HPiP 1

Zaznacz definicje słowa "Prawo"

• traktowane jako zespół reguł ustanowionych przez grupy społeczne, które nie mają związku z władzą państwową.

• traktowane jako zespół norm postępowania, za których pomocą władza państwowa reguluje pewne zachowania ludzi.

• traktowane jako zespół zasad moralnych, których przestrzeganie jest obowiązkowe, ale nie ma sankcji za ich łamanie.

• traktowane jako zespół tradycji i obyczajów, które społeczeństwo uznaje za obowiązujące w codziennym życiu.

PRAWO - znaczenie przedmiotowe (obiektywne)

• znaczenie przedmiotowe (obiektywne) – Prawo istnieje niejako zewnętrznie jako jeden z instrumentów funkcjonowania państwa. Powstawało wraz z wykształceniem się organizacji państwowej.

• znaczenie przedmiotowe (obiektywne) - Prawo istniało od zawsze, jeszcze przed powstaniem jakiejkolwiek organizacji państwowej, jako naturalny zbiór zasad moralnych.

• znaczenie przedmiotowe (obiektywne) - Prawo jest tworem, który powstał dopiero w XX wieku, wraz z rozwojem demokracji i globalizacji.

• znaczenie przedmiotowe (obiektywne) - Prawo jest niezależne od istnienia państwa i powstaje w wyniku porozumień między jednostkami w społeczeństwie.

PRAWO - znaczenie podmiotowe (subiektywne)?

• Prawo jako wolność działania jednostki bez jakichkolwiek ograniczeń ze strony innych osób, w tym państwa

• Prawo jako przywilej, który przysługuje tylko wybranym osobom lub grupom, a reszta społeczeństwa nie ma żadnych uprawnień w systemie prawnym.

• Prawo jako uprawnienie przysługujące danej osobie. Oznacza sferę możności postępowania osoby uprawnionej, czemu odpowiadają obowiązki innych podmiotów respektowania czyichś uprawnień

• Prawo jako obowiązek, który nakłada się na wszystkich obywateli, niezależnie od ich uprawnień i sytuacji życiowej.

ŹRÓDŁA PRAWA (fontes iuris) czyli?

• Termin ten ma wiele znaczeń. Stosowany m.in. dla określenia sposobu powstawania normy prawnej, czynników kształtujących prawo, wreszcie wszelkich form, w jakich realizowana jest działalność prawotwórcza.

• Termin ten ma wiele znaczeń. Źródła prawa to tylko przepisy konstytucyjne, które stanowią jedyny sposób tworzenia norm prawnych w państwie.

• Termin ten ma wiele znaczeń. Źródła prawa to jedynie akty prawne opublikowane w Dzienniku Ustaw, które są jedyną formą działalności prawotwórczej.

• Termin ten ma wiele znaczeń. Źródła prawa to wyłącznie normy ustanawiane przez parlament, ponieważ tylko on ma prawo do tworzenia obowiązujących norm prawnych.

źródła powstawania prawa (fontes iuris oriundi)?

• wyjaśniać mają, skąd wywodzi się prawo, jakie są podstawy jego wprowadzania w życie codzienne

• wyjaśniać mają, skąd wywodzi się prawo, jakie są warunki jego egzystencji

• wyjaśniać mają, skąd wywodzi się prawo, jakie są podstawy jego stosowania

• wyjaśniać mają, skąd wywodzi się prawo, jakie są podstawy jego tworzenia

źródła poznawania prawa (fontes iuris cognoscendi) – nazywamy...?

• pomniki przyszłości, akty normatywne umożliwiające nam zapoznanie się z prawem nadchodzących zmian klimatycznych

• pomniki przyszłości, teksty prawne umożliwiające nam zapoznanie się z prawem nadchodzących epok

• pomniki przeszłości, teksty prawne umożliwiające nam zapoznanie się z prawem minionych epok

• pomniki przeszłości, teksty prawne umożliwiające nam zapoznanie się z prawem które nie obowiązuje już dzisiaj

Zwyczaj to...

• powszechnie uznana, uświęcona tradycją forma zachowania się przyjęta w danej zbiorowości społecznej jako główny czynnik tworzenia prawa w czasach najdawniejszych.

• powszechnie uznana, uświęcona tradycją forma zachowania się przyjęta w danym kraju społecznym jako główny czynnik tworzenia prawa w czasach teraźniejszych.

• powszechnie uznana, uświęcona opłatkiem i winem kreatura zachowania się przyjęta w danej zbiorowości społecznej jako główny czynnik tworzenia prawa w czasach najdawniejszych.

• powszechnie uznana, uświęcona tradycją forma zachowania się przyjęta w danej zbiorowości społecznej jako dodatkowy czynnik tworzenia prawa w czasach najdawniejszych.

akt normatywny to...?

• rezultat działalności prawotwórczej organów posiadających władzę królewską: prawo tworzone było w drodze ustaw i rozporządzeń, różnie zresztą nazywanych, jak np. francuskie ordonanse królewskie, polskie konstytucje sejmowe itd., wydawanych przez władców w ustrojach autorytarnych, a w ustrojach demokratycznych głównie przez organ przedstawicielski (parlament, sejm).

• rezultat działalności prawotwórczej organów posiadających władzę sądowniczą: prawo tworzone było w drodze ustaw i rozporządzeń, różnie zresztą nazywanych, jak np. francuskie ordonanse królewskie, polskie konstytucje sejmowe itd., wydawanych przez władców w ustrojach autorytarnych, a w ustrojach demokratycznych głównie przez organ przedstawicielski (parlament, sejm).

• rezultat działalności prawotwórczej organów posiadających władzę legislacyjną: prawo tworzone było w drodze ustaw i rozporządzeń, różnie zresztą nazywanych, jak np. francuskie ordonanse królewskie, polskie konstytucje sejmowe itd., wydawanych przez władców w ustrojach demokratycznych, a w ustrojach totalitarnych głównie przez organ przedstawicielski (parlament, sejm).

• rezultat działalności prawotwórczej organów posiadających władzę legislacyjną: prawo tworzone było w drodze ustaw i rozporządzeń, różnie zresztą nazywanych, jak np. francuskie ordonanse królewskie, polskie konstytucje sejmowe itd., wydawanych przez władców w ustrojach autorytarnych, a w ustrojach demokratycznych głównie przez organ przedstawicielski (parlament, sejm).

W zależności od tego, co było źródłem, możemy mówić albo o prawie ... albo o prawie ...

• zwyczajowym

• tradycyjnym

• stanowionym

• ustanowionym

Inne źródła tworzenia prawa:

• pośrednie – pisane, jak kroniki, wspomnienia, korespondencja, bądź nie pisane, jak tradycja ustna, przysłowia prawnicze.

• bezpośrednie – takie, które prezentują tekst prawny z pierwszej ręki, jak kodeks, dokument, orzeczenie sądowe zawarte w aktach sądowych itp.,

• jurysprudencja, czyli nauka prawa. Dzieła/opinie uczonych prawników (communis opinio doctorum) mogły stanowić podstawę do stworzenia odpowiedniej regulacji prawnej i wydania orzeczenia sądowego, np. opinie niemieckich fakultetów prawnych wydawane po recepcji prawa rzymskiego.

• orzecznictwo sądowe w formie precedensów (prejudykatów), szczególnie w Anglii.