4 модуль

Организмдер санының таралу сызбаларын қарастырыңыз, мұнда әр сегмент қоректік тізбектегі топтардың бірін білдіреді: төменгі жағында өндірушілер; содан кейін 1 - ретті тұтынушылар және т.б.

Шөпқоректілер саны өндірушілердің санынан асып түсетін пирамиданы немесе пирамидаларды көрсетіңіз.

• a.

  A и B

• 
  b.

  D

• c.

  C

• d.

  C және D

Энергияның берілу сызбасын қолдана отырып, өндірушілерден 3-ші реттік тұтынушыларға алынған энергия мөлшері қаншаға азайғанын анықтаңыз.

• a.

  99500

• b.

  2000

• c.

  450

• d.

  200

Сызбада экожүйенің бір бөлігіндегі энергия ағыны көрсетілген.

2-трофикалық деңгейден 4-трофикалық деңгейге дейін жететін энергияның пайызын есептеңіз

• a.

  3,04

• 
  

  b.

  8,75

• c.

  33,0

• 
  

  d.

  46,0

Сукцессия кезінде болатын процестердің ретін белгілеңіз

1) бұталардың қоныстануы

2) тау-тастарға қыналардың қоныстануы

3) тұрақты бірлестіктің түзілуі

4) шөптесін өсімдіктердің тұқымдарының өнуі

5) аумақтарға мүктердің қоныстануы

• a.

  2.5.4.1.3

• 
  

  b.

  1.2.3.4.5

• c.

  5.4.3.2.1

• d 4.5.2.1.3

Қандай қорық сипатталғанын анықтаңыз

Қорықта төрт биіктік белдеуі бар: 1600 м биіктікке дейінгі орманды далада жабайы алма, өрік, көктерек, шетен өсетін жапырақты ормандар. 1600 м-ден 2800 м-ге дейін Шренк шыршасы мен Тянь-Шань шыршасының қылқан жапырақты ормандары бар. Жоғарыда аршасы бар альпі шалғындары. 3500 м-ден жоғары тау мен мұздықтар бар Онда кездесетін аңдардың негізгі түрлері: арқар, қарақұйрық, елік, қасқыр мен түлкі, шұбар күзен және сасық күзен,ал құстардан: бөдене, шіл, кекілік, жетісу қырғауылы, тұйғын, жағалтай, құладын, ақбас құмай,тазқара,бүркіт және қыранқара мекендейді.. Қорықта өсімдіктердің 1300-ден астам түрі өседі, оның ішінде ағаштар мен бұталардың 112 түрі.

• a.

  Алакөл

• 
  

  b.

  Алматы

• c.

  Барсакелмес

• d.

  Қаратау

Жануарлардың қорғалу статусын анықтаңыз

Қар барысы Алтай тауларында теңіз деңгейінен 1-5 мың метр биіктікте мекендейді. Жануар  жасырынып тіршілік етеді және адамдарға жоламайды.  Бірақ, сақтыққа қарамастан, аң жойылып кету қаупінен өзін қорғай алмады. Әдемі үлпілдек, көкшіл түсті дақтары бар жүні әрқашан аңшыларды қызықтырады. Бүгінгі таңда жануар дүниежүзілік Қызыл кітапқа енгізілген және оны аулауға қатаң тыйым салынған.

Қар барысы

• a.

  қалпына келгендер

• 
  

  b.

  жойылып бара жатқан

• c.

  саны азайып бара жатқан

• 
  

  d.

  сирек кездесетіндер

Қоректік тізбекте 4 буын бар. Биомассаны 0,3 кг жоғары деңгейде арттыру үшін қанша өсімдікті тұтыну керектігін есептеңіз.

• a.

  300 мг

• 
  b.

  30 кг

• c.

  300 кг

• 
  

  d.

  3 т.

Өсімдіктің қорғалу статусын анықтаңыз

Кәдімгі шолпанкебіс – сүйсіндер тұқымдасы, шолпанкебіс туысына жататын көп жылдық өсімдік. Қазақстанда кәдімгі шолпанкебіс елдің солтүстік және солтүстік-шығыс бөлігінде өседі. Ылғалды топырақты жақсы көреді, бірақ батпақты емес, аязға төзімді. Ол өте баяу көбейеді. Бірінші жапырағы тұқымның өнуінің төртінші жылында пайда болады,  сегізінші жылы гүлдейді. Егер топырақ қолайлы болса, онда ол 100 жылға дейін өседі.  Сәндік мақсаттарға байланысты зардап шекті. Гүл шоқтары үшін жаппай жұлынды және өз үлескілеріне қайта отырғызу мақсатында қазып алды.Ағаш кесу есебінен популяция саны да айтарлықтай азайды. Швейцарияда кәдімгі шолпанкебіс 1878 жылдан бері қорғалған. Қазақстанда да Қызыл кітапқа енген.

Кәдімгі шолпанкебіс

• a.

  қалпына келгендер, сирек

• 
  b.

  жойылып бара жатқан,қалпына келгендер

• c.

  саны азйып бара жатқандар, қалпына келгендер

• d.

  сирек, жойылып бара жатқандар немесе жойылып кеткендер

Экологиялық пирамида ережелеріне сүйене отырып, салмағы 8 кг, оның 70% су (өсімдік – қоян – түлкі) түлкі тіршілігіне қандай өсімдік массасы қажет екенін анықтаңыз.

• a.

  2,4 кг

• 
  

  b.

  24 кг

• c.

  240 кг

• 
  

  d.

  2т.

Экологиялық пирамида ережесіне сүйене отырып, салмағы 5 кг бір бүркітті (шөп - тышқан - жыландар - бүркіт) өсіру үшін қанша шөп қажет екенін анықтаңыз.

• a.

  5 кг

• 
  

  b.

  50 кг

• c.

  500 кг

• 
  

  d.

  5000 кг