Химиялық тепе-теңдіктің ығысуы

Қысымын арттырғанда тепе-теңдік солға ығысатын реакция:

• N₂ + O₂ ↔ 2NO

• N₂ +3H₂ ↔ 2NH₃

• COCl ↔ CO+Cl₂

• H₂ + Cl₂ ↔ 2HCl

Егер температураны арттырса, онда реакцияның тепе-теңдігі сол

жаққа қарай ығысатын үрдіс:

• 2NO + O₂ ↔ 2NO₂ +Q.

• 2N₂ + O₂ ↔ 2N₂O -Q

• 2H₂O ↔ 2H₂ + O₂ -Q

• 2CO₂ ↔ 2CO + O₂ -Q.

Химиялық тепе-теңдікке әсер етпейтін фактор:

• температураның төмендеуі

• әрекеттесуші заттар концентрациясының көбейуі.

• температураның көтерілуі

• катализатор.

CO_2(г) + C_(қ) ↔ CO_2(c) -173кДж Реакция теңдеуінде тепе-теңдік

өнімнің түзілетін жағына ығысады

• қысымды төмендеткенде

• температураны төмендеткенде

• температураны арттырғанда

• қысым өзгеріске ұшырамағанда

CO_2(г) + H₂O_(c) ↔ H₂CO_3(c) Тепе-теңдікті солға ығыстыру үшін қажет

• CO₂ концентрациясын арттыру

• қысымды төмендету

• су концентрациясын арттыру

• қышқыл концентрациясын арттыру

2SO_2(г) + O_2(г) ↔ 2SO_3(c) +Q Реакция теңдеуінде тепе-теңдік өнімнің

түзілетін жағына ығысады

• күкірт (IV) оксидінің концентрациясын азайтқанда

• температураны төмендеткенде

• қысымды төмендеткенде

• оттектің концентрациясын азайтқанда

Азот (ІІ) оксиді тотыққанда азот (ІV) оксидіне айналып, жылу

бөлінеді. Осы реакция типін және қысымды арттырғанда тепе-

теңдіктің ығысуын көрсетіңіз: 2NO + O₂ ↔ 2NO₂ +Q

• Экзотермиялық, тепе-теңдік ауыспайды.

• Эндотермиялық, тура жүретін реакция жағына.

• Экзотермиялық, тура реакция жағына.

• Экзотермиялық, кері реакция жағына.

Теңдеуіндегі тепе-теңдікті оңға ығыстыратын факторлар нөмірін

көрсетіңіз: 2NO + O₂ ↔ 2NO₂ +Q

1. Оттектің концентрациясын көбейту.

2. Азот (ІІ) оксидінің концентрациясын кеміту.

3. Температураны арттыру

4. Қысымды азайту.

5. Температураны азайту.

6. Қысымды арттыру.

7. Катализатор қолдану.

• 1 4 6

• 2 5 6.

• 1 5 6.

• 2 4 6

Егер температура мен қысымды бір мезгілде арттырса, онда

реакцияның тепе-теңдігі оң жаққа қарай ығысатын үрдіс:

• 2N₂ + O₂ ↔ 2N₂O -Q

• 2H₂O ↔ 2H₂ + O₂ -Q.

• Fe + C ↔ Fe + CO -Q.

• 2CO + O₂ ↔ 2CO₂+Q.

N₂ + O₂ ↔ 2NO үрдісінде тепе-теңдікке әсер етпейтін фактор:

• температура жоғарыласа

• азоттың концентрациясын азайту.

• қысым жоғарыласа

• оттегінің концентрациясын азайту.