Quiz o naukach społecznym (wersja light 4)

Czym jest "samospełniające się proroctwo"?

• Samospełniające się proroctwo to zjawisko, w którym oczekiwania wobec innej osoby wpływają na sposób, w jaki ją traktuje, co powoduje, że ta osoba zaczyna zachowywać się zgodnie z tymi oczekiwaniami.

• Samospełniające się proroctwo to sytuacja, w której ludzie przewidują przyszłe zdarzenia na podstawie swoich marzeń i pragnień.

• Samospełniające się proroctwo polega na tym, że ludzie celowo spełniają oczekiwania innych, żeby zdobyć ich akceptację.

Answer explanation

Źródło:  
Aronson Elliot i in., Psychologia Społeczna. Serce i Umysł, Wydanie poprawione i uzupełnione na podstawie oryginalnego 5 wydania, Poznań, Zysk i S-ka, 2006.  

Przykład praktyczny:
Nauczyciel zakłada, że nowy uczeń jest wybitnie zdolny, więc poświęca mu więcej uwagi i okazuje wsparcie. Uczeń nabiera pewności siebie i rzeczywiście osiąga lepsze wyniki – oczekiwania nauczyciela się spełniają, choć częściowo to on sam je wywołał swoim zachowaniem,

Czym jest "facylitacja społeczna"?

• Facylitacja społeczna to poprawa wyników wtedy, gdy zadanie jest wyjątkowo trudne, więc wymaga współpracy i wspólnego rozwiązania.

• Facylitacja społeczna to zjawisko polegające na tym, że obecność innych osób wywołuje napięcie i motywuje nas do lepszego wykonywania prostych zadań, ale pogarsza wyniki w trudnych lub nowych.

• Facylitacja społeczna polega na pomaganiu i wspieraniu siebie nawzajem przez członków grupy podczas wykonywania zadania.

Answer explanation

Źródło:  
Aronson Elliot i in., Psychologia Społeczna. Serce i Umysł, Wydanie poprawione i uzupełnione na podstawie oryginalnego 5 wydania, Poznań, Zysk i S-ka, 2006.

Przykład:
Osoba, która wielokrotnie recytowała wiersz i zna go doskonale na pamięć, podczas wystąpienia na szkolnej akademii recytuje go jeszcze płynniej i z większym zaangażowaniem, widząc zgromadzoną publiczność. Obecność innych osób sprawia, że wykonanie dobrze opanowanego zadania (recytacji) staje się jeszcze lepsze.

Jednocześnie, jeśli ta sama osoba musiałaby wygłosić improwizowaną przemowę na trudny temat, którego nie zna, obecność publiczności prawdopodobnie utrudniłaby jej zadanie i zwiększyła liczbę pomyłek.

Czym jest "dysonans poznawczy"?

• Dysonans poznawczy oznacza silne poczucie szczęścia po podjęciu trudnej decyzji, w wyniku której polepsza się nasza sytuacja.

• Dysonans poznawczy to stan pełnej zgodności między przekonaniami a zachowaniem.

• Dysonans poznawczy to nieprzyjemny stan napięcia i dyskomfortu psychicznego, który pojawia się, gdy człowiek uświadamia sobie sprzeczność między własnymi przekonaniami, postawami a zachowaniem.

Answer explanation

Źródło:  
Aronson Elliot i in., Psychologia Społeczna. Serce i Umysł, Wydanie poprawione i uzupełnione na podstawie oryginalnego 5 wydania, Poznań, Zysk i S-ka, 2006.  
Dysonans poznawczy to nieprzyjemny stan napięcia i dyskomfortu psychicznego, który pojawia się, gdy człowiek uświadamia sobie sprzeczność między własnymi przekonaniami, postawami a zachowaniem. Często występuje, gdy postępujemy w sposób niezgodny z naszym obrazem siebie jako osoby logicznej i przyzwoitej.

Przykład praktyczny:
Osoba, która uważa się za dbającą o zdrowie, ale pali papierosy, może odczuwać dysonans poznawczy. By zmniejszyć ten dyskomfort, zaczyna np. bagatelizować szkodliwość palenia lub podkreślać inne zdrowe nawyki („jem dużo warzyw, więc to się równoważy”).

Czym jest "deindywiduacja"?

• Deindywiduacja toutrata normalnej kontroli nad zachowaniem, co prowadzi do wzrostu impulsywności i patologiczności czynów

• Deindywiduacja oznacza zdolność do samodzielnego podejmowania decyzji mimo nacisków otoczenia.

• Deindywiduacja polega na zwiększeniu samoświadomości i samokontroli w sytuacjach grupowych.

Answer explanation

Źródło:  
Aronson Elliot i in., Psychologia Społeczna. Serce i Umysł, Wydanie poprawione i uzupełnione na podstawie oryginalnego 5 wydania, Poznań, Zysk i S-ka, 2006.  
Deindywiduacja to zjawisko polegające na utracie poczucia własnej tożsamości i kontroli nad sobą, co często prowadzi do wzrostu impulsywności, skłonności do zachowań agresywnych lub patologicznych, zwłaszcza w tłumie lub anonimowej grupie.

Czym jest "język deficytu"?

• Język deficytu to sposób komunikowania się, który koncentruje się na brakach, słabościach, problemach lub niedociągnięciach ludzi i sytuacji.

• Język deficytu oznacza komunikowanie się w obcym języku na niskim poziomie zaawansowania.

• Język deficytu oznacza sposób mówienia wyłącznie o sukcesach i osiągnięciach innych, bagatelizując swoje.

Answer explanation

Źródło:  
Morreale S. P. i in., Komunikacja między ludźmi – Motywacja, wiedza i umiejętności, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007.  

„Ogniskuje naszą uwagę na ludzkich brakach i problemach. Jeśli używasz języka deficytu w celu organizowania swoich doświadczeń z ludźmi i wydarzeń, to masz tendencję do analizowania przyczyn problemu, przypisywania winy wydarzeniom lub ludziom, którzy ten problem <stworzyli>, a następnie dążysz do znalezienia najlepszego rozwiązania. Ale gdybyś nie użył języka deficytu do opisu ludzi i wydarzeń, to co byś zauważył? Zamiast spostrzegania braków w ludziach, może byś skoncentrował uwagę na ich mocnych stronach oraz zdolnościach i mówił o sposobach rozwijania ich potencjału. Tradycyjnie, język jest traktowany jako ważny środek docierania do istoty sprawy i wyrażania myśli. Jednakże język ma dużo większe znaczenie, ponieważ organizuje sposób widzenia świata i sposoby komunikowania się z innymi. Austriacki filozof języka, Ludwig Wittgenstein twierdzi, że <granice mojego języka są granicami mojego świata>. Dlatego, dopóki nie znajdziesz słowa do określenia danego doświadczenia, dopóty nie widzisz tego doświadczenia jako części swojego życia”.