Əmək kollektivində sosial-psixoloji mühit və sosial partnyorluq.

Münaqişələr hansı şəraitdə baş verir?

• cəmiyyətin bütün üzvlərinin zəruri maddi və sosial vəziyyətlərinin saxlanılması zamanı

• mövqelərin, mənafelərin bir-birinə uyğun gəlmədiyi şəraitdə, habelə problemlərin çətinliklə həll olunduğu zaman

• işsizlər, əlillər, qocalar, çoxuşaqlı ailələrə yardım göstərilən zaman

• zəif əhali qruplarına dəstək üzrə tədbirlərin reallaşması zamanı

• haqqı ödənilən sabit əmək fəaliyyətinin stimullaşdırılması zamanı

Konstruktiv münaqişələrə aiddir:

• subyektiv münaqişələr

• əməyin təşkilindəki nöqsanlar

•   işçilərə münasibətlə etik normaların pozulması

• işçilər arasında qarşıdurma

• gərgin emosiyaların yer alması

Destruktiv münaqişələrə aiddir:

• subyektiv münaqişələr

• əməyin təşkilindəki nöqsanlar

• istehsalın təşkilindəki nöqsanlar

• resursların çatışmaması səbəbindən baş verən münaqişələr

• əməkhaqqının çatışmaması səbəbindən baş verən münaqişələr

Münaqişələrin həll etmə yollarına aiddir:

• Konfrontasiya

• Təzyiq

• Münaqişələrin ixtişaş istiqamətə keçməsi

• Barışmaq və güzəşt etmə

• Əməkhaqqının aşağı səviyyəyə salınması

Potensial münaqişələrin mahiyyəti:

• cəmiyyətin bütün üzvlərinin zəruri maddi və sosial vəziyyətlərinin dəstəklənməsi

• işsizlər, əlillər, qocalar, çoxuşaqlı ailələrə yardım göstərilməsi

•   zəif əhali qruplarına dəstək üzrə tədbirlərin reallaşması

• haqqı ödənilən sabit əmək fəaliyyətinin stimullaşdırılması

• münaqişənin yaranması üçün real əsaslar var, amma müxtəlif səbəblərə görə tərəflər situasiyanı münaqişəli olaraq qiymətləndirmir*

Sosial münaqişələrin səbəbləri:

• iqtisadi və sosial bərabərsizlik

• maddi və ya mənəvi ehtiyacların ödənilməməsi

•   müxtəlif sosial qrupların maraqlarının üst-üstə düşməməsi

• siyasi anlaşılmazlıqlar

• hamısı aiddir

Milli, millətlərarası və etnik münaqişələrin mahiyyəti:

• maddi və ya mənəvi ehtiyacların ödənilməməsi

• adətən ərazi kimi səbəblərdən baş verir

• münaqişənin yaranması üçün real əsaslar var, amma müxtəlif səbəblərə görə tərəflər situasiyanı münaqişəli olaraq qiymətləndirmir

• içilərin xasiyyətləri, baxışları, düşüncələri və ya maraqları bir birinə uyğun gəlməyən zaman yaranır

• informasiya azlığı səbəbindən baş verir

Şəxsiyyətlər arası və qruplar  arası münaqişələrin mahiyyəti:

• maddi və ya mənəvi ehtiyacların ödənilməməsi

• adətən ərazi kimi səbəblərdən baş verir

• içilərin xasiyyətləri, baxışları, düşüncələri və ya maraqları bir-birinə uyğun gəlməyən zaman yaranır

• münaqişənin yaranması üçün real əsaslar var, amma müxtəlif səbəblərə görə tərəflər situasiyanı münaqişəli olaraq qiymətləndirmir

• informasiya azlığı səbəbindən baş verir

Sosial partnyorluq mexanizmi nümunəsi:

• dövlət öz üzərinə cəmiyyətə sosial yardımın göstərilməsini götürür, əvəzində isə cəmiyyətdən ictimai dəstək gözləyir

• rəhbərlik və işçilər arasında münaqişələr

• menecer və liderin işçi kollektivi tərəfindən fərqləndirilməsi

• səmərəli qərarlar qəbul etmək qabiliyyəti

• istehsalın idarə edilməsi texnikası

Müəssisələrdə (firmalarda) sosial partnyorluq idealogiyasının əsasını aşağıdakılar təşkil edir:

• sosial-iqtisadi siyasətin 1-ci növbədə gəlirlər və əməkhaqqı problemlərinin razılaşdırılması

•   sosial ədalət meyarları və göstəricilərinin razılaşdırılması və sosial partnyorluğun subyektlərinin mənafelərinin təminatlı müdafiəsi

  c

• əmək və əmək münasibətləri sahəsində beynəlxalq dəyərlərin təsdiq edilməsi

• münaqişələrin üstün olaraq danışıq yolu ilə həll etməsi

• hamısı aiddir