Anlatım Bozuklukları

Fiyatlar çok pahalı olduğu için satışlar çok durgun.

Bu cümledeki anlatım bozukluğunu gidermek için aşağıdaki değişikliklerden hangisi yapılmalıdır?(2000 – ÖSS)

• “çok” sözcükleri atılmalı

• “durgun” yerine “az” sözcüğü getirilmeli

• “olduğu için” yerine “olduğundan” sözcüğü getirilmeli

• “satışlar yerine “alışveriş” sözcüğü getirilmeli

• “pahalı” yerine “yüksek” sözcüğü getirilmeli

Answer explanation

• “Pahalı” bir sıfattır → nesneleri nitelendirir (örn. pahalı elbise).

• “Fiyatlar” ise zaten soyut bir kavramdır ve “pahalı” değil, yüksek ya da düşük olabilir.
  

O kurumda eğitim görmüş herkes, saygılı, hoşgörülü ve esnek olmak gibi çok önemli erdemler kazanmışlardır.
Bu cümledeki anlatım bozukluğu, ................................................................. kaynaklanmaktadır.

• Özne – yüklem uyuşmazlığından
• Öznenin sözcük öbeği olmasından

• Yükleme ek fiil getirilmesinden

• Gereksiz yere bağlaç kullanılmasından

• Gereksiz yere sıfat kullanılmasından

''Onunla sinemaya gittik ve çok eğlendik." cümlesinde anlatım bozukluğu yoktur.

• Doğru

• Yanlış

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır? (2013 – YGS)

• Kurallara uymamakta ısrar ediyorsun.

• Bu davranışımı tehdit olarak algıladığını belirtiyorsun.

• Yaptıklarınla herkesi şaşırtmaya devam ediyorsun.

• Bu sözlerinle beni sinirlendirmek için çalışıyorsun.

• Sorduğun sorularla konuyu başka bir yere çekmeye çalışıyorsun.

Answer explanation

Çalışmak” fiili burada deyimsel olarak yanlış kullanılmıştır.

Doğrusu:

“Beni sinirlendirmek için uğraşıyorsun / çabalıyorsun.”

"Arkadaşları tarafından dışlandı ve aralarına alınmadı." cümlesinde gereksiz sözcük vardır.

• Doğru

• Yanlış

Answer explanation

"Dışlandı" demek zaten aralarına alınmamak demektir.

Vatandaşlarımız arasında din, dil, ırk ayrıntısı yapılamaz.

Altı çizili sözcük doğru kullanılmış mıdır?
Doğru değilse, uygun olanını yazınız.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlatım bozukluğunun nedeni ötekilerden farklıdır?

• Tek başına elli kilo ağırlıktaki çuvalı çatıya çıkardı.

• Uzungöl’de tahtadan yapılmış ahşap evler doğayla bütünleşmiş.

• Senin kısa sürede takımın yıldızı olacağını önceden tahmin etmiştim.

• Hiç kimse uyumuyor, sokaktakileri izliyordu.

• Son yıllarda doktorluk mesleğine ilgi artıyor.

Answer explanation

D şıkkındaki anlatım bozukluğu özne eksikliğinden kaynaklanırken, diğerlerinde gereksiz sözcük kullanımı vardır.

Ünlü(1) sanatçıyla ilk(2) tanıştığımız kitabevinde tekrar(3) sohbet imkânı (4) bulduğum için kendimi (5)çok şanslı hissediyorum.

Bu cümlede altı çizili sözcüklerden hangisi çıkarılırsa cümlenin anlamında daralma olmaz?

• 1

• 2

• 3

• 4

• 5

Answer explanation

Ünlü sanatçıyla tanıştığımız kitabevinde tekrar sohbet imkânı bulduğum için kendimi çok şanslı hissediyorum.

Bu haliyle cümle, anlamını korur; çünkü "tanıştığımız" ifadesi, zaten bir tanışma eylemini belirtir ve bu eylemin ilk kez gerçekleştiği bağlamdan anlaşılabilir.

Aşağıdaki cümlelerden hangisinde mantık yanlışlığından

kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?

• Ülkemizde herkes ehliyet almak için başvuruyor ama birçok kişi ehliyet

  alamıyor.

• Bazı insanlar bisiklet sürmek şöyle dursun daha şoför koltuğuna bile oturmamışlardır

• İşi sadece araç sürmek olan bu insan hem yolcularla hem de araçla son

  derece düzgün hareket ediyor.

• Yayalara saygılı olmayı bilmeyi bütün şoförlerin öğrenmesi gerekmiyor

  mu?

• Bunun yanında yayaların da trafik işaretlerine uyması zorunluluğu

  gerekmektedir.

Answer explanation

Bisiklet sürmek şöyle dursun, şoför koltuğuna bile oturmamışlar.
→ Önemsiz olanı sona koyduğu için mantıksal çelişki doğurur.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım

bozukluğu vardır? (2011 – YGS)

• Diplomalarını alacak öğrenciler salona sırayla

  giriş yaptılar.

• Müjdeyi vermek için mutfağa, annesinin yanına

  heyecanla koştu

• Konuşmasına başlamadan önce dinleyicilere şöyle

  bir baktı.

• Eski öğrencilerin de katıldığı büyük bir toplantı

  düzenlediler.

• Yarıyıl tatilinde yapılacak olan Amasra gezisi

  ertelendi