79064 гаш

Сөздің осыншалық үлкен құдіреті бар екенін кейде

жете түсіне бермейміз. Әрқандай адамның сөйлеген сөзі қиыншылық қыспағында қалған адамға тіке әсер етеді. Қиыншылық қыспағында қалған адамды өзгелер «шабыттандырса», өшкені жанып, өлгені тіріледі, қиын

өткелден тайынбай өте алады. Егер қиыншылық қыспағындақалған жанның естігені кісіні торықтыратын жат ниетті сөз болса, өзін құртатын қатаң соққы боп тиеді. Сондықтан, сөйлейтін сөзге ерекше көңіл бөліп, жолыққан адамдарға кісіні шабыттандыратын жақсы сөздерді айта білгеніміз абзал. Мәтін мазмұнына сәйкес мақал:

• Сөз жүйесін тапса, мал иесін табады

• Сөздің көркі - мақал, иектің көркі - сақал.

• Сөздің үлкен құдіреті бар

• Сөз тапқанға қолқа жоқ

«Шабыттандырса» сөзінің синонимы?

• жігерлендірсе

• қайраттандырса

• батырландырса

• ) қаһарландырса

Сөздің осыншалық үлкен құдіреті бар екенін кейде

жете түсіне бермейміз. Әрқандай адамның сөйлеген сөзі қиыншылық қыспағында қалған адамға тіке әсер етеді. Қиыншылық қыспағында қалған адамды өзгелер «шабыттандырса», өшкені жанып, өлгені тіріледі, қиын

өткелден тайынбай өте алады. Егер қиыншылыққыспағындақалғанжанныңестігенікісініторықтыратын жат ниетті сөз болса, өзін құртатынқатаң соққы боп тиеді. Сондықтан, сөйлейтін сөзгеерекше көңіл бөліп, жолыққан адамдарға кісінішабыттандыратын жақсы сөздерді айта білгенімізабзал Мәтінге сәйкес тақырып:

• Қиындыққа тап болған адам

• Сөздің құдіреті

• Жолыққан адамдар

• Сөз маңызды емес

Жолыққан адамға қандай сөз айтқан жөн?

• жақсы сөз

• жаман сөз

• өтірік сөз

• қиын сөз

5. Мәтінді оқып, төмендегі тапсырмаларды орындаңыз:

Жыртық етік

Бір шәкірт ұстазымен егін алқабын аралап кележатады. Кенет әлгі екеудің жол шетінде жатқан

тозығы жеткен бір аяқ киімге көздері түседі. Шәкірт

ұстазына:

Шамасы, мынау егінші шаруаның аяқ киімі сияқты.

Тығып қойсақ қайтеді? Сосын бір жерге жасырынып,

қалай абдырап, сасқалақтағанын қызықтайық, - дейді.

Сонда ұстазы:

-Кедейлерді әбігерге салуды қызық көріп, олардың

есебінен көңіл көтергеніміз адамдыққа жатпайды. Өзіңе

бақыт пен шаттық сыйлағың келе ме? Онда оны мазаққа

айналдырмай, керісінше, аяқ киіміне ақша салып қояйық.

Сонан кейін ғана не қызық болатынын тамашалайық,-

дейді.

Ұстазының ұсынысы бірден көңіліне қонған шәкірт

айтқанын орындайды. Содан соң екеуі жақын тұрған

ағаштың артынан жасырынып, бақылауды бастайды.

Сәлден соң жүзі әбден тотыққан, жұпыны киімді бір

шаруа келеді. Аяғын аяқ киіміне сұққаны сол еді, ішіндегі

затты сезіп, аяғын дереу қайта суырып алады. Қолын

салып еді, ақша екен. Екінші сыңарынан да сондай ақша

шықты. Ақшаға бір, жан-жағына бір қарап, таң-тамаша

болып тұрып қалды. Көз жетер жерде ешкім

байқалмайды. Ақшаны қалтасына салды да, жерге

тізерлеп отыра кетті.

Жасаураған жүзін аспанға көтеріп дауыстап сөйлей

бастады: «Я, Жаратушым! Сен менің хәлімді өзімнен

артық Білушісің. Әйелімнің ауруекенін, балаларымның аш-

жалаңаш екенінінен хабардарсың. Бәрімізді басқа түскен

нәубеттен құтқардың. Шүкір, шүкір!». Осылайша, ұзақ

уақыт жасын төккен күйі Жаратушысына алғыс айтып,

шүкірлігін білдіреді.

Манадан бері одан көз жазбай қарап отырған шәкірт

қос «жанары» жасқа толып, қатты әсерге бөленеді.

Шәкіртінің бойындағы өзгерісті байқап отырған ұстазы:

-Қазір бұрынғы хәліңнен бақыттырақ екеніңді сезіп

отырған сияқтысың. Алғашқы ойыңды іске асырғанда

қандай күйде болар едің?! - дейді.

Шәкірті: Иә, ұстаз! Өмір бойы ұмытпастай дәріс алдым.

Сізге алғысым шексіз! «Берген кездегі қуаныш алған кездегі

қуаныштан көп артық болады» деген сөздің мағынасын

енді түсіндім, - деп жауап қатты.

Мәтінде … туралы айтылады.

• адамдық

• сараңдық

• қулық

• білімділік

Шәкірт … келді

• шаруадан кек алғысы

• шаруаға ұмытпастай дәріс бергісі

• шаруамен әзіл ойнағысы

• шаруаны тонағысы

Асты сызылған «жанары» сөзінің синонимі қайсы?

A) құлағы

B) аяғы -

C) көзі

D) қолы

• құлағы

• аяғы -

• көзі

• қолы

Ұстаз бен шәкірттің егіншіге жасағаны:

• әбігерге салды

• көмек көрсетті

• аяқ киімін тығып қойды

• мазақ қылды

. Шәкірт ұстазынан … алды

• мақтау

• әзіл

• дәріс

• алғыс

Мәтін мазмұнына қай мақал сәйкес?

• Кісіні кейде таршылық сынайды, кейде баршылық сынайды

• Темір сырын отта танытады, адам сырын жоқта танытады.

• Адамгершілік болмай, әділдік болмас.

• Адамның ұяты бетінде, адамгершілігі ниетінде.