МГ бассейндерінің литологиясы, диагенезі және биофациясы №1

Шөгінді таужыныстың қалыптасу ортасының жағдайы ол

• шөгінді фациясы деп аталады

• Литлогия деп аталады

• Гипергенез  деп аталады

• Физикалық мору деп аталады

Шөгінді фациялар физикалық-географиялық жагдайы    бойынша үш топқа бөлінеді

• континенттік, аралық,  теңіздік.

• ішкі, ортаңғы, сыртқы

• тікелей,жанама,қосалқы

• беттік, реттік, қосалқы

Элюви (eluvio-жуылу) деп –

• Жер бетінде таужыныстардың атмосфералық агенттердің, грунттық сулардың жəне организмдердің əсерінен ыдырап, орнында сақталып қалған       өнімдерін айтады.

• Шөгінділер беткейлерде физикалық мору өнімдерінің салмақ күшінің əсерінен төмен жылжуынан, опырылып құлауынан, сырғуынан қалыптасуын айтады

• Шөгінділер беткейлердегі физикалық мору өнімдерінің жаңбыр мен еріген судың əсерінен төмен сырғып жиналуынан қалыптасуын айтады

• Шөгінділер тау мен тау бөктерлерінің өзен аңғарлары мен шатқалдарында сел тасқындары ағызып шыққан сынықты материалдардан қалыптасуын айтады.

Коллювилік (соlluvіо - жиналу) шөгінділер деп –

• Шөгінділер беткейлерде физикалық мору өнімдерінің салмақ күшінің əсерінен төмен жылжуынан, опырылып құлауынан, сырғуынан қалыптасуын айтады

• Жер бетінде таужыныстардың атмосфералық агенттердің, грунттық сулардың жəне организмдердің əсерінен ыдырап, орнында сақталып қалған өнімдерін айтады.

• Шөгінділер беткейлердегі физикалық мору өнімдерінің жаңбыр мен еріген судың əсерінен төмен сырғып жиналуынан қалыптасуын айтады

• Шөгінділер тау мен тау бөктерлерінің өзен аңғарлары мен шатқалдарында сел тасқындары ағызып шыққан сынықты материалдардан қалыптасуын айтады.

Делювилік (deluo-шаю) шөгінділер  деп –

• Шөгінділер беткейлердегі физикалық       мору өнімдерінің жаңбыр мен еріген судың əсерінен төмен сырғып жиналуынан қалыптасуын айтады

• Жер бетінде таужыныстардың атмосфералық агенттердің, грунттық сулардың жəне организмдердің əсерінен ыдырап, орнында сақталып қалған өнімдерін айтады.

• Шөгінділер беткейлерде физикалық мору өнімдерінің салмақ күшінің əсерінен төмен жылжуынан, опырылып құлауынан, сырғуынан қалыптасуын айтады

• Шөгінділер тау мен тау бөктерлерінің өзен аңғарлары мен шатқалдарында сел тасқындары ағызып шыққан сынықты материалдардан қалыптасуын айтады.

Пролювилік (proluo-жуу) шөгінділер деп –

• Шөгінділер тау мен тау бөктерлерінің өзен аңғарлары мен шатқалдарында сел тасқындары ағызып шыққан сынықты материалдардан қалыптасуын айтады.

• Жер бетінде таужыныстардың атмосфералық агенттердің, грунттық сулардың жəне организмдердің əсерінен ыдырап, орнында сақталып қалған өнімдерін айтады.

• Шөгінділер беткейлерде физикалық мору өнімдерінің салмақ күшінің əсерінен төмен жылжуынан, опырылып құлауынан, сырғуынан қалыптасуын айтады

• Шөгінді кешендердің пішіні линза тəрізді, төмен қарай ағыс бойымен созылып қалыптасуын айтады

Аллювилік фациялар шөгінділері  деп-

• Шөгінді кешендердің пішіні линза тəрізді, төмен қарай ағыс бойымен созылып қалыптасуын айтады

• Шөгінділер тау мен тау бөктерлерінің өзен аңғарлары мен шатқалдарында сел тасқындары ағызып шыққан сынықты материалдардан қалыптасуын айтады.

• Шөгінділер беткейлердегі физикалық       мору өнімдерінің жаңбыр мен еріген судың əсерінен төмен сырғып жиналуынан қалыптасуын айтады

• Жер бетінде таужыныстардың атмосфералық агенттердің, грунттық сулардың жəне организмдердің əсерінен ыдырап, орнында сақталып қалған өнімдерін айтады.

Лимнилік фациялар шөгінділері  деп-

• Фациялардың түзілімдері құрлықтық жəне теңіз жағалық  көлдер мен мибатпақтарда қалыптасуын айтады

• Шөгінділер тау мен тау бөктерлерінің өзен аңғарлары мен шатқалдарында сел тасқындары ағызып шыққан сынықты материалдардан қалыптасуын айтады.

• Шөгінділер беткейлердегі физикалық       мору өнімдерінің жаңбыр мен еріген судың əсерінен төмен сырғып жиналуынан қалыптасуын айтады

• Жер бетінде таужыныстардың атмосфералық агенттердің, грунттық сулардың жəне организмдердің əсерінен ыдырап, орнында сақталып қалған өнімдерін айтады.

Мұздықтық фациялар шөгінділері  деп-

• Мұздықтық шөгінділер материктер мен таулардың мұз басқан жерлерінде қалыптасуын айтады

• Шөгінділер тау мен тау бөктерлерінің өзен аңғарлары мен шатқалдарында сел тасқындары ағызып шыққан сынықты материалдардан қалыптасуын айтады.

• Шөгінділер беткейлердегі физикалық       мору өнімдерінің жаңбыр мен еріген судың əсерінен төмен сырғып жиналуынан қалыптасуын айтады

• Жер бетінде таужыныстардың атмосфералық агенттердің, грунттық сулардың жəне организмдердің əсерінен ыдырап, орнында сақталып қалған өнімдерін айтады.

Эолдық шөгінді шөл фациялары деп –

• Түгелдей құмдар (құмтастар) мен құмайттардан (құмайттастардан) тұратын.  Желмен тасымалданатын түйірлердің 90%-дайының ірілігі 0,15-0,25мм, ал 5мм-ден үлкені өте сирек кездесетін , кейбір жағдайда ғана қатты дауыл соққанда ірілігі 1 см- ге дейінгі түйірлер тасымалдануын айтады

• Мұздықтық шөгінділер материктер мен таулардың мұз басқан жерлерінде қалыптасуын айтады

• Шөгінділер тау мен тау бөктерлерінің өзен аңғарлары мен шатқалдарында сел тасқындары ағызып шыққан сынықты материалдардан қалыптасуын айтады.

• Шөгінділер беткейлердегі физикалық       мору өнімдерінің жаңбыр мен еріген судың əсерінен төмен сырғып жиналуынан қалыптасуын айтады