බෞද්ධ ශිෂ්ටාචාරය - විශේෂ සම්මන්ත්‍රණය 02

1. බුද්ධ කාලීන රාජ්‍ය පාලනයේදී රජතුමාට උපකාරී වන්නේ ඇමති මණ්ඩලයක් බව සඳහන් වේ. එම ඇමති මණ්ඩලය හා එය ක්‍රියාත්මක වන ආකාරය පිළිබඳ නිවැරදිව පැවසෙන්නේ කුමන විකල්පයෙනි?

• i. ඇමති මණ්ඩලය රජතුමා විසින් අනිවාර්යයෙන්ම මැදිහත්වීමකින් තොරව තීරණ ගනී.

• ii. රජතුමාගේ අනුමැතියක් නැතුව කුමන තීරණයකත් ඇමතිවරු සිදු කළහොත් එය තහනම් වේ.

• iii. ඇමති මණ්ඩලයෙහි සාමාජිකයන් පරම්පරාගතව පත්කරනු ලබයි.

• iv. ඇමතිවරු විසින් ගන්නා තීරණ සභාවක සභාපති වශයෙන් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුමැතියට භාජනය වේ.

• v. ඇමති මණ්ඩලයේ ක්‍රියාත්මක වීම අධිකරණ පරීක්ෂණයකට යටත් නොවේ.

2. බුද්ධ කාලීන යුගයේ රාජ්‍ය පාලන ක්‍රමය තුළ ව්‍යවස්ථාදායකය, විධායකය හා අධිකරණය අතර පවතින සම්බන්ධතාවය පිළිබඳ නිවැරදි විකල්පය කුමක්ද?

• i. ව්‍යවස්ථාදායක, විධායක සහ අධිකරණ බලතල තුනම එකම පාලන මණ්ඩලයකට අයත් විය.

• ii. විධායකය හා අධිකරණය සම්පුර්ණයෙන්ම රජතුමාගේ පාලනය යටතේවිය.

• iii. විධායකය හා ව්‍යවස්ථාදායකය එකම මණ්ඩලයකට අයත්ව තිබූ අතර අධිකරණය ස්වාධීනව ක්‍රියාත්මක විය.

• iv. අධිකරණය සහ ව්‍යවස්ථාදායකය එක්වෙමින් විධායකය පාලනය කළහ.

• v. විධායකය පමණක් රාජ්‍යමණ්ඩලය සතු විය.

3. බුද්ධ කාලීන සන්ථාගාර තීරණ ගැණීමේ ක්‍රියාවලිය පිළිබඳ විශේෂාංගය කුමක්ද?

• i. සන්ථාගාරයක යෝජනා සම්මත වන්නේ සර්වජන ඡන්දයකි.

• ii. තීරණයක් සම්මත වන්නේ සම්පූර්ණ මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ සකච්ඡාවෙන් පසුව ජනාධිපති අනුමැතියෙන්ය.

• iii. තෙවරක් කියවීමෙන් පසුව තුෂ්ණිම්භූතව සිටිම හෝ විරෝධතාවක් නොමැතිව එකච්ඡන්දයෙන් සම්මත කෙරේ.

• iv. සන්ථාගාරයේ සභාපති විසින් එක පැත්තකින් තීරණ ගනී.

• v. සන්ථාගාර තීරණ සම්මත කිරීමේදී පාර්ලිමේන්තුවේ ආරක්ෂක හමුදා මැදිහත් වේ.

4. බුද්ධ කාලීන රජුට රාජ්‍යත්වයට පත්වන ලෙස අනුමත වූ පසු, ඔහු තුළ තිබිය යුතු ගුණාංග පිළිබඳ නිවැරදි විකල්පය තෝරන්න.

• i. රාජ්‍යධර්ම පිළිබඳ කිසිඳු අවබෝධයකින් තොරව පාලනය කළ යුතුය.

• ii. යුධ හරඹ පිළිබඳව හැකියාවක් නොවීම විශේෂත්වයකි.

• iii. එම කුමාරයාට ඇත්, අස්, කඩු, දුනු, ශිල්ප යනාදිය පිළිබඳ පරතෙර පැමිණ තිබිය යුතුය.

• iv. රාජ්‍ය ව්‍යවස්ථාවක ආරක්ෂකයා විය යුතුය.

• v. භික්ෂු සංඝයාගේ නියෝගයන්ට පමණක් රජතුමා බලපෑම් සිදු කළ යුතුය.

5. බුදුරජාණන් වහන්සේ ප‍්‍රශංසාවෙන් ප්‍රතිචාර දැක්වූ රාජ්‍ය පාලන ක්‍රමය පිළිබඳව නිවැරදි විකල්පය කුමක්ද?

