Filipino (LSP)

Tukuyin ang kaugalian isinasad ng salawikaing "Kung ano ang itinanim, siya rin ang aanihin." Piliin sa mga sitwasyon sa baba ang pangyayaring nagpapakita kung paano ito naipapamalas sa kasalukuyang panahon.

• Si Maria ay mapagmalasakit. Tuwing Linggo, pinapakain niya ang mga batang lansangan sa likod ng simbahan bilang bahagi ng kanyang boluntaryong serbisyo.

• Si Juan ay mapagpatawad. Lagi niyang pinapalampas ang panloloko ng kanyang kaibigan at nananatili pa ring tapat sa kanilang samahan.

• Si Pedro ay masigasig sa pag-aaral. Araw-araw siyang naglalaan ng oras upang mag-aral, kaya nang dumating ang pagsusulit, mataas ang kanyang naging marka.

• Si Marlon ay mapagbigay. Palagi siyang nagpapadala ng pasalubong sa kanilang baryo tuwing siya'y umuuwi mula sa trabaho.

Alin sa mga sumusunod na pangyayari ang pinakaangkop na halimbawa ng kahulugan ng salawikaing na "Kapag may isinuksok, may madudukot."

• Si Marco ay laging bumibili ng bagong gamit tuwing nakakakuha siya ng pera upang hindi ito maubos sa wala.

• Kaagad na binayaran ni Nathan ang kanyang utang kahit wala pa siyang pambayad sa iba niyang gastusin.

• Kapag may natirang pera si Julia, ipinangreregalo niya ito sa kanyang mga kaibigan.

• Naglaan si Bianca ng bahagi ng kanyang baon araw-araw upang may magamit siya sa oras ng pangangailangan.

Basahin ang sipi mula sa awiting-bayan na Manang Biday. Batay sa sipi, alin sa mga sumusunod ang pinakamaliman na pagsusuri sa layunin ng may-akda sa mensaheng nais ipahiwatig?

Sipi:

"Manang Biday, pagbuksan ako
Sa bintana'y sulyapan ako
Nang makita ko ang ganda mo
Ay, mamatay kung maawa."
– Manang Biday

• Ilarawan ang magalang na panliligaw ayon sa tradisyon ng mga Ilokano.

• Ipakita ang masidhing pagpapahayag ng pag-ibig sa makabagong paraan.

• Ilarawan ang kababaihan bilang mahirap abutin at kailangang suyuin.

• Ipaunawa na ang pag-ibig ay maaaring magdulot ng matinding pagdurusa.

Gusto ni Ana isalaysay ang karanasan ng kanyang komunidad sa pagtutulungan tuwing may kalamidad. Pinili niyang gawing awiting-bayan ang kanyang kwento, na may tugmaan at gumagamit ng maingat na talinghaga. Ano ang pinakamakatuwirang dahilan kung bakit mahalaga ang paggamit ni Yna ng mga elemento ng tula sa kanyang awitin?

• Upang maging mas madali itong awitin, tandaan, at ipasa sa iba gaya ng tradisyunal na awiting-bayan

• Upang makaakit ng mas maraming tagapakinig sa pamamagitan ng makabagong istilo

• Upang maisama ito sa isang patimpalak ng malikhaing pagsulat sa kanilang paaralan

• Upang mas maging pormal at akademiko ang dating ng kaniyang akda

Sa epikong Indarapatra at Sulayman, ipinapakita na ang Mindanaw noong unang panahon ay binubuo lamang ng mga kabundukan, at ang mga tao ay naninirahan sa mga lugar na mayaman sa likas na yaman. Anong elemento ng epiko ang makikita o nasasalamin sa bahaging ito?

• Tugma

• Tauhan

• Tagpuan

• Sukat

Sumikat ang panibagong araw sa buhay ng mga biktima ng digmaan. Tukuyin ang naging konotatibong kahulugan ng salitang araw sa pangungusap.

• Ito ay nangangahulugang pag-asa.

• Ito ay nangangahulugang pagmamahal

• Ito ay nangangahulugang malaking bituin

• Ito ay nangangahulugang panahon o oras

Sa kanilang proyekto, may kaklase si Renzo na nais ang lahat ng bahagi ng gawain para sa sarili at ayaw tanggapin ang suhestiyon ng iba. Gusto lamang nitong makuha ang atensyon at papuri ng guro, kahit hindi patas ang pagkakahati ng trabaho. Anong halimaw mula sa epiko ang maaaring ihambing sa ugali ng kaklaseng ito?

• Sulayman – na lumalaban para sa katarungan

• Tarabusaw – na mapanira at walang malasakit sa iba

• 1. Kurita – na matakaw at hindi marunong makuntento

• Pah – na mapanlinlang at nagtatago ng tunay na motibo

Alin sa sumusunod ang nagpapakita ng koneksyon ng kuwentong-bayan sa ating lipunan?

• Gumagamit ito ng makabagong teknolohiya na siyang pinakamahalaga sa pagbuo ng kuwentong-bayan.

• Ang mga tauhan ay mahilig gumala kung saan-saan tulad ng mga Pilipino kahit na wala namang mahalagang gagawin.

• Ipinapakita nito ang kaugalian at paniniwala ng mga Pilipino noon na maaaring maging lakas ng kasalukuyang lipunan.

• Minumulat nito ang mga tao upang laging unahin ang sarili at mawalan ng pakialam sa ating bansa.

Isang araw, nakakita si Elias ng pitaka sa loob ng jeep na kanyang sinasakyan. Nang tiningnan niya ito, puno ito ng pera at mga mahahalagang ID. Bagaman kailangan din ni Elias ng pera para sa kanyang baon, naisip niyang hindi ito para sa kanya at maaaring hinahanap na ng may-ari. Pagbaba niya sa jeep, agad niyang dinala ang pitaka sa istasyon ng pulis. Kinabukasan, labis ang pasasalamat ng may-ari nang maibalik ang kanyang mga gamit. Natutunan ni Elias na ang pagiging tapat ay nagdudulot ng kapayapaan ng loob at tiwala mula sa ibang tao.

Ano ang buod ng binasang sanaysay?

• Nakakita si Ramon ng pitaka at kinuha ang laman nito.

• Nakakita si Ramon ng pitaka at hinanap ang tunay na may-ari.

• Nakakita si Ramon ng pitaka at lumakad palayo na parang walang nakita.

• Nakakita si Ramon ng pitaka at dinala ito sa pulis upang maibalik sa may-ari.

Isang araw, nakakita si Elias ng pitaka sa loob ng jeep na kanyang sinasakyan. Nang tiningnan niya ito, puno ito ng pera at mga mahahalagang ID. Bagaman kailangan din ni Elias ng pera para sa kanyang baon, naisip niyang hindi ito para sa kanya at maaaring hinahanap na ng may-ari. Pagbaba niya sa jeep, agad niyang dinala ang pitaka sa istasyon ng pulis. Kinabukasan, labis ang pasasalamat ng may-ari nang maibalik ang kanyang mga gamit. Natutunan ni Elias na ang pagiging tapat ay nagdudulot ng kapayapaan ng loob at tiwala mula sa ibang tao.

Ano ang layunin ng may-akda sa paglalahad ng ginawa ni Ramon nang makita niya ang pitaka?

• Magbigay ng paglalarawan tungkol sa mga taong umiwas sa kanilang responsibilidad.

• Ilarawan ang mga taong inuuna ang pansariling interes kaysa sa paggawa ng kung ano ang tama.

• Ipakita na ang katapatan ay isang mahalagang katangian kahit walang nakakakita.

• Ipakita na ang pagbabalik ng pitaka ay isang masalimuot at matagal na proseso ng paghahanap ng may-ari.