Quiz về Nghiệp và Đạo Phật

Khi nghe thanh niên Subha Todeyyaputta bạch: Thưa Tôn giả Gotama, do nhân gì, do duyên gì giữa loài người với nhau, khi họ là loài người, lại thấy có người liệt, có người ưu? Đức Thế Tôn đã trả lời như thế nào?

• Này thanh niên, các loài hữu tình là chủ nhân của nghiệp, là thừa tự của nghiệp.

• Này thanh niên, các loài hữu tình là ngẫu nhiên do nghiệp, là ngẫu nhiên từ nghiệp tạo ra.

• Này thanh niên, các loài hữu tình là tự nhiên của nghiệp, là tự nhiên do nghiệp sinh ra.

• Này thanh niên, các loài hữu tình là không dính mắc đến nghiệp, là sự thừa tự bên ngoài của nghiệp.

Trong lời dạy của đức Phật: Nghiệp là thai tạng, nghiệp là quyến thuộc, nghiệp là điểm tựa. Hãy cho biết nghiệp có tác dụng như thế nào với các loài hữu tình?

• Nghiệp nâng cao các loài hữu tình; nghĩa là có liệt có ưu.

• Nghiệp tác hợp các loài hữu tình; nghĩa là có liệt có ưu.

• Nghiệp phân chia các loài hữu tình; nghĩa là có liệt có ưu.

• Nghiệp quy nạp các loài hữu tình; nghĩa là có liệt có ưu.

Khi đức Phật giảng dạy về nghiệp sát: Ở đây, này thanh niên, có người đàn bà hay người đàn ông, sát sanh, tàn nhẫn, tay lấm máu, tâm chuyên sát hại đả thương, tâm không từ bi đối với các loại chúng sanh. Hãy cho biết do nghiệp ấy, thành đạt như vậy, thành tựu như vậy, sau khi thân hoại mạng chung, người ấy sanh vào đâu?

• a. Do sát nghiệp chín muồi, kẻ ấy bị sanh vào cõi hiền, thiện thú, lạc xứ, thiên giới.

• b. Do sát nghiệp chín muồi, kẻ ấy bị sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

• c. Do sát nghiệp thành tựu, kẻ ấy bị sanh vào cõi không dữ không lành, có ác thú có thiện thú, có đọa xứ có lạc xứ, có địa ngục có thiên giới.

• d. Cả 3 đều đúng

Hãy cho biết do nghiệp sát sanh thành đạt như vậy, thành tựu như vậy nếu kẻ ấy sanh trở lại làm người thì sẽ gặp quả báo gì?

• Nếu được đi đến loài người, chỗ nào người ấy sanh ra, kẻ ấy được thọ mạng lâu dài.

• Nếu được đi đến loài người, chỗ nào người ấy sanh ra, kẻ ấy được nhiều quyến thuộc.

• Nếu được đi đến loài người, chỗ nào người ấy sanh ra, kẻ ấy phải đoản mạng.

• Nếu được đi đến loài Người, chỗ nào người ấy sanh ra, kẻ ấy sẽ được giàu sang.

Từ đoạn kinh: Ở đây, này thanh niên, có người đàn bà hay người đàn ông, tánh hay não hại các loài hữu tình, với tay, hay với cục đất, hay với cây gậy, hay với cây đao. Do nghiệp ấy, thành đạt như vậy, thành tựu như vậy, nếu sanh trở lại cõi người sẽ gặp quả báo gì?

• Nếu người ấy đi đến loài người, chỗ nào người ấy sanh ra, người ấy được nhiều sức khỏe.

• Nếu người ấy đi đến loài người, chỗ nào người ấy sanh ra, người ấy được dung sắc thù diệu.

• Nếu người ấy đi đến loài người, chỗ nào người ấy sanh ra, người ấy phải bị nhiều bệnh hoạn.

• Nếu người ấy đi đến loài người, chỗ nào người ấy sanh ra, người ấy phải bị nhiều trí tuệ.

Từ đoạn kinh: Ở đây, này thanh niên, có người đàn bà hay người đàn ông, phẫn nộ, nhiều phật ý, bị nói đến một chút thời bất bình, phẫn nộ, sân hận, chống đối, và tỏ lộ phẫn nộ, sân hận, bất mãn. Do nghiệp ấy, thành đạt như vậy nếu sanh ra làm người sẽ gặp quả báo gì?

• Nếu người ấy đi đến loài người, chỗ nào người ấy sanh ra, người ấy được sắc đẹp.

• Nếu người ấy đi đến loài người, chỗ nào người ấy sanh ra, người ấy được nhiều người yêu mến.

• Nếu người ấy đi đến loài người, chỗ nào người ấy sanh ra, người ấy được nhiều người nể trọng.

• Nếu người ấy đi đến loài người, chỗ nào người ấy sanh ra, người ấy phải bị nhiều xấu sắc.

Từ đoạn kinh: Ở đây, này thanh niên, có người đàn bà hay người đàn ông, tật đố, đối với người khác được quyền lợi, được tôn trọng, cung kính, tôn sùng, đảnh lễ, cúng dường, sanh tật đố, sanh tâm, ôm ấp tâm tật đố. Do nghiệp ấy, thành đạt như vậy nếu khi sanh lại làm người kẻ ấy gặp quả báo gì?

• Nếu người ấy đi đến loài người, chỗ nào người ấy sanh ra, người ấy sẽ có quyền thế lớn.

• Nếu người ấy đi đến loài người, chỗ nào người ấy sanh ra, người ấy chỉ có quyền thế nhỏ.

• Nếu người ấy đi đến loài người, chỗ nào người ấy sanh ra, người ấy chỉ có quyền thế nhà vua chứ không làm được chuyển luân thánh vương.

• Nếu người ấy đi đến loài người, chỗ nào người ấy sanh ra, người ấy chỉ có thể làm địa vị hoàng hậu chứ không thể làm vua.

Từ đoạn kinh: Ở đây, này thanh niên, có người đàn bà hay người đàn ông, không bố thí cho Sa-môn hay Bà-la-môn, đồ ăn uống, y phục, xe cộ, vòng hoa, hương liệu, phấn sáp, ngọa cụ, nhà cửa, đèn đuốc. Do nghiệp ấy, thành đạt như vậy nếu khi sanh lại làm người kẻ ấy gặp quả báo gì?

• Nếu người ấy đi đến loài người, chỗ nào người ấy sanh ra, người ấy chỉ có tài sản nhỏ.

• Nếu người ấy đi đến loài người, chỗ nào người ấy sanh ra, người ấy chỉ có tài sản do người khác ban tặng.

• Nếu người ấy đi đến loài người, chỗ nào người ấy sanh ra, người ấy chỉ có thể chiếm đoạt tài sản của người khác.

• Nếu người ấy đi đến loài người, chỗ nào người ấy sanh ra, người ấy chỉ có tài sản của giới quý tộc chứ không có tài sản của vua chúa.

Từ đoạn kinh: Ở đây, này thanh niên, có người đàn bà hay người đàn ông ngạo nghễ, kiêu mạn, không đảnh lễ những người đáng đảnh lễ, không đứng dậy đối với người đáng đứng dậy, không mời ngồi những người đáng mời ngồi, không nhường chỗ đi cho những người đáng được nhường chỗ đi, không tôn trọng những người đáng tôn trọng, không cung kính những người đáng cung kính, không cúng dường những người đáng cúng dường. Do nghiệp ấy, thành đạt như vậy nếu khi sanh lại làm người kẻ ấy gặp quả báo gì?

• Nếu người ấy đi đến loài người, chỗ nào người ấy sanh ra, người ấy sanh ra thuộc gia đình cao quý.

• Nếu người ấy đi đến loài người, chỗ nào người ấy sanh ra, người ấy chỉ sanh ra thuộc gia đình giàu có.

• Nếu người ấy đi đến loài người, chỗ nào người ấy sanh ra, người ấy chỉ sanh ra thuộc gia đình hạ liệt.

• Nếu người ấy đi đến loài người, chỗ nào người ấy sanh ra, người ấy chỉ sanh ra thuộc gia đình uy dũng.

Từ đoạn kinh: Ở đây, này thanh niên, có người đàn bà hay người đàn ông, sau khi đi đến Sa-môn hay Bà-la-môn, không hỏi: "Thưa Tôn giả, thế nào là thiện? Thế nào là bất thiện? Thế nào là phạm tội? Thế nào là không phạm tội? Thế nào là cần phải thực hành? Thế nào là không cần phải thực hành? Tôi đã làm gì để phải không lợi ích và đau khổ lâu dài? Hay tôi đã làm gì để được lợi ích và an lạc lâu dài? Do nghiệp ấy, thành đạt như vậy nếu khi sanh lại làm người kẻ ấy gặp quả báo gì?

• Nếu người ấy đi đến loài người, chỗ nào người ấy sanh ra, người ấy có trí tuệ siêu việt.

• Nếu người ấy đi đến loài người, chỗ nào người ấy sanh ra, người ấy có trí tuệ tối thắng.

• Nếu người ấy đi đến loài người, chỗ nào người ấy sanh ra, người ấy có trí tuệ thù diệu.

• Nếu người ấy đi đến loài người, chỗ nào người ấy sanh ra, người ấy có trí tuệ yếu kém.