแข็งในแก้วน้ำ โดยใช้เทอร์โมมิเตอร์และนาฬิกาเพื่อบันทึกเวลาและอุณหภูมิ สมมติว่าอุณหภูมิของน้ำไม่เปลี่ยนแปลงจนกระทั่งน้ำแข็งละลายหมด เพราะเหตุใดอุณหภูมิของน้ำไม่เพิ่มขึ้นจนกว่าก้อนน้ำแข็งจะละลายหมด?

• น้ำแข็งดูดซับความร้อนจากน้ำ

• น้ำเย็นกว่าที่ทำให้ไม่ร้อนขึ้น

• น้ำแข็งลดอุณหภูมิของน้ำด้วยการขยายตัว

• ความร้อนถูกใช้ในการเปลี่ยนน้ำแข็งเป็นของเหลว

ในภาพ นักเรียนสังเกตเห็นพืชที่เติบโตในเทอร์ราเรียมปิด ซึ่งมีการควบแน่นเกิดขึ้นที่ด้านในของผนัง และมีปริมาณน้ำเล็กน้อยที่ก้นเทอร์ราเรียม

วัฏจักรของน้ำภายในเทอร์ราเรียมนี้ช่วยให้พืชเจริญเติบโตได้อย่างไร?

• น้ำในเทอร์ราเรียมไม่เปลี่ยนแปลง

• น้ำถูกใช้และปล่อยออกมาเป็นไอน้ำโดยพืช

• การควบแน่นทำให้พืชดูดซึมน้ำ

• น้ำหมุนเวียนผ่านดินตลอดเวลา 

นักวิทยาศาสตร์พบว่าการเพิ่มระดับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ (CO₂) ในชั้นบรรยากาศส่งผลให้โลกอบอุ่นขึ้น เนื่องจากเกิดปรากฏการณ์เรือนกระจก

ทำไมก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์จึงมีบทบาทสำคัญในการทำให้โลกอบอุ่นขึ้น ?

• ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์สะท้อนแสงอาทิตย์กลับสู่อวกาศ

• ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ดูดซับความร้อนและเก็บรักษาความร้อนไว้ในบรรยากาศ

• ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ลดปริมาณออกซิเจนในชั้นบรรยากาศ

• ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ทำให้เมฆหนาขึ้น

ในโรงเรียนแห่งหนึ่ง นักเรียนทำการทดลองเพื่อศึกษาการเจริญเติบโตของพืชในสภาพแวดล้อมที่แตกต่างกัน โดยใช้เมล็ดพืชชนิดเดียวกัน จำนวน 3 กลุ่ม แต่ละกลุ่มถูกให้แสงแดด น้ำ และปุ๋ยในปริมาณที่ต่างกัน เมื่อเวลาผ่านไป 2 สัปดาห์ นักเรียนพบว่ากลุ่มที่ได้รับปุ๋ยมากที่สุดมีการเจริญเติบโตดีที่สุด คำถามคือ ปัจจัยใดมีผลต่อการเจริญเติบโตของพืชมากที่สุด?

• ปริมาณน้ำ

• แสงแดด

• ปุ๋ย

• ประเภทของเมล็ดพืช

นักวิทยาศาสตร์ศึกษาปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่เกิดขึ้นในทะเลสาบ พบว่าอุณหภูมิของน้ำทะเลในฤดูร้อนสูงขึ้น ทำให้เกิดการลดลงของออกซิเจนในน้ำ ส่งผลให้ปลาในทะเลสาบตาย คำถามคือ ปัจจัยใดเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้ปลาในทะเลสาบตาย?

• การเพิ่มของออกซิเจน

• อุณหภูมิสูงขึ้น

• ปริมาณน้ำลดลง

• การเพิ่มของพืชน้ำ

ในการศึกษาเกี่ยวกับพลังงานหมุนเวียน นักเรียนได้สร้างแบบจำลองการผลิตพลังงานจากลม โดยมีความสูงของกังหันลมต่างกัน ในการทดลองพบว่ากังหันที่สูงที่สุดผลิตพลังงานได้มากที่สุด คำถามคือ ปัจจัยใดส่งผลต่อการผลิตพลังงานจากลมมากที่สุด?

• ความเร็วของลม

• ขนาดของใบพัด

• ความสูงของกังหัน

• จำนวนของกังหัน

ในโครงการอนุรักษ์พรรณไม้ นักเรียนได้ศึกษาเกี่ยวกับการฟื้นฟูป่าไม้ที่เสียหาย โดยการปลูกต้นไม้ใหม่และดูแลรักษา คำถามคือ ปัจจัยใดที่สำคัญที่สุดในการฟื้นฟูป่าไม้?

• การเลือกชนิดของต้นไม้

• การกำจัดวัชพืช

• การให้น้ำ

• การควบคุมสัตว์

นักเรียนทำการศึกษาเกี่ยวกับคุณสมบัติของน้ำ โดยนำสารต่าง ๆ มาผสมกับน้ำเพื่อดูการละลาย คำถามคือ สารใดที่น่าจะละลายในน้ำได้ดีที่สุด?

• น้ำตาล

• น้ำมัน

• ทราย

• เกลือ

นักวิทยาศาสตร์กำลังศึกษาการเปลี่ยนแปลงของสภาพอากาศในเขตเมือง พบว่ามลพิษทางอากาศมีผลต่อสุขภาพของประชาชน คำถามคือ มลพิษทางอากาศส่งผลต่อสุขภาพอย่างไร?

• ทำให้ระบบภูมิคุ้มกันแข็งแรงขึ้น

• เพิ่มความเสี่ยงต่อโรคทางเดินหายใจ

• ช่วยลดความเครียด

• ส่งผลให้มีการเจริญเติบโตของพืช

ในการทดลองเกี่ยวกับแรงดันอากาศ นักเรียนใช้หลอดดูดน้ำเพื่อตรวจสอบแรงดันในหลอด โดยพบว่าหากมีการสร้างสุญญากาศในหลอด น้ำจะไม่ไหลขึ้น คำถามคือ สาเหตุใดที่ทำให้น้ำไม่ไหลขึ้นในหลอด?

• แรงดันอากาศสูง

• แรงโน้มถ่วง

• การเคลื่อนไหวของน้ำ

• การระเหยของน้ำ