BIZ_DE_1

“Hiệu ứng dây chuyền” (Cascade effect) nghĩa là gì?

• Lỗi chỉ xảy ra ở tầng cơ sở dữ liệu
• Lỗi nhỏ lan rộng gây sập nhiều phần
• Lỗi chỉ xuất hiện trong quá trình triển khai
• Lỗi do một thành phần phần cứng duy nhất

Answer explanation

Hiệu ứng sập dây chuyền (cascade effect) là khi một lỗi nhỏ ban đầu không được kiểm soát tốt, lan rộng sang các thành phần khác do sự phụ thuộc phức tạp, dẫn đến sập toàn bộ hệ thống.

Planned stop khác system down ở điểm chính nào?

• Không gây ra bất kỳ sự gián đoạn nào cho người dùng
• Chỉ được thực hiện bởi đội ngũ phát triển
• Đã có kế hoạch để giảm ảnh hưởng (impact)
• Luôn diễn ra vào cuối tuần

Answer explanation

Sự khác biệt chính của việc dừng theo kế hoạch là nó đi kèm với kế hoạch cụ thể, có các biện pháp giảm thiểu thiệt hại (mitigation) và đã được thông báo rộng rãi đến người dùng trước khi thực hiện.

Điều đúng về “độ tin cậy” là…

• Chỉ phụ thuộc vào đội ngũ phát triển
• Liên quan cả thiết kế + vận hành + quy trình
• Chỉ phụ thuộc vào đội ngũ kiểm thử
• Chỉ phụ thuộc vào bộ phận nhân sự

Answer explanation

Độ tin cậy (reliability) không chỉ là vấn đề kỹ thuật mà là sự kết hợp của cả thiết kế hệ thống, quy trình vận hành và văn hóa làm việc của con người (sociotechnical).

Theo sách, “system down” được hiểu đúng nhất theo góc nhìn nào?

• Trạng thái của server (CPU/memory)
• Người dùng và dịch vụ không đạt kỳ vọng
• Số lượng lỗi (exception) trong log
• Tình trạng của cơ sở dữ liệu (database)

Answer explanation

Theo sách, sự cố hệ thống (system down) phải được đánh giá từ góc nhìn của người dùng: liệu dịch vụ có thực hiện được mục tiêu sử dụng hay không, thay vì chỉ nhìn vào trạng thái kỹ thuật của máy chủ hay mã nguồn.

Tình huống: user báo “chậm” nhưng server metrics bình thường. Hành động đúng?

• Bỏ qua và không cần xử lý
• Đo theo user journey + latency/error rate
• Đổ lỗi cho kết nối mạng của người dùng
• Tắt máy chủ và khởi động lại

Answer explanation

Khi người dùng báo chậm, cần phải đo lường hiệu suất theo đúng hành trình của người dùng (user journey) để tìm ra vấn đề thực tế (user-centric observability).

Hệ thống vẫn chạy nhưng user không thể hoàn tất giao dịch có thể được xem là…

• Không được coi là down vì server vẫn hoạt động
• Down vì dịch vụ không đạt mục tiêu
• Chỉ là một lỗi giao diện người dùng (UI) nhỏ
• Vấn đề về kết nối mạng của người dùng

Answer explanation

Ngay cả khi máy chủ vẫn đang chạy, nhưng nếu người dùng không thể thực hiện giao dịch hoặc dịch vụ bị lỗi một phần, nó vẫn được coi là sập hệ thống (system down) vì dịch vụ không đạt được mục tiêu phục vụ từ góc nhìn người dùng.

Sai cấu hình firewall do thao tác thuộc nhóm nguyên nhân system down nào?

• Bug trong firmware của firewall
• Thiếu tài nguyên CPU để xử lý rule
• Lỗi thao tác/setting
• Tấn công từ chối dịch vụ (DDoS)

Answer explanation

Việc cấu hình sai một tham số hệ thống như tường lửa (firewall) là một lỗi do con người (human/operation error) trong quá trình thao tác hoặc cài đặt.

Bug “năm 2038” liên quan…

• Lỗi xử lý số thực (floating-point)
• Tràn số của thời gian Unix 32-bit
• Lỗi trong việc tạo mã định danh duy nhất (UUID)
• Lỗi phân tích cú pháp tài liệu XML

Answer explanation

Sự cố năm 2038 là một lỗi thời gian (time bug) kinh điển liên quan đến việc biểu diễn thời gian bằng số nguyên 32-bit trong hệ thống Unix, sẽ gây tràn số vào năm 2038.

Di chuyển dữ liệu (Data migration) nguy hiểm vì…

• Quá trình này luôn có thể rollback dễ dàng
• Dữ liệu lớn/phức tạp/lỗi lộ sau
• Không cần phải kiểm thử trước khi thực hiện
• Các công cụ tự động có thể xử lý mọi vấn đề

Answer explanation

Việc di chuyển dữ liệu (data migration) rất nguy hiểm vì tính phức tạp, khối lượng dữ liệu lớn và các lỗi thường chỉ lộ ra sau khi hệ thống mới đã đi vào hoạt động, gây khó khăn cho việc quay lại (rollback).

“Luồng ngoại lệ/khi có lỗi” (Exception route) là…

• Luồng xử lý chính của chương trình
• Đường đi khi có lỗi/ngoại lệ
• Một loại giao thức mạng đặc biệt
• Một thành phần của giao diện người dùng

Answer explanation

Luồng xử lý ngoại lệ (exception route) là các đường đi trong mã nguồn chỉ được thực hiện khi có lỗi xảy ra. Vì ít khi được chạy trong điều kiện thường nên đây là nơi chứa nhiều lỗi tiềm ẩn (hidden bug) nhất.