NEW
Font size
Worksheetsdivan ve Tanzimat şiiri
Total questions: 20
Worksheet time: 15mins
XVIII. yüzyılda yaşamış Klasik Türk edebiyatı şairidir. Sebki Hindi'nin önemli temsilcileri arasında gösterilir. Genç yaşta divan sahibi olmuştur. Divan şiiri geleneğinin son büyük temsilcilerinden biri olarak gösterilir. Mesnevi yazma gücünü alegorik bir eser olan Hüsn-ü Aşk ile ispat etmiştir.
Bu parçada söz edilen şair aşağıdakilerden hangisidir? (2018)
Nabî
Nedim
Şeyh Galip
Şeyhülislam Yahya
Hayali
“Kuşların dili” anlamına gelen ve mesnevi nazım şeklinde yazılmış olan ---- adlı eser, İranlı şair Feridüddin Attar tarafından kaleme alınmıştır. İçinde tasavvufi hikâyeler bulunan eserin Türkçe uyarlaması, yazıldığı dönemin dil özelliklerini göstermesi bakımından oldukça önemlidir.
Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir? (2018)
Makâlât
Garibnâme
Mantıku’t-Tayr
Dânişmendnâme
Atebetü’l-Hakâyık
Her beyti başlı başına bağımsız bir şiir olmakla birlikte bütün beyitleri arasında bir duygu ve düşünce birliği bulunan şiirlere Divan edebiyatında ---- denir. Örneğin Fuzûlî’nin gerek Divan’ında gerekse ---- mesnevisinde bu türden şiirlerin sayısı oldukça fazladır.
Bu parçada boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi sırasıyla getirilmelidir? (2018)
yek-ahenk gazel - Leyla vü Mecnun
rindane gazel - Şikâyetname
âşıkane gazel - Rind ü Zâhid
yek-avaz gazel - Hadîkatü’s-Süeda
beytü’l gazel - Beng ü Bade
Bir gazele ait üç beyit şu şekildedir:
I. Ne denlü ağlasa zâr olsa âşık
Açılsa gülse gül-zâr olsa dilber
II. Cefâyı az kılsa Hayretî’ye
Sözüm bu kim vefâ-dâr olsa dilber
III. Öpülse yâr ile yâr olsa dilber
Koculsa râm-ı dil-dâr olsa dilber
Bu beyitlerin şiirde yer alma sırası aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
I - III - II
II - I - III
II - III - I
III - II - I
III - I - II
----; gazellerinde gerçek aşkı, zevki ve eğlenceyi gerçekçi bir üslupla dile getirmiştir. O, ---- gibi üzüntü ve acılarını tasavvufi kavramlardan hareketle sembolik bir dille yansıtan yanık bir âşık değil neşeli bir kişiliktir.
Bu parçada boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi sırasıyla getirilmelidir? (2016)
Hoca Dehhani – Nesimi
Nedîm – Fuzûli
Bâkî – Hayali
Zâtî – Şeyhülislam Yahya
Bağdatlı Rûhî – Şeyh Galip
Türk edebiyatında gerçek anlamda ilk mizahi ürünler; masallar, fıkralar ve seyirlik oyunlardır. Divan edebiyatında bir kimseyi yermek, olumsuz bir gidişatı eleştirmek amacıyla yazılan hicviyeler de bir çeşit mizah ürünüydü. Bu tür metinlerde abartılı bir dil kullanılır ve hicvedilen kişi âdeta yerin dibine geçirilmeye çalışılırdı. ----, bu bağlamda akla gelen ilk örneklerden biridir.
Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilemez? (2016)
Nâbî’nin Hayriyye’si
Şeyhî’nin Harnâme’si
Nef’î’nin Siham-ı Kaza’sı
Bağdatlı Rûhî’nin Terkib-i Bend’i
Fuzûli’nin Şikâyetnâme’si
Çağdaşlarına göre zarif bir dile, zengin bir hayale, canlı bir tasvir yeteneğine sahip olan ----, her yönüyle büyük bir şairdir. İslami ilimlere ve Acem edebiyatına tam olarak vakıf olduğu bazen çok sanatlı olan kasidelerinden anlaşılır. Edebiyatımızdaki yergi türünün şaheserlerinden birini ortaya koyan şair; II. Murat’a sunduğu, “öküzlerdeki boynuza sahip olmayı uman bir eşeğin kulağından ve kuyruğundan olması” ana fikrini işlediği, mesnevi nazım biçimini kullandığı sembolik tarzdaki eseriyle ünlüdür.
Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir? (2015)
Neşatî
Nailî
Ahmet Paşa
Şeyhî
Fuzûlî
Tezkire ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır? (2014)
Dönemin şairlerinin biyografisine yer verilir.
Şairlerin şiirlerinden örneklere rastlamak mümkündür.
Yer yer şiirle ilgili eleştiriler veya değerlendirmeler yapılır.
Birbirinin tekrarı mahiyetinde bilgiler bulunabilmektedir.
Şairlerin kendi şiirleriyle ilgili değerlendirmeleri geniş olarak yer alır.
---- Lale Devri’nin İstanbul’unu yansıtan şiirlerinde dış dünyadan aldıklarını; duyduğu, gözlemlediği gibi aktarmaya çalışır. Gazel ve kasidelerinin yanında ---- nazım biçimini tercih etmesi; yaşama sevincini içinde duyan, hor görülen geçici dünya zevklerini tatmayı amaçlayan bir yaradılışın doğal sonucudur.
Bu parçada boş bırakılan yerlere, aşağıdakilerden hangisi sırasıyla getirilmelidir? (2014)
Baki – murabba
Fuzuli – mesnevi
Şeyh Galip – şarkı
Nedim – şarkı
Nefî – mesnevi
Meded meded bu cihânın yıkıldı bir yanı
Ecel Celâlileri aldı Mustafâ Hân’ı
Tolundı mihr-i cemâli bozıldı erkânı
Vebâle koydular âl ile Âl-i Osmânı
Kanuni Sultan Süleyman’ın oğlu Şehzade Mustafa’nın öldürülmesini anlatan ve yukarıda ilk iki beyti verilen mersiye, divan şiiriyle ilgili olarak aşağıda verilen özelliklerden hangisiyle örtüşmemektedir? (2014)
Sosyal konulardan uzak durması
Belli mazmunlara yer vermesi
Aruz veznini kullanması
Sanatlı bir dille yazılması
Belirli nazım şekillerini kullanması
Her sanatçı önceleri başkalarını taklit eder. Fakat sonra gerek dünya görüşü gerekse sanat gücüyle kendine özgü bir üsluba kavuşur ve taklitten kurtulur.
Bu parçada dile getirilenler divan şairi açısından değerlendirildiğinde aşağıdaki kavramlardan hangisi, divan şairinin “taklit” dönemi için kullanılabilecek bir kavramdır?
Nazire
Tercüme
Caize
Şerh
Haşiye
I. Gülşehrî
II. Nefi
III. Şeyh Galip
IV. Fuzuli
47. Aşağıdaki yapıtlardan hangisi yukarıda verilen sanatçılardan birine ait değildir? (2011)
Siham-ı Kaza
Mantıku't Tayr
Hayriyye
Hüsn-ü Aşk
Şikayetname
Aşağıda ayraç içinde verilen terimlerden hangisi, birlikte verildiği açıklamaya uygun değildir? (2013)
Uyaklı beyit (Musarra)
Gazel ve kasidelerde ilk beyit (Matla)
Bir gazelin en güzel beyti (Şah beyit)
Özlü ve güzel anlamlı beyit (Taç beyit)
Gazellerde şairin adının geçtiği beyit (Mahlas beyti)
Aşağıdaki sanatçılardan hangisi, birlikte verilen nazım biçiminde yazılmış yapıtlarıyla ünlenmemiştir? (2011)
Fuzuli - Gazel
Nedim - Şarkı
Baki - Mesnevi
Ziya Paşa - Terkibibent
Nefi - Kaside
Tam bir kaside çeşitli bölümlerden oluşur. Bunlardan biri, —-.
Yukarıda verilen bilgiye göre boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilemez? (2007)
doğa güzelliklerinden söz eden nesib ya da teşbib bölümüdür
asıl konuya girişi sağlamak için yazılan girizgâh bölümüdür
kasidenin sunulduğu kişinin özelliklerinin abartılı bir övgüyle anlatıldığı methiye bölümüdür
şairin kendisini övdüğü dizelerden oluşan fahriye bölümüdür
şairin adının da geçtiği tegazzül bölümüdür
…….. Tasvir-i Efkâr’da yayımlanan “Lisan-ı Osmanînin Edebiyatı Hakkında Bazı Mülahazatı Şâmildir” adlı makalesinin………… Dönemindeki dil anlayışını belirleyecek düzeyde bir içeriği vardır.
Bu cümlede boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangileri sırasıyla getirilmelidir?
Namık Kemal’in - Millî Edebiyat
Şinasi’nin-Tanzimat
Recaizade Mahmut Ekrem’in - Servetifünun
Tevfik Fikret’in - Fecr-i Âtî
Yahya Kemal Beyatlı’nın -Cumhuriyet
Beni ağlan beni kim, üstüme gelmez ölicek
Bir avuç toprak atar bad-ı sabadan gayrı
Yukarıdaki dizeler, divan şiiriyle ilgili olarak aşağıda verilen yaygın yargılardan hangisiyle bağdaşmaz? (1981)
Bütün şiirlerde aruz ölçüsü kullanılmıştır
Yapıt, değişmez kurallara göre, güçlü bir düzen içinde ve çoklukla beyit beyit işlenir.
Söz ve anlam sanatlarına sık sık başvurulur.
Biçim ve söyleyiş kaygısı oldukça ağır basar.
İnsandan kopuk, insanı anlatmayan soyut bir dünyası vardır.
Aşağıdakilerden hangisi divan şiirinin belirleyici özelliklerinden biri değildir? (1983)
Aruz vezniyle yazılmış olma
Kaside, gazel, mesnevi ve rubai gibi belli nazım şekilleri içinde yazılma
Parça güzelliğine değil bütün güzelliğine önem verme
Duygu ve düşünceleri kalıplaşmış birtakım söz sanatlarıyla anlatma
Yabancı sözcüklerle ve dil kurallarıyla fazlaca yüklü olma
Nedim’le Fuzuli’yi karşılaştıran aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır? (1984)
Nedim, şiirine günlük hayatı yansıtmış; Fuzuli ise bundan kaçınmıştır.
İkisi de kasideden çok gazelde başarılı olmuştur.
Fuzuli tasavvuftan esinlenmiş, Nedim tasavvufla hiç ilgilenmemiştir.
İkisinin de dili, çağdaşlarına göre daha sadedir.
İkisinin de “Divan”larından başka, “Mesnevi”leri de vardır.
Mesneviyle ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır? (1996)
Uyak düzeni aa ba ca… biçimindedir.
Beyit sayısı konunun işlenişine göre belirlenir.
Daha çok, aruz vezninin kısa kalıplarıyla yazılır.
Arap ve Türk edebiyatına İranlılardan geçmiştir.
Öyküleme gerektiren konular, bu türde işlenmiştir.
