Powtórka maturalna

Czy w średniowieczu śmierć postrzegano wyłącznie jako strach i zagrożenie?
Uzasadnij odpowiedź, odwołując się do Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią oraz do innego wybranego tekstu kultury.

Jan Kochanowski, Tren VIII (fragment)

Wielkieś mi uczyniła pustki w domu moim,
Moja droga Orszulo, tym zniknieniem swoim!
Pełno nas, a jakoby nikogo nie było:
Jedną maluczką duszą tak wiele ubyło.
Tyś za wszytki mówiła, za wszytki śpiewała,
Wszytkiś w domu kąciki zawżdy pobiegała.
Nie dopuściłaś nigdy matce się frasować
Ani ojcu myśleniem zbyt się zatrudniować...

Czy Kochanowski w Trenach pozostaje wierny renesansowemu ideałowi stoickiego spokoju?
Odpowiedz, odwołując się do Trenu VIII oraz całego cyklu.

Które z poniższych stwierdzeń najtrafniej oddaje ideę mesjanizmu zawartą w III części „Dziadów”?

• Jednostka powinna podporządkować się zbiorowości.

• Polska ma odegrać wyjątkową rolę w dziejach świata jako naród wybrany.

• Cierpienie jednostki nie ma wpływu na losy narodu.

• Nieszczęścia Polski wynikają wyłącznie z braku jedności społecznej.

Które z poniższych zdań najlepiej oddaje przesłanie „Lalki” Bolesława Prusa?

• Prawdziwe uczucie może pokonać każdą barierę społeczną.

• Miłość idealna jest możliwa tylko w literaturze.

• Marzenia jednostki zderzają się z bezwzględnością rzeczywistości.

• Kariera społeczna wymaga rezygnacji z wartości moralnych.

W poniższym fragmencie wskaż użyte środki stylistyczne i wyjaśnij, jaką pełnią funkcję:
„Cisza puchnie, gęstnieje, oddycha,
tuli mnie chłodem jak matka.”

Przeczytaj wiersz „Deszcz jesienny” Leopolda Staffa i odpowiedz:

Jakie emocje wywołuje obraz deszczu w tym utworze? Uzasadnij odpowiedź dwoma przykładami z tekstu.

 

O szyby deszcz dzwoni, deszcz dzwoni jesienny

I pluszcze jednaki, miarowy, niezmienny,

Dżdżu krople padają i tłuką w me okno...

Jęk szklany... płacz szklany... a szyby w mgle mokną

I światła szarego blask sączy się senny...

O szyby deszcz dzwoni, deszcz dzwoni jesienny...

 

Wieczornych snów mary powiewne, dziewicze

Na próżno czekały na słońca oblicze...

W dal poszły przez chmurną pustynię piaszczystą,

W dal ciemną, bezkresną, w dal szarą i mglistą...

Odziane w łachmany szat czarnej żałoby

Szukają ustronia na ciche swe groby,

A smutek cień kładzie na licu ich miodem...

Powolnym i długim wśród dżdżu korowodem

W dal idą na smutek i życie tułacze,

A z oczu im lecą łzy... Rozpacz tak płacze...

 

To w szyby deszcz dzwoni, deszcz dzwoni jesienny

I pluszcze jednaki, miarowy, niezmienny,

Dżdżu krople padają i tłuką w me okno...

Jęk szklany... płacz szklany... a szyby w mgle mokną

I światła szarego blask sączy się senny...

O szyby deszcz dzwoni, deszcz dzwoni jesienny...

 

Ktoś dziś mnie opuścił w ten chmurny dzień słotny...

Kto? Nie wiem... Ktoś odszedł i jestem samotny...

Ktoś umarł... Kto? Próżno w pamięci swej grzebię...

Ktoś drogi... wszak byłem na jakimś pogrzebie...

Tak... Szczęście przyjść chciało, lecz mroków się zlękło.

Ktoś chciał mnie ukochać, lecz serce mu pękło,

Gdy poznał, że we mnie skrę roztlić chce próżno...

Zmarł nędzarz, nim ludzie go wsparli jałmużną...

Gdzieś pożar spopielił zagrodę wieśniaczą...

Spaliły się dzieci... Jak ludzie w krąg płaczą...

 

To w szyby deszcz dzwoni, deszcz dzwoni jesienny

I pluszcze jednaki, miarowy, niezmienny,

Dżdżu krople padają i tłuką w me okno...

Jęk szklany... płacz szklany... a szyby w mgle mokną

I światła szarego blask sączy się senny...

O szyby deszcz dzwoni, deszcz dzwoni jesienny...

 

Przez ogród mój szatan szedł smutny śmiertelnie

I zmienił go w straszną, okropną pustelnię...

Z ponurym, na piersi zwieszonym szedł czołem

I kwiaty kwitnące przysypał popiołem,

Trawniki zarzucił bryłami kamienia

I posiał szał trwogi i śmierć przerażenia...

Aż, strwożon swym dziełem, brzemieniem ołowiu

Położył się na tym kamiennym pustkowiu,

By w piersi łkające przytłumić rozpacze,

I smutków potwornych płomienne łzy płacze...

 

To w szyby deszcz dzwoni, deszcz dzwoni jesienny

I pluszcze jednaki, miarowy, niezmienny,

Dżdżu krople padają i tłuką w me okno...

Jęk szklany... płacz szklany... a szyby w mgle mokną

I światła szarego blask sączy się senny...

O szyby deszcz dzwoni, deszcz dzwoni jesienny...

Dlaczego postacie fantastyczne pojawiają się w „Weselu”?

• Są ozdobnikiem tekstu i odwołaniem do tradycji romantycznej.

• Uosabiają wewnętrzne konflikty bohaterów i niewykorzystane możliwości narodu.

• Reprezentują grozę rewolucji.

• Przedstawiają codzienne lęki chłopów.

Czy plakat przedstawia trafną interpretację przesłania dramatu Wesele Stanisława Wyspiańskiego?
Uzasadnij odpowiedź, odwołując się do plakatu oraz do całego dramatu lub jego wybranego fragmentu.

Co oznacza tytułowy „inny świat” w dziele Herlinga-Grudzińskiego?

• Utopijną krainę, o której marzą więźniowie.

• Świat zachodnich demokracji.

• Świat gułagu – miejsce pozbawione moralności, ludzkich zasad i człowieczeństwa.

• Rzeczywistość po wojnie.

Podaj dwa teksty kultury (lektury lub inne utwory), które potwierdzają tezę, że: „Miłość może prowadzić do cierpienia.” Krótko uzasadnij wybór każdego z nich.