wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

қолдану аясы тар сөздер

Total questions: 27

Worksheet time: 14mins

Name
Class
Date
1.

Мағыналары жағынан өзгеше сөздер жұбын белгілеңіз.

a)

A) Қарт – жас

b)

B) Тез – ақырын

c)

C) Қиын – жеңіл

d)

D) Жігер – қуат

e)

E) Осал – мықты

2.

Сөздің ауыспалы мағынасын табыңыз.

a)

A) Тұлпар – ертедегі батырлар мінген ат.

b)

B) Бұл жарыста біздің баланың тұлпары озып шықты.

c)

C) Жүзден жүйрік, мыңнан тұлпар шыққан.

d)

D) Бұл жылқының түп атасы – араб тұлпары.

e)

E) Жаңа түскен келінге атасы сый ретінде асыл тұқымды тұлпар сыйлады

3.

Сөздің тура мағынасын табыңыз.

a)

A) Оның қорыққаннан жүрегі ұшты.

b)

B) О дүниеге жаны ұшты.

c)

C) Қиялы сан-саққа ұшты.

d)

D) Көл бетінен аққу ұшты.

e)

E) Жаңалықты естігеннен кейін үйіне қарай құстай ұшты.

4.

Асты сызылған сөздің синонимін көрсетіңіз. Отырған құлағын сап, құлай тыңдап, Кенеге бір үн сарын, күй біркелкі.

a)

A) Ыңғайлы, қолайлы.

b)

B) Әуезді, ләззат алу.

c)

C) Жалтару, қамығу.

d)

D) Ығыр болу, көңілі қалу.

e)

E) Бірізді, бірыңғай.

5.

Сөйлемдерден омоним сөздерді табыңыз.

a)

A) Жас қалада жастар бас қосты.

b)

B) Ақбілек судың басына келіп басын жуды.

c)

C) Кеш болса да, қателігімді кешуіңізді өтінемін.

d)

D) Көктем келді, қызғалдақ көктей бастады.

6.

"Ағаштан түйін түйген» тұрақты тіркесінің синонимін табыңыз.

a)

A) Шие жегендей қылды.

b)

B) Бит терісінен биялай тоқу.

c)

C) Ит арқасы қиянда.

d)

D) Қабырғасымен кеңесті.

e)

E) Балақтағы бит басқа шықты.

7.

Ауыспалы мағынаны көрсетіңіз.

a)

A) Тақыр жерде гүл атаулыны өсіре алмайсың.

b)

B) Шашын алған соң, басы тақырланып, «тақырбас» болды да қалды.

c)

C) Тақыр топыраққа су сіңу де қиын.

d)

D) Тақыр кедей бола тұра, сондай жомарт болар ма!

e)

E) – Тақыр жерде сүрініп не болды?

8.

Қай сөйлемде «әдемі» сөзінің синонимі жоқ, табыңыз.

a)

A) Зәуре – бұл дүниедегі қыздардың ең шырайлысы.

b)

B) Күнайым талай жаннан көркем екен.

c)

C) Тайман адамға әсер қалдыратын байсалды, жігерлі жігіт екен.

d)

D) Бақытжан – әрі жас, әрі өңді, қыз қызығатындай балғын жігіт.

e)

E) Әйбат жігіт бойында бәрі түгел сияқты

9.

Тура мағыналы сөзді көрсетіңіз.

a)

A) Жарлыға пайдасы тиетін алтын қорың болсын.

b)

B) Таңертеңгі алтын арай бүкіл адамзатқа жылулық сыйлап тұр.

c)

C) Арпа-бидай ас екен, алтын-күміс тас екен.

d)

D) Алтын күн аспаны, Алтын дән даласы...

e)

E) Атам мен әжем алтын тойларын тойлап жатыр.

10.

Тура мағыналы сөзді көрсетіңіз.

a)

A) Кез келген мәселені шешкенде ой таразысына салу керек.

b)

B) Сотта таразысы басым болып, жеңіп кетті.

c)

C) Бұл мәселені таразыға салу керек.

d)

D) Терген алманы таразы басына арқалап келеді.

e)

E) Осы тоқтам екеуіміздің күшіміз бен сабырымызды сынайтын таразымыз болсын.

11.

Сөйлемдерден омоним сөздерді табыңыз.

a)

A) Аспанда қалықтаған ән. Аспанның еркесі – бүркіт.

b)

B) Базардағы қауынның бағасы түсті. Қауынның түсі – сары.

c)

C) Жазғы демалыс жақындады. Бірден жаза қолдануға болмайды.

d)

D) Ауыр жүк көтергеннің әсері жаман. Жүк көтеруші жеделсаты.

e)

E) Арайлап таң атты. Көне таңбаларды оқиды

12.

Антоним сөзі бар мақал(дар)ды көрсетіңіз

a)

A) Дос жылатып айтады, Дұшпан күлдіріп айтады.

b)

B) Жалғыз ағаш үй болмас, Жалғыз жігіт би болмас.

c)

C) Атасыз үй – батасыз, Анасыз үй – панасыз.

d)

D) Теңізді қасықтап төгіп, Сарқа алмайсың

e)

E) Малды бақсаң, сиыр бақ, Сүт кетпейді шарадан

13.

Сөздің ауыспалы мағынасын табыңыз.

a)

A) Тұлпар – ертедегі батырлар мінген ат.

b)

B) Бұл жарыста біздің баланың тұлпары озып шықты.

c)

E) Жаңа түскен келінге атасы сый ретінде асыл тұқымды тұлпар сыйлады

d)

C) Жүзден жүйрік, мыңнан тұлпар шыққан.

e)

E) Жаңа түскен келінге атасы сый ретінде асыл тұқымды тұлпар сыйлады

14.

Көнерген сөздің қазіргі атауын көрсетіңіз. Қасындағы бар жолдасына қоржын тола манат, мақпал, сәлемдеме берілді.

a)

A) Барқыт, түкті мата

b)

B) Ақша, тиын-тебен

c)

C) Шақпақ қант, кәмпит

d)

D) Ине, жіп

e)

E) Қарбыз, қауын

15.

Кеңес дәуіріне қатысты тарихи сөзді белгілеңіз.

a)

A) Қола шапқы.

b)

B) Көзе құмыра.

c)

C) Терімшілік.

d)

D) Қазғыш таяқ.

e)

E) Қызыл әскер.

16.

8. Эвфемизмі бар сөйлемді табыңыз.

a)

A) Ол жігіттің аздап қосып айтатын әдеті бар екенін білетінмін.

b)

B) Сабырсыз, арсыз, еріншек, Көрсеқызар жалмауыз.

c)

C) Сорлы қазақ сол үшін, алтыбақан ала ауыз.

d)

D) Жолдан кетші-ей, бозөкпе байғұс!

e)

E) Екі көзің ағып әлі отырмысың?

17.

Қазақ тілінің дыбыстық қалпына түсіп өзгерген кірме сөзді табыңыз.

a)

A) Автомобиль.

b)

B) Мәдениет.

c)

C) Баянауыл.

d)

D) Тікұшақ.

e)

E) Шайнек.

18.

Мақтаға қатысты кәсіби сөзді белгілеңіз.

a)

A) Пышқы.

b)

B) Балдаң.

c)

C) Шербек.

d)

D) Ыңғыру.

e)

E) Пәрбі.

19.

Сөйлемнің диалектілік үлгісін табыңыз.

Үлкен қиярды үстелге қойды.

a)

A) Дөкей қауынды кереуетке қойды.

b)

B) Әйдік әңгелекті жозыға қойды.

c)

C) Дәу бәдіренді жозыға қойды.

d)

D) Нән торламаны сөреге қойды.

e)

E) Үлкен әңгүршекті столға қойды.

20.

Тілімізде бар сөздерді біріктіру арқылы жасалған жаңа сөзді көрсетіңіз.

a)

A) Ғарыш.

b)

B) Аққу.

c)

C) Әнтабақ

d)

D) Сөйтіп.

e)

E) Бап.

21.

Архаизмді көрсетіңіз.

a)

A) Бір күн хан, уәзір кеңес құрды, Екі ойшылдың ісіне көңіл бұрды.

b)

B) Қолындағы келте шоқпарынан гөрі тұрпаттарынан кісі қорқарлық.

c)

C) Екеулеп жүріп қызыл әскерлерді оятты.

d)

D) Шепе елді үмеге шақырып, сауын айтады.

e)

E) Қырық мерген садақты тағы бір дүркін тартып үлгіргенше ес жиып алған әскер сеңдей сапырылысып, лап қойды

22.

Бос орынға сәйкес диалект сөзді қойыңыз.

Жаураған соң ... үстіне жамылып алды.

a)

A) Сымын

b)

B) Бестақасын

c)

C) Бөкебайын

d)

D) Малақайын

e)

E) Жалбағайын

23.

Сөздердің қолданыстан шығып қалу себебін көрсетіңіз.

a)

A) Тілімізде жаңа сөздердің пайда болуына байланысты.

b)

B) Кірме сөздердің көбеюіне байланысты.

c)

C) Қоғам дамуына орай.

d)

D) Көптеген диалект сөздердің әдеби сөзге айналуына байланысты.

e)

E) Ғылымның дамуына байланысты термин сөздердің көбеюінен

24.

13. «Делдал, құжат, сұхбат» сөздерінің қай қатарға жататынын табыңыз.

a)

A) Термин сөз.

b)

B) Диалект сөз.

c)

C) Жаңа сөз.

d)

D) Кәсіби сөз.

e)

E) Көнерген сөз.

25.

«Мұрап» сөзін қай қатарға жатқызамыз. Әкең мұрап болғанмен, жерің ой болсын.

a)

A) Диалект.

b)

B) Термин сөз.

c)

C) Жалпыхалықтық сөз.

d)

D) Кәсіби сөз.

e)

E) Антоним.

26.

Грамматикалық тұлғасы өзгеріске ұшыраған диалект сөзді белгілеңіз.

a)

A) Қырағы.

b)

B) Есеп.

c)

C) Жүз.

d)

D) Көз.

e)

E) Маңлай.

27.

Диалект сөз қатысқан сөйлемді табыңыз.

a)

A) Зейнеткерлікке шықанмен, ол кісі үйде отырмайды.

b)

B) Неғұрлым көп ізденсең, ойың соғұрлым өседі.

c)

C) Абай әкесінің бұнымен сөйлесетін сөзі жоқ екенін білгендіктен, күні бойы үнсіз отырды.

d)

D) Қалаға ол күн көтерілген соң жетсе де, қорқынышы тарай қоймады.

e)

E) Колхозшылар жауынгерлерге арнап 20 пима, 15 пар мақталы сым берді.