• i. අධිපතිවාදී තක්සේරු ක්‍රමය

• ii. වාණිජ පාලන ක්‍රමය

• iii. සමුහාණ්ඩු ක්‍රමය

• iv. ගෝත්‍රානුගත පාලන ක්‍රමය

• v. භික්ෂු සංඝ පාලන ක්‍රමය

6. පසේනදී කෝසල රජතුමා හා බුදුරජාණන් වහන්සේ අතර පැවති සම්බන්ධය පිළිබඳව නිවැරදි විකල්පය කුමක්ද?

• i. පසේනදී රජතුමා බුදුරදුන්වහන්සේට විරුද්ධව කටයුතු කළේය.

• ii. බුදුරජාණන් වහන්සේ තම රටේ ජනයාට ආගමික වශයෙන් බලපෑම් කළහ.

• iii. පසේනදී රජතුමා බුදුරදුන් වහන්සේගේ ඥාතියකු වියැයි සැලකූවෙකි.

• iv. බුදුරජාණන් වහන්සේ රජතුමාට කිසිදු දේශනා කළේ නැත.

• v. බුදුරදුන් වහන්සේ පසේනදී රජුගේ රාජ්‍යයෙන් ඈත් විය.

7. පසේනදී රජතුමා විසින් බුදුරජාණන් වහන්සේට කල උත්තම සේවය පිළිබඳව නිවැරදි විකල්පය තෝරන්න.

• i. තම රාජ්‍යයෙන් භික්ෂූන් පැහැරගනිමින් බුදුරදුන් වහන්සේගේ පක්ෂය බිඳ දැමීය.

• ii. ජේතවනාරාමය සෙරින රජකීය භූමියක් බවට පත් කළේය.

• iii. සුදත්ත වැනි සිටුවරුන්ට ආරාම පිහිටුවීමට අවසර දී ජේතවනාරාමය වැනි ආශිර්වාද සන්ධිස්ථානයක් බිහි කළේය.

• iv. බුදුරදුන්වහන්සේට පන්සල් ඉදිකිරීමේ වගකීම ලබාදී කටයුතු කළේය.

• v. බුදුරජාණන් වහන්සේට කවදාවත් උදෙසා ආහාර දී නැත.

8. පසේනදී රජතුමාට බුදුරජාණන් වහන්සේ ලබාදුන් වටින අවවාදය පිළිබඳ නිවැරදි විකල්පය කුමක්ද?

• i. ‘‘රජතුමනි, ඔබගේ අධිපතිත්වය තැබීම බිහිසුණු ක්‍රියාවකි.’’

• ii. ‘‘රජතුමනි, ගිනියම් ලෙස භික්ෂූන් පාලනය කරන්න.’’

• iii. ‘‘රජතුමනි, සර්පයාත්, ගිනි දළුවත්, කුඩා සාමණේරයාත්, රජ කුමාරයාත්, ළදරු යැයි නොසිතන්න.’’

• iv. ‘‘රජතුමනි, විශ්වාසයෙන් පිරි විමුක්තියක්ම උදෙසා ආගම පාලනය කළ යුතුය.’’

• v. ‘‘රජතුමනි, ශාක්‍ය දේශයෙන් කිසිවෙකු සමඟ විවාහ නොකරන්න.’’

9. බිම්බිසාර රජතුමා සහ බුදුරජාණන් වහන්සේ අතර සම්බන්ධය පිළිබඳව නිවැරදිව පවසා ඇති විකල්පය තෝරන්න.

• i. බිම්බිසාර රජතුමා බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ආගම විරුද්ධව කටයුතු කළේය.

• ii. බුදුරදුන් වහන්සේ බිම්බිසාර රජුගේ සිරකරුවෙකු විය.

• iii. බුදුරදුන් වහන්සේ පැවිදි වී සැරිසරණ විට මුණ ගැසී, ඉන්පසු සමීප සබඳතාවයක් පැවතුණි.

• iv. බිම්බිසාර රජු බුදුරදුන් වහන්සේගේ දේශනා පිළිගැනීමෙන් තැකීමක් පළ කළේ නැත.

• v. බිම්බිසාර රජතුමා බුදුරජාණන් වහන්සේ සමඟ කිසිඳු දහම් සාකච්ඡාවක් සිදුකර නොමැත.

10. බිම්බිසාර රජතුමාගේ පෞරුෂ ගුණවලට අයත් නොවන ලක්ෂණය කුමක්ද?

• i. රන්වන් සිරුරකින් යුක්ත වීම

• ii. මනා පෞරුෂත්වයකින් යුක්ත වීම.

• iii. බුදුරදුන්වහන්සේ සමඟ කාලය ගත කිරීම.

• iv. ව්‍යාජව රාජ්‍ය බලය පාවිච්චි කිරීම.

• v. භික්ෂූන්ට උදේසන්ව දාන පූජා කිරීම.