Bài 6: Hô hấp ở thực vật

Hô hấp ở thực vật là quá trình:

• Tổng hợp chất hữu cơ từ CO2 và H2O nhờ năng lượng ánh sáng.

• Phân giải chất hữu cơ phức tạp thành các chất đơn giản hơn, giải phóng năng lượng cho các hoạt động sống của cây.

• Hấp thụ nước và các ion khoáng từ đất vào rễ cây.

• Giải phóng O2 và hấp thụ CO2 từ môi trường.

Dạng năng lượng giải phóng từ Hô hấp Trong quá trình hô hấp ở thực vật, năng lượng chủ yếu được giải phóng dưới dạng nào để cung cấp trực tiếp cho các hoạt động sống của tế bào?

• Năng lượng ánh sáng.

• Nhiệt năng và năng lượng hóa học tích lũy trong phân tử ADP.

• Nhiệt năng và năng lượng hóa học tích lũy trong phân tử ATP.

• Năng lượng điện tử.

Giai đoạn nào của hô hấp tế bào ở thực vật diễn ra trong tế bào chất và không cần sự tham gia trực tiếp của oxygen?

• Chu trình Krebs.

• Chuỗi truyền electron hô hấp.

• Đường phân.

• Tổng hợp ATP.

Sản phẩm nào sau đây được tạo ra từ chu trình Krebs và sau đó sẽ đi vào chuỗi truyền electron hô hấp để tạo ra phần lớn ATP cho tế bào?

• Acid lactic và etanol.

• Glucose và O2.

• CO2 và H2O.

• NADH và FADH2.

Trong điều kiện thiếu ánh sáng kéo dài (ví dụ: cây bị che phủ, hoặc trong đêm), quá trình quang hợp của cây xanh ngừng lại. Tuy nhiên, cây vẫn tiếp tục sống và thực hiện các hoạt động như hút nước, tổng hợp chất mới, và vận chuyển các chất. Năng lượng chủ yếu để duy trì các hoạt động này được cung cấp từ quá trình nào?

• Quá trình quang hợp dự trữ năng lượng trong diệp lục từ ban ngày.

• Quá trình thoát hơi nước giúp tạo lực hút cho dòng mạch gỗ.

• Quá trình hấp thụ thụ động các ion khoáng từ đất.

• Quá trình hô hấp phân giải chất hữu cơ dự trữ để giải phóng năng lượng dưới dạng ATP.

Để tổng hợp các chất hữu cơ phức tạp như protein, lipid, axit nucleic từ các sản phẩm quang hợp đơn giản (như glucose), tế bào thực vật cần sử dụng năng lượng và các hợp chất trung gian. Quá trình nào sau đây đóng vai trò cung cấp cả năng lượng (dưới dạng ATP) và các sản phẩm trung gian cần thiết cho các quá trình tổng hợp này?

• Quá trình quang phân li nước trong pha sáng của quang hợp.

• Quá trình thoát hơi nước qua khí khổng của lá.

• Quá trình hô hấp tế bào, đặc biệt là chu trình Krebs, tạo ra nhiều các sản phẩm trung gian và ATP.

• Quá trình hấp thụ nước và ion khoáng chủ động của rễ cây.

Người nông dân thường bảo quản rau quả tươi trong kho lạnh hoặc tủ mát thay vì để ở nhiệt độ phòng. Việc duy trì nhiệt độ thấp trong quá trình bảo quản nông sản có tác dụng chính nào sau đây?

• Kích thích quá trình quang hợp diễn ra mạnh mẽ hơn, giúp rau quả tươi lâu hơn.

• Làm tăng lượng nước trong rau quả, giúp chúng căng mọng và đẹp mắt.

• Ngăn chặn hoàn toàn quá trình hô hấp của rau quả, làm chúng không bị hỏng.

• Giảm cường độ hô hấp của rau quả xuống mức tối thiểu, làm chậm quá trình phân giải chất hữu cơ, giữ được chất lượng và kéo dài thời gian bảo quản.

Để bảo quản hạt giống được lâu dài mà vẫn giữ được sức nảy mầm tốt, người ta thường cất giữ hạt trong các kho có kiểm soát độ ẩm, nhiệt độ thấp và nồng độ oxygen (O2) thấp, đồng thời tăng nồng độ carbon dioxide (CO2) lên một mức nhất định. Biện pháp điều chỉnh nồng độ khí này có ý nghĩa gì trong việc bảo quản hạt?

• Nồng độ O2 thấp và CO2 cao giúp hạt quang hợp mạnh hơn ngay cả khi không có ánh sáng.

• Điều này thúc đẩy quá trình nảy mầm diễn ra nhanh hơn, giúp kiểm tra chất lượng hạt.

• Nồng độ O2 thấp và CO2 cao giúp ức chế cường độ hô hấp của hạt, giảm sự tiêu hao chất hữu cơ dự trữ và duy trì trạng thái ngủ nghỉ của hạt.

• Các điều kiện khí này giúp tiêu diệt triệt để các loại sâu bọ, nấm mốc gây hại cho hạt.

Tại sao nói quang hợp và hô hấp là hai quá trình có mối quan hệ phụ thuộc và đối lập nhau trong hoạt động sống của cây xanh?

• Vì cả hai quá trình đều xảy ra ở cùng một thời điểm trong tất cả các tế bào của cây.

• Vì quang hợp chủ yếu diễn ra ở bộ phận trên mặt đất (lá, thân non), còn hô hấp chủ yếu diễn ra ở bộ phận dưới đất (rễ).

• Vì quang hợp tổng hợp chất hữu cơ và tích lũy năng lượng, còn hô hấp phân giải chất hữu cơ và giải phóng năng lượng; sản phẩm của quá trình này là nguyên liệu của quá trình kia và ngược lại.

• Vì quang hợp cần nước và CO2 làm nguyên liệu, trong khi hô hấp chỉ cần O2 để thực hiện.

Một cây xanh được đặt trong phòng kín có đủ ánh sáng và nhiệt độ thích hợp. Sau một thời gian, người ta quan sát thấy nồng độ CO2 trong phòng giảm xuống rõ rệt, đồng thời cây có dấu hiệu sinh trưởng tốt. Hiện tượng này cho thấy điều gì về mối quan hệ giữa cường độ quang hợp và hô hấp của cây trong điều kiện phòng kín?

• Cường độ hô hấp của cây đang vượt trội so với cường độ quang hợp.

• Cây không thực hiện quá trình hô hấp trong điều kiện có ánh sáng mạnh.

• Cường độ quang hợp của cây lớn hơn cường độ hô hấp, dẫn đến tích lũy chất hữu cơ và tiêu thụ CO2 từ môi trường.

• Cây đang thực hiện quá trình lên men yếm khí để giải phóng năng lượng.