κουίζ ιστορικών όρων

ο στρατιώτης που φρουρούσε και υπερασπιζόταν τα σύνορα τής Bυζαντινής Aυτοκρατορίας

• στρατοπεδάρχης
• ακρίτας
• ταγματάρχης
• προμαχών

Answer explanation

[ΕΤΥΜ. < μεσν. ἀκρίτας / ἀκρίτης < αρχ. ἄκρα].

ΣΧΟΛΙΟακρίτας – ακριτικός – Διγενής Aκρίτας

Aπό την ανάγκη των Bυζαντινών να προστατεύσουν τα σύνορα τής Bυζαντινής Aυτοκρατορίας από τις επιδρομές διαφόρων εισβολέων, καθιέρωσαν τον θεσμό των ακριτών, πληθυσμικών ομάδων που κατοικούσαν στα «άκρα», στα όρια τού Bυζαντίου, τα οποία υπεράσπιζαν πολεμώντας εναντίον των επιδρομέων. Στους κατοίκους των άκρων, στους ακρίτες, εξασφαλίζονταν κίνητρα (οικονομικά, γης κ.λπ.), ώστε να ζουν στις ακριτικές περιοχές και να τις υπερασπίζονται. Oι αγώνες εναντίον των εχθρών που κατά καιρούς έκαναν επιδρομές κατά τού Bυζαντίου, εξασφάλισαν στους ακρίτες φήμη γενναίων πολεμιστών, που τα κατορθώματά τους εξυμνούνται στα μεσαιωνικά έπη τής Eλλάδας, στα Ακριτικά Έπη και, γενικότερα, στα ακριτικά (δημοτικά) τραγούδια. Περίφημος ακρίτας υπήρξε ο Διγενής (Aκρίτας), τού οποίου οι άθλοι περιγράφονται στο ομώνυμο βυζαντινό έπος.

ο αγώνας που κήρυξε η Ένωση Kέντρου εναντίον τής συντηρητικής κυβέρνησης τής E.P.E. με αφορμή τον τρόπο με τον οποίο διεξήγαγε τις εκλογές τού 1961

• Εθνικός (συναγερμός)
• Παλλαϊκός (αγώνας)
• Ανένδοτος (αγώνας)
• Επαναστατικός (συνασπισμός)

Answer explanation

Προήλθε από φράση τού Γεωργίου Παπανδρέου, ο οποίος κατήγγειλε νοθεία στις εκλογές του 1961 και διεκδίκησε την διασφάλιση της Δημοκρατίας. Η διαμάχη κράτησε μέχρι το 1963, όταν ο Καραμανλής παραιτήθηκε και προκηρύχθηκαν νέες εκλογές.

Ο συνασπισμός που προέκυψε, όταν στη συμμαχία Γερμανίας – Ιταλίας προστέθηκαν βαθμηδόν και η Ιαπωνία, η Ρουμανία, η Σλοβακία, η Ουγγαρία, η Βουλγαρία

• η Αντάντ
• οι Σύμμαχοι
• το Τριμερές Σύμφωνο
• οι δυνάμεις τού Άξονα

Answer explanation

Οι δυνάμεις του Άξονα (γερμαν: Achsenmächte, ιταλ: Potenze dell'Asse), αποτελούμενες κυρίως από τη Γερμανία, την Ιταλία και την Ιαπωνία, ήταν μια συμμαχία που σχηματίστηκε πριν και κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.
Σκοπός τους ήταν η δημιουργία μιας νέας τάξης πραγμάτων, ενώ αντιμετώπισαν τις Συμμαχικές δυνάμεις που υπερασπίστηκαν τη δημοκρατία και την ελευθερία. Η συμμαχία του Άξονα ηττήθηκε το 1945, οδηγώντας σε μια νέα παγκόσμια τάξη.

άτακτος Tούρκος στρατιώτης, που τρομοκρατούσε με τα εγκλήματα και τις αγριότητές του τους χριστιανικούς πληθυσμούς

• μπέης
• γενίτσαρος
• σατράπης
• βασιβουζούκος

Answer explanation

[ΕΤΥΜ. < τουρκ. başibozuk «ανεξάρτητος, άτακτος» (< baş «κεφάλι» + bozuk «φθαρμένος, διεφθαρμένος»), ονομασία που δόθηκε τον 19ο αι. σε Tούρκους στρατιώτες, οι οποίοι στρατολογούνταν και διέπρατταν ωμότητες και λεηλασίες].

Οι αθλητικοί αγώνες που διεξάγονταν στην αρχαία Eλλάδα και στους οποίους οι αθλητές αγωνίζονταν γυμνοί

• γυμνικοί αγώνες
• παγκράτιο
• πένταθλον
• γυμναστικοί αγώνες

Answer explanation

Αρχικά, οι αθλητές αγωνίζονταν με περίζωμα, αλλά αργότερα καθιερώθηκε η γυμνότητα στους αγώνες, οι οποίοι ονομάστηκαν "γυμνικοί". Η πρακτική αυτή ήταν μια ελληνική καινοτομία και οδήγησε στην κατασκευή γυμναστηρίων για την προετοιμασία των αθλητών.

(κατά την εποχή τού Διαφωτισμού) η ηπιότερη άσκηση τής μοναρχικής εξουσίας, με στοιχεία από τις φιλελεύθερες ιδέες

• συνταγματική μοναρχία
• φωτισμένη δεσποτεία
• αριστοκρατική διακυβέρνηση
• εκλεκτική απολυταρχία

Answer explanation

• Αγγλικά: Enlightened Despotism ή Enlightened Absolutism

• Γαλλικά: Despotisme éclairé

Ο όρος "(πε)φωτισμένη δεσποτεία" δεν είναι ένας όρος που χρησιμοποιούσαν οι ίδιοι οι μονάρχες που περιγράφει. Είναι ένας όρος που επινοήθηκε αργότερα από ιστορικούς για να περιγράψει ένα φαινόμενο που ήταν πολύπλοκο και με πολλές αντιφάσεις.

Οι "(πε)φωτισμένοι" μονάρχες, όπως η Αικατερίνη η Μεγάλη της Ρωσίας, ο Φρειδερίκος ο Μέγας της Πρωσίας και ο Ιωσήφ Β' της Αυστρίας, ήταν απόλυτοι μονάρχες που, ενώ συγκέντρωναν την εξουσία στα χέρια τους, προσπάθησαν να εφαρμόσουν ορισμένες ιδέες του Διαφωτισμού, όπως η λογική, η πρόοδος και η κοινωνική δικαιοσύνη.

(ως τιμητική προσαγόρευση) η σύζυγος αυθέντη στο Bυζάντιο ή στην Tουρκοκρατία

• δόμνα
• δεσποσύνη
• βαρόνη
• χανούμισσα

Answer explanation

[ΕΤΥΜ. μτγν. < μτγν. λατ. domna < λατ. domina «κυρία, οικοδέσποινα» < domus «οίκος»].

η νομοθετική συνέλευση τής Pωσικής Aυτοκρατορίας (1906-17)

• Δούμα
• Σοβιέτ
• Νομενκλατούρα

• Βουλή των Ευγενών

Answer explanation

[ΕΤΥΜ. < ρωσ. Duma, γερμ. αρχής, πβ. αρχ. αγγλ. dōm «κρίση» (> αγγλ. doom), γοτθ. domus κ.ά.].

Η Κρατική Δούμα, η νομοθετική συνέλευση της Ρωσικής Αυτοκρατορίας, ιδρύθηκε το 1906 υπό την πίεση της Επανάστασης του 1905. Σκοπός της ήταν η μετάβαση σε μια πιο συνταγματική μοναρχία, αλλά ο Τσάρος Νικόλαος Β' διατήρησε σημαντικές εξουσίες, όπως το δικαίωμα διάλυσης της Δούμας και άσκησης βέτο. Παρά τους περιορισμούς της, η Δούμα συνέβαλε στις πολιτικές και κοινωνικές αλλαγές που οδήγησαν στην κατάρρευση της Αυτοκρατορίας το 1917.

Οι γιοι και οι απόγονοι των διαδόχων τού Μ. Αλεξάνδρου, βασιλείς των ελληνιστικών κρατών

• Επίγονοι
• Διάδοχοι
• Μακεδονάρχες
• Φαραώ

Answer explanation

Οι Επίγονοι ήταν οι γιοι και οι εγγονοί των Διαδόχων του Μεγάλου Αλεξάνδρου, οι οποίοι τους διαδέχτηκαν και συνέχισαν τις μεταξύ τους διαμάχες για την εξουσία. Αν και ο όρος "Επίγονοι" χρησιμοποιείται συχνά μαζί με τον όρο "Διάδοχοι", αναφέρεται συγκεκριμένα σε αυτούς που ήρθαν στην εξουσία αργότερα, μετά την πρώτη γενιά των στρατηγών του Αλεξάνδρου.

 

Κάποιοι από τους σημαντικότερους Επιγόνους ήταν:

 

Κάσσανδρος

Δημήτριος ο Πολιορκητής

Πτολεμαίος Κεραυνός

Αντίγονος Γονατάς

(στην αρχαιότητα) μέλος τής επίσημης αντιπροσωπίας πόλεως σε πανελλήνιους αγώνες, γιορτές ή στη λήψη χρησμού από μαντείο

• ναύαρχος
• πρόξενος

• θεωρός
• στρατηγός

Answer explanation

Η ονομασία τους προέρχεται από το ρ. θεωρῶ , καθώς οι θεωροί είχαν την ευθύνη να παρατηρούν και να καταγράφουν τις εμπειρίες τους κατά τη διάρκεια των αποστολών τους, μεταφέροντας τις πληροφορίες αυτές πίσω στην πόλη τους.

Κύρια αποστολή τους ήταν να μεταβούν σε άλλες πόλεις ή περιοχές για να συμμετάσχουν σε θρησκευτικές γιορτές, όπως οι Ολυμπιακοί Αγώνες ή τα Παναθήναια, ή σε άλλες σημαντικές εκδηλώσεις. Εκπροσωπούσαν την πόλη τους και είχαν την ευθύνη να μεταφέρουν μηνύματα, να συνάψουν συμμαχίες ή να διαπραγματευτούν με άλλες πόλεις.

Οι θεωροί ήταν πρόσωπα σεβαστά και απολάμβαναν ιδιαίτερης τιμής στην αρχαία Ελλάδα.