Post-Test: Bài màng tế bào và vai trò của thế nước

Nếu trong thí nghiệm pha chế, người thực hiện sử dụng 23.94 g saccharose nhưng lại pha trong 80 mL nước cất thay vì 70 mL, kết quả nào sẽ xảy ra?

• Điểm đẳng trương được xác định dịch chuyển sang nồng độ cao hơn 1.0 M.
• Tất cả các nồng độ pha loãng (0.1 M - 1.0 M) đều thấp hơn giá trị lý thuyết.
• Thế chất tan (Ψs​) của dung dịch mẹ sẽ trở nên âm hơn.
• Nồng độ cuối cùng vẫn là 1.0 M do khối lượng đường không đổi.

Answer explanation

Nồng độ thực tế là C=mol/V. Khi V tăng (80 mL > 70 mL), nồng độ thực tế của dung dịch mẹ sẽ nhỏ hơn 1.0 M, dẫn đến tất cả các nồng độ pha loãng đều bị sai lệch so với giá trị nhãn.

Yêu cầu các miếng sắn sau khi ngâm phải được cân với trọng lượng ban đầu không chênh nhau quá 0.5 g là để đảm bảo yếu tố nào của mẫu vật được kiểm soát?

• Tốc độ thoát hơi nước.
• Sự đồng nhất về cấu trúc mô và tỉ lệ diện tích bề mặt/thể tích.
• Hàm lượng tinh bột ban đầu.
• Thế áp suất trương nước (Ψp​).

Answer explanation

Sự đồng nhất về khối lượng/kích thước là cần thiết để đảm bảo tính so sánh giữa các mẫu, vì sự chênh lệch lớn về kích thước sẽ dẫn đến sự khác biệt về tỉ lệ bề mặt tiếp xúc/thể tích mô, ảnh hưởng đến tốc độ thẩm thấu.

Nếu miếng củ sắn sau khi ngâm trong dung dịch 0.4 M có khối lượng tăng lên, và ngâm trong dung dịch 0.5 M có khối lượng giảm đi, Thế nước của mô củ sắn nằm ở khoảng nào?

• Cao hơn 0.5 M.
• Bằng 0.5 M.
• Giữa 0.4 M và 0.5 M.
• Thấp hơn 0.4 M.

Answer explanation

Khối lượng tăng ở 0.4 M nghĩa là Ψdd​>Ψmoˆ​. Khối lượng giảm ở 0.5 M nghĩa là Ψdd​<Ψmoˆ​. Do đó, Ψmoˆ​ nằm giữa hai nồng độ này (giữa 0.4 M và 0.5 M).

Việc "bỏ đường vào trong một cốc/beaker, thêm một ít nước và khuấy tan đều khi đã bão hòa, tiếp tục cho thêm nước để khuấy cho tan" là kỹ thuật để làm gì?

• Giảm sự thất thoát nhiệt.
• Đảm bảo đường tan hết trước khi cố định thể tích cuối cùng (70 mL).
• Ngăn cản sự thủy phân saccharose.
• Đẩy nhanh quá trình bão hòa thẩm thấu.

Answer explanation

Saccharose khó tan trong nước, vì vậy cần hòa tan từng bước, đảm bảo toàn bộ khối lượng đường đã được hòa tan hoàn toàn trước khi điều chỉnh thể tích chính xác trong ống đong.

Khi thực hiện thí nghiệm co nguyên sinh, lột biểu bì hành tím ở "vị trí gần đầu mút" để đảm bảo điều gì?

• Tế bào ở vị trí đó có vách mỏng nhất.
• Các vùng tế bào có màu sắc (Anthocyanin) còn được bảo tồn.
• Tế bào ở đó đã bị co nguyên sinh tự nhiên.
• Các tế bào biểu bì đang ở trạng thái đẳng trương.

Answer explanation

Hành tím được chọn vì sắc tố Anthocyanin trong không bào làm chỉ thị trực quan. Lột ở vị trí có màu giúp dễ dàng quan sát sự co lại của không bào trong quá trình co nguyên sinh.

Trong hiện tượng co nguyên sinh ở tế bào thực vật, cấu trúc nào đóng vai trò là màng bán thấm quan trọng nhất, kiểm soát sự thoát nước?

• Vách tế bào (Cell Wall).
• Màng tế bào (Plasma Membrane).
• Lưới nội chất (Endoplasmic Reticulum).
• Vách ngăn không bào (Tonoplast).

Answer explanation

Màng tế bào (Màng sinh chất) là lớp màng bán thấm có vai trò kiểm soát sự vận chuyển các chất và nước giữa tế bào và môi trường bên ngoài, dẫn đến hiện tượng co nguyên sinh.

Dung dịch KNO3​ 0.8 M gây co nguyên sinh mạnh hơn dung dịch saccharose 0.8 M ở cùng nồng độ mol. Nguyên nhân là gì?

• KNO3​ là chất không điện ly.
• KNO3​ có khả năng khuếch tán nhanh hơn qua vách tế bào.
• KNO3​ điện ly tạo ra các ion (K+, NO3−​), làm tăng tổng nồng độ hạt chất tan.
• Saccharose có khối lượng phân tử lớn hơn.

Answer explanation

KNO3​ là muối điện ly mạnh, phân ly thành K+ và NO3−​. Nồng độ hạt chất tan trong dung dịch KNO3​ gần gấp đôi so với saccharose (chất không điện ly), tạo ra Thế chất tan (Ψs​) âm hơn nhiều.

Khi tế bào biểu bì hành tím bị co nguyên sinh, sự co lại của khối màu hồng (Anthocyanin) được sử dụng để xác định sự co lại của cấu trúc nào?

• Chất nguyên sinh.
• Màng tế bào.
• Nhân tế bào.
• Màng không bào và không bào.

Answer explanation

Sắc tố Anthocyanin nằm trong không bào. Sự co lại của khối màu hồng chứng tỏ sự co lại của không bào và màng bao bọc nó (màng không bào/Tonoplast), vốn dính liền với màng tế bào.

Trong thí nghiệm pha loãng, thao tác "trộn đều ống nghiệm bằng cách đập ống nghiệm lên tay" có mục đích chính là gì?

• Làm lạnh dung dịch để tăng độ tan của đường.
• Ngăn ngừa sự tách lớp giữa dung dịch đường đậm đặc và nước cất.
• Tăng tốc độ bay hơi của dung môi.
• Kích hoạt quá trình điện ly của saccharose.

Answer explanation

Việc trộn đều là cần thiết để đảm bảo sự đồng nhất về nồng độ chất tan (saccharose) trong toàn bộ thể tích dung dịch trước khi ngâm mẫu củ sắn.

Tại sao việc cắt củ sắn cần được thực hiện bằng dao lam để đảm bảo vết cắt "thật thẳng" và đồng đều?

• Để dễ dàng quan sát dưới kính hiển vi.
• Để giảm tối đa sự mất nước qua bề mặt không bằng phẳng.
• Đảm bảo kích thước đồng đều giữa các miếng sắn.
• Cả 2 và 3.

Answer explanation

Cắt thẳng và đồng đều giúp kiểm soát tốt hơn diện tích bề mặt tiếp xúc (ảnh hưởng đến tốc độ thẩm thấu) và đảm bảo tính đồng nhất về kích thước/hình dạng giữa các mẫu, giảm thiểu sai số.