Psychologia wychowawcza. Egzamin

Psychologia wychowawcza to nauka zajmująca się m. in:

• badaniem psychologicznych zagadnień uczenia się, wychowania i nauczania

• zagadnieniami doboru treści kształcenia i wychowania, procesem uczenia się

• uczniami o specjalnych potrzebach edukacyjnych, funkcjonowaniem zawodowym nauczycieli

• wszystkie odpowiedzi są poprawne

Tradycyjnie przedmiot i zadania psychologii wychowawczej dzielimy na trzy sfery. Wskaż sferę, które NIE należy do psychologii wychowawczej:

• wychowanie, psychologia wychowania (sfera afektywna)

• nauczanie, psychologia nauczania (sfera poznawcza)

• zdrowie, opieka zdrowotna (sfera aktywności)

• opieka, opieka psychologiczna (sfera potrzeb)

Koncepcja VUCA opisuje warunki funkcjonowania osób we współczesnym świecie. Akronim VUCA odnosi się do czterech charakterystyk. Są to:

• zmienność (volatility), niepewność (uncertainty), złożoność (complexity), niejednoznaczność (ambiquity)

• zmienność (volatility), unikalność (uniqueness), złożoność (complexity), niejednoznaczność (ambiquity)

• zmienność (volatility), niepewność (uncertainty), konkurencyjność (competitiveness), niejednoznaczność (ambiquity)

• żadna odpowiedź nie jest poprawna

Proces wychowania to ciąg zmian, które dokonują się w sposobie funkcjonowania wychowanka na skutek oddziaływań osoby wychowującej.
To proces który jest:

• intencjonalny, zaplanowany, bezpośredni

• interakcyjny, świadomy, zorganizowany

• celowy, skupiony na osiągnięciu konkretnych rezultatów

• wszystkie odpowiedzi są poprawne

Przyswojenie (internalizacja) to mechanizm, w którym zewnętrzne normy, wartości i postawy stają się częścią wewnętrznego systemu przekonań osoby. Do celowych aspektów internalizacji w wychowaniu NIE należy:

• przyjmowanie norm – dziecko naśladuje zewnętrzne zachowania, kierując się obawą przed karą lub pragnieniem nagrody

• uwewnętrznienie – zewnętrzne zasady przekształcają się w wewnętrzne przekonania, co prowadzi do samodzielnego przestrzegania norm

• relatywizm moralny – jeśli inni łamią zasady, osoba zachowuje się zgodnie z tymi normami społecznymi, co pozwala na jej na podejmowanie bezpiecznych decyzji w różnych sytuacjach

• autoregulacja – osoba stosuje zasady niezależnie od obecności innych, co gwarantuje stałość efektów wychowania

Nauczanie i uczenie się to dwie odmienne czynności, które są ze sobą powiązane, ale różnią się perspektywą:

• a) nauczanie jest działaniem skierowanym na przekazanie wiedzy

• b) uczenie się to przyswajanie i zastosowanie tej wiedzy przez osobę uczącą się

• a) i b) są poprawne

• żadna odpowiedź nie jest poprawna

Uczenie się to nabywanie doświadczeń wyrażające się w modyfikacji zachowania. Te zmiany w zachowaniu:

• a)    są następstwem zmian centralnych, nie należą wyłącznie do funkcji receptorów i efektorów

• b)    są efektem dojrzewania i degeneracji, zatem pojawiają się samoistnie;

• c)    są względnie trwałe, a więc nie wyrażają się jedynie w chwilowym podwyższeniu lub obniżeniu poziomu wykonania/zachowani

• poprawne odpowiedzi a) i c)

Jedną z metod wychowawczych jest nagradzanie – wzmacnianie pozytywnych zachowań poprzez nagrody. Do zagrożeń wynikających z nieprawidłowego stosowania tej metody zaliczamy:

• zbyt częste motywowanie zewnętrzne, które może sprzyjać postawie roszczeniowej

• obniżenie skuteczności działań spowodowane niedostosowaniem atrakcyjności nagrody

• zobojętnienie na nagrodę z powodu zbyt częstego otrzymywania

• wszystkie odpowiedzi są poprawne

Rodzina jest strukturą złożoną z osób (członków i członkiń), które tworzą wzajemne relacje. Wskaż odpowiedź, która NIE odnosi się do rodziny jako systemu.

Rodzina to system:

• w którym każdy członek / członkini pełni swoją rolę i wpływa na innych

• który wykazuje właściwości homeostatyczne poprzez mechanizmy utrzymania równowagi

• zamknięty, na który nie mają wpływu zmiany zachodzące w otoczeniu rodziny

• który działa na zasadzie współpracy i wzajemnego wsparcia

Ze względu na specyficzne cechy możemy wyróżnić charakterystyki rodzin.
Do przykładowych charakterystyk należą:

• rodzina nuklearna to rodzina dwupokoleniowa składająca się z rodziców i dzieci

• rodzina egalitarna to rodzina, w której wszyscy mają równe role i współpracują w modelu partnerskim

• rodzina poligamiczna to rodzina złożona z męża i kilku żon oraz ich potomstwa

• wszystkie odpowiedzi są poprawne