Тіл білімі 1

Сөз тіркесінің құрамына қарай түрлері:

• жалаң сөз тіркесі, күделі сөз тіркесі, аралас сөз тіркесі;

• күрделі сөз тіркесі;

• жалаң сөз тіркесі, тұрақты сөз тіркесі;

• аралас тіркес, жай тіркес;

• еркін сөз тіркесі, тұрақты тіркес;

Әріп жазуы қашан пайда болды?

• біздің жыл санауымызға дейінгі І мың жылдығында;

• әріп жазуы Ү ғасырдан басталды;

• әріп жазуы ХІҮ ғасырдан бастап қолданылды;

• әріп жазуы дүние жүзінде біздің жыл санауымыздан ІҮ мың жылдығында;

• дұрыс жауабы жоқ;

Синтаксистік шартты мағына деген не?

• сөздің сөйлемде белгілі бір синтаксистік қызмет атқаруына байланысты туған лексикалық мағына;

• сөздің заттар мен құбылыстардың белгілерімен тікелей байланысты мағынасы;

• сөздің тұрақты сөз тіркестерінде көрінетін лексикалық мағынасы;

• сөздің негізгі мағынасына үстелген қосымша мағына;

• сөздің келтірінді мағынасы;

Тіл білімінің зерттеу нысаны:

• Адамзаттың дыбыстық тілі.

• Жазу тарихы.

• Сөз мағынасы.

• Өлі тілдер тарихы.

• Этнолингвистика.

Тіл білімінің негізгі міндеттері:

• Тіл құбылыстарын зерттеуде синхрондық және диахрондық жақтарына бірдей назар аудару.

• Тілдің өмір сүруін айқындау.

• Жалпы тілдерді салыстыру.

• Туыс емес тілдерді өзара салғастыру.

• Қоғам мен тіл дамуын сипаттау.

Тіл және оның даму заңдары туралы ғылым:

• Лингвистика.

• Фразеология.

• Ассимиляция.

• Метатеза.

• Диссимиляция.

Сипаттама тіл білімінің қарастыратын мәселесі:

• Тілдің өмір сүріп тұрған дәуіріндегі қалпы.

• Туыстас тілдердің дыбыс жүйесі.

• Тіл дыбыстарының артикуляциялық ерекшеліктері.

• Тілдің дыбыс жүйесін тарихи тұрғыдан қарастыру.

• Дыбыстардың өзгеру, даму жүйесін айқындау.

Лингвистиканы медицинамен байланыстыратын саласы:

• Артикуляция.

• Синтаксис.

• Фразеология.

• Екпін.

• Сөйлем.

Жалпы тіл білімінің айқындайтын мәселесі:

• Тілдің мәні мен қызметін, оның ойлаумен қатынасын, байланысын, тілдің даму заңдарын, зерттеу әдістерін белгілеу.

• Тілдің дұрыс бағытта дамуын зерделеу.

• Әлемдік тіл біліміндегі жетістіктерді ескере отырып, байланысын қарастыру.

• Ғылыми тұрғыдан зерттеудің нәтижелерін жинақтау.

• Тілдің даму және өзгеру заңдылықтарын, қоғамдық құбылыстарды қарастыру.

Тіл білімінің логика ғылымымен байланысы:

• Сөздің ұғыммен, сөйлемнің пайымдаумен байланысында.

• Ой формасы мен құрылысының зерттелінуінде.

• Тілдік категориялар мен логикалық категориялардың байланысында.

• Ойлаудың заңдары мен ой формасының байланысында.