ашаршылыө

Ашаршылық неден бодды

• Ұжымдастыру саясатының соңы 1931-1933 жылдардағы ашаршылыққа әкеліп соқты.

• Одан бөлек 1929-30 жылдары қыста жұт болды. 1926 жылы3 млн 628 адам болса, 1939 жылы 1 млн 321 мың адам болды. 36,7 пайызкеміп кетті.

• 1930 жылы 313 мың

  •1931 жылы 755 мың адам қаза болды.

Көтеріліс

• Сырдария округі Бостандық  ауданында үлкен көтеріліс болды. Адам саны бес жүз болды

• Қостанай ауданы Батпаққара ауданында көтеріліс қатты болды. Ұжымдастыру мен тәркілеуге қарсы болды деп 188 мың адам тұтқындалды. 400 көтерілісші аудан орталығын басып алды.

• 1930 жыл көктемде Созақ ауданыда көтеріліс болды. 20 адам тұтқындалды. Сұлтанбек Шолақов басқарды.

• 1930 жылы 20 ақпан Зырянов ауданының шаруалары көтерілді. Ұрандары: « Кеңес өкіметі жойылсын!». Толстоухов басшы болды, Көтерілісшілер Қытайға кетуге әрекет етті

• Соңғы көтерілістің бірі 1931 жылы көктем жазда Маңғышлақта болды. Бес ауданды қамтыды. Табын, адай рулары ет дайындау ауыртпалығынан қашып, Түркіменстан, Қарақалпақстанға қашты. Көтеріліс басшылары Б.Шоланов, К.Ембердиев, Р.Боқмашев, Д.Айжанов басшылық етті.

Бесеудің хаты

• Бесеудің хаты — қазақзиялыларының БК(б)П Қазақ өлкеліккомитетінің біріншіхатшысы Голощекинге жолдағанхаты (1932 ж. 4 шілде).

• Бастапқыда Сталинге арналыпжазылған.

  Бесеудің хаты республикадағы мал шаруашылығының күйрегендігісалдарынан елдіалапат ашаршылық жайлағандығынайтып сақтандырған алғашқыдабылдардың бірі болды.

• Ғабит Мүсірепов

  •Мансұр Ғатаулин

  •Емберген Алтынбеков

Оқиғалар

• Смагул Седуакасов куштеп ужымдастыруга, Казакстанды Ресей-

  дін шикізат аймагына айналдыруга карсы болыш, сол ушін ку-

  гын-сургінте ушыратылды

• Ресми нуска бойынша Казакстанная куыл- ган С.Седуакасов 1933 жылы Воронежде жумыс істеп журіл, іш

  сузегінен кайтыс болды

Гулаг лагерьі (1930 жыл)

• 1930 жылы 19 желтоқсанда Орталық Қазақстанда ГУЛАГ бөлімшелерінің бірін құру туралы жарлық шықты. « ОГПУ Қарағанды еңбекпен түзеу лагері» атауын алды

• Лагерь орталығы Қарағандыдан 45 км жердегі Долинка селосында орналасты. Мақсаттарының бірі: Қарағанды көмір алабы, Жезқазған және Балқаш мыс қорыту комбинаттары үшін ірі өндірістік база жасау болды

• КАРлаг алғаш тұтқындары Ақмола Қарағанды теміржол құрылысына жіберілді. Жалпы 1 млн нан астам тұтқын келген. Лагерьде қару-жарақ, пошта, телеграф болған.

Степлаг

• Степлаг (Далалык лагерь) -

  Караганды облысындагы Жезказ-

  ган каласында орналаскан ГУЛАГ

  жуйесіндегі туткындарта арналган

  лагерь

• Туткындардын бірінші легі ла-

  герьге 1940 жылы кектеме, езде- рі Карагандыдан Балкашка детін

  салган теміржолмен келді.

• 1956 жылы Степлаг жойылганымен, оный туткындары арнайы

  коныстарда калдырылып, унемі милицията белгіленій туруга тис

  болды.

Алжир(Отан сатқындары әйелдерінің лагерьі)

• . Лагерь 1938 жылдың бас кезінде Төңкеріс(Малиновка) елді мекеніндег,і еңбек қоныстарының 26 кенті базасында, еңбекпен түзеу лагері ретінде ашылды.

• 1939 жылы 29 желтоқсанынан бастап Карлаг құрамына ресми түрде «Қарағанды еңбекпен түзету лагерінің Ақмола бөлімшесі» ретінде енгізілді.

• ҰОС жылдары лагерде 8мың тұтқын келіп түскен. Оның ішіндемаршалл Тухачевскийдің қарындасы, С.Қожанов, Т.Рұсқылов, Б.Майлин, С.Сейфуллин, Т.Жүргенов әйелдері болған