NEW
Font size
WorksheetsPAS Bahasa Jawa genap Kelas XII 2020
Total questions: 40
Worksheet time: 20mins
Yogyanira kang para prajurit, lamun bisa sira anulada, duk ing
nguni caritane, andelira Sang Prabu, Sasra bau ing Maespati, aran Patih
Suwanda, lelabuhanipun, kang ginelung tri prakara, guna kaya purune kang den
antepi, nuhoni trah utama. Yogyanira kang para prajurit
tegesipun...
Becike
kang ditindakake para prajurit
Prabu
Sasrabau ing Maespati
Lelabuhan
kaperang telung prakara
Guna,
kaua, purun kang diantepi
Setya
marang rajane
Kang
ginelung telung prakara nggadhai teges…
Becike
kang ditindakake para prajurit
Prabu
Sasrabau ing Maespati
Lelabuhan
kaperang telung prakara
Guna,
kaua, purun kang diantepi
Setya
marang rajane
Nuhoni trah utama nggadhai teges…
Becike
kang ditindakake para prajurit
Prabu
Sasrabau ing Maespati
Lelabuhan
kaperang telung prakara
Guna,
kaua, purun kang diantepi
Setya
marang rajane
Lire lelebuhan tri prakawis, guna bisa saniskareng karya,
binudi dadya unggule, kaya sayektinipun, duk bantu prang Manggada nagri,
amboyong putri dhomas, katur ratunipun, purune sampun tetela, aprang tandhing
lan ditya Ngalengka aji, Suwanda mati ngrana. Guna
bisa saniskareng karya nggadhai teges...
Guna bisa
ngrampungi gawe
Dipersudi
bisa dadi unggul
Nalika
biyantu prang ing nagara Manggada
Mboyong
putri cacah wolung atus
Perangthanding
klawan buta saka Ngalengka
Duk bantu prang Manggada nagri nggadahi
teges…
Guna bisa
ngrampungi gawe
Dipersudi
bisa dadi unggul
Nalika
biyantu prang ing nagara Manggada
Mboyong
putri cacah wolung atus
Perangthanding
klawan buta saka Ngalengka
Aprang tandhing lan ditya Ngalengka aji Nggadhai teges…
Guna bisa
ngrampungi gawe
Dipersudi
bisa dadi unggul
Nalika
biyantu prang ing nagara Manggada
Mboyong
putri cacah wolung atus
Perangthanding
klawan buta saka Ngalengka
Eksposisi
iku kudu njlentrehake informaswi kanthi sacetha-cethane, lan uga
sabisa-bisane ngyakinaken para pamacane. Perangan iki kalebu syarat
panulisane eksposisi ing babagan…
Gaya
eksposisi
Bahasa
eksposisi
Isi
eksposisi
sinopsis
eksposisi
Ringkesan
eksposisi
Ancas
eksposisi kang menehi warta kanthi sacetha-cethane iku mbutuhake pamilihing
tembung lan rinakiting ukara kang jumbuh lan wos. Mula ing perangan iki uga
penting banget. Ngenani tembung lan ukara kalebu syarat panulisane eksposisi
ing babagan...
Gaya
eksposisi
Bahasa
eksposisi
Isi
eksposisi
sinopsis
eksposisi
Ringkesan
eksposisi
Surasa
eksposisi iku ancase menehi informasi, mula sabisa-bisane ngedhohi andharan
karep ngundang reaksi utawa sikap lan panemune pamaos. Mula bab iki kudu
ditimbang kanthi temenan sadurunge ditulis. Pratelan kasebut kalebu pathokan
panulisan eksposisi ing babagan...
Gaya
eksposisi
Bahasa
eksposisi
Isi
eksposisi
sinopsis
eksposisi
Ringkesan
eksposisi
Pratelan
kang tegese ora seneng ngrungokake rerasan kang ora becik, yaiku…
Adigang,
adigung, adiguna
Ana catur
mungkur
Cebol
nggayuh lintang
tumbu
oleh tutup
Ancik-ancik
pucuking eri
Pratelan
kang ateges kahanan wong kang kadhuwurwn panjangkane utawa kegayuhane, yaiku…
Adigang,
adigung, adiguna
Ana catur
mungkur
Cebol
nggayuh lintang
tumbu
oleh tutup
Ancik-ancik
pucuking eri
Ertanto
Mostofa (23) mahasiswa jurusan manajemen kacilakan nalika milu kegiatan
pelantikan calon anggota resimen mahasiswa nang gunung kidul, Jogjakarta.
Sing diwartakaken nang pethilan pawarta nang nduwur yakuwe…
Ertanto
Mustofa kacilakan
Ertanto
Mustofa jurusan manajemen
Ertanto
Mustofa dadi ikatan anggota resimen
Ertanto
Mustofa pelantikan nang Jogjakarta
Kacilakan
merga pelantikan
Nang
sisih wetan, ngarepane parkiran ana bakul woh-wohan. Nang sisih kulon lawang
ana bakul-bakul jajan pasar sing akehe wong wadon. Sisih lor dhewek katon
bakul janganan sing wis padha arep kukud merga wis awan. Andharan nang nduwur
kalebu andaran….
Narasi
ekspositoris
Narasi
sugestif
Eksposisi
Deskripsi
Ekspositori
Deskripsi
improsionistis
Wedang
bubuk , gula jawa… Terusna parikan kuwe
Yen
kepethuk ati gela
Dadi
murid sing sregep sinau
Yen ra
manut, bakal keblinger
Barang
wis kadhung, dikarepna
Diempet-empet
selak ora betah
Sepet-sepet,
sawone mentah… Terusna parikan kuwe
Yen
kepethuk ati gela
Dadi
murid sing sregep sinau
Yen ra manut, bakal keblinger
Barang
wis kadhung, dikarepna
Diempet-empet
selak ora betah
Ana
tetembungan jawa sing wis misuwur utawane terkenal banget yakuwe “ajining
dhiri gumantung ana ing lathi, ajining raga gumantung ana ing busana, ajining
awak gumantung ana ing tumindak.” ajining dhiri gumantung ana ing lathi
maksud aluse pakartikuwe dideleng sekang ngendikane. Semana uga tetembungan
ajining raga gumantung ana ing busana nduweni maksud carane nyandang bisa