Hóa dược 2 _ KN isoniazid

Phản ứng định tính với dung dịch bạc nitrat trong môi trường kiềm loãng của isoniazid nhằm mục đích gì?

• Xác định ion clorid trong phân tử

• Tạo phức màu với bạc

• Phát hiện nhóm hydrazid do tạo tủa bạc kim loại

• Phản ứng oxy hóa nhóm amin thơm

Answer explanation

Nhóm chức hydrazid có tính khử, có thể khử Ag⁺ thành Ag⁰, tạo tủa màu xám đen – phản ứng dùng để định tính isoniazid.

Nhóm chức nào trong phân tử isoniazid tham gia phản ứng tạo hydrazon với vanilin?

• Nhân pyridin

• Chức hydrazid
  

• Nhóm carbonyl

• Nhóm amid

Answer explanation

Nhóm chức hydrazid (–CO–NH–NH₂) ngưng tụ với nhóm aldehyd của vanilin, tạo hydrazon kết tinh hình kim, màu vàng – phản ứng định tính isoniazid đặc trưng.

Trong phép định lượng bằng bromat–bromid, isoniazid đóng vai trò:

• Chất chỉ thị màu

• Chất trung gian xúc tác

• Chất khử

• Chất oxy hóa

Answer explanation

Nhóm chức hydrazid bị oxy hóa bởi brom (sinh ra từ hỗn hợp KBrO₃/KBr) → isoniazid là chất khử trong phản ứng.

Sản phẩm tạo thành trong phản ứng giữa isoniazid và brom trong quá trình định lượng là:

• Amin thơm bền vững

• Phức brom–isoniazid màu nâu

• Acid carboxylic và khí nitơ

• Hydrazon bền màu

Answer explanation

Brom oxi hóa nhóm hydrazid → tạo acid carboxylic và giải phóng khí N₂.

Phản ứng nào sau đây không phải là phản ứng định tính đặc trưng của isoniazid?

• Phản ứng với bạc nitrat

• Phản ứng tạo hydrazon với aldehyd thơm
  
  

• Phản ứng ngưng tụ với 1-cloro-2,4-dinitrobenzen
  
  

• Phản ứng thế nhân pyridin bằng nhóm amino

Answer explanation

Nhân pyridin không dễ bị phản ứng thế bằng nhóm amino, đặc biệt ở vị trí 4 đã có nhóm hydrazid → đây không phải phản ứng định tính đặc trưng của isoniazid.

Mục đích của phản ứng tạo phức với ion Cu²⁺ trong kiểm nghiệm isoniazid là:

• Định lượng bằng phương pháp đo quang

• Định tính đặc trưng nhóm hydrazid

• Định lượng bằng chuẩn độ tạo phức

• Phân tích hàm lượng đồng trong dược chất

Answer explanation

Nhóm hydrazid có khả năng tạo phức với Cu²⁺ – cho màu xanh đặc trưng – được ứng dụng để định tính isoniazid.

Tính chất nào sau đây không đúng khi nói về các nhóm chức trong phân tử isoniazid?

• Nhân pyridin có tính base yếu và hấp thụ tử ngoại

• Nhóm hydrazid có tính acid, có thể tham gia phản ứng khử

• Nhóm hydrazid có thể tạo liên kết hydrogen mạnh trong môi trường kiềm

• Nhân pyridin dễ bị oxy hóa trong môi trường acid

Answer explanation

Nhân pyridin bền vững, khó bị oxy hóa, đặc biệt trong môi trường acid loãng. Câu D là sai.

Trong phép thử tạp chất liên quan với isoniazid, phương pháp phổ biến được dùng là:

• So sánh màu với dung dịch tạp chuẩn

• HPLC hoặc TLC

• Phổ UV-Vis

• So sánh độ đục với dung dịch tạp chuẩn

Answer explanation

Sắc ký lớp mỏng (TLC) hoặc HPLC giúp phát hiện các tạp hydrazin hoặc sản phẩm phụ trong quá trình tổng hợp isoniazid.

Trong chuyên luận Isoniazid, giới hạn tạp hydrazin được quy định nhằm mục đích gì?

• Tăng hiệu lực điều trị của isoniazid

• Đảm bảo độ tinh khiết về mặt cảm quan của thuốc

• Đảm bảo an toàn cho người sử dụng vì hydrazin là tạp độc có thể gây độc thần kinh và ung thư

• Hạn chế sự tạo thành chất bay hơi gây mùi khó chịu

Answer explanation

Đảm bảo an toàn cho người dùng, vì hydrazin là tạp độc, có thể gây độc thần kinh và ung thư. Dược điển quy định giới hạn nghiêm ngặt để bảo vệ người sử dụng khỏi tạp chất có độc tính cao.

Isoniazid dễ bị oxy hóa trong môi trường có mặt kim loại vết. Trong bào chế thuốc tiêm, điều này thường được khắc phục bằng cách nào?

• Dùng dung môi ethanol tuyệt đối

• Thêm chất chống oxy hóa như natri metabisulfit

• Tăng pH dung dịch trên 7

• Sử dụng tá dược diện hoạt để ổn định

Answer explanation

Cấu trúc isoniazid có nhóm hydrazid (-CONHNH₂), rất dễ bị oxy hóa, đặc biệt dưới tác động của kim loại vết. Thêm chất chống oxy hóa giúp ổn định dược chất trong dung dịch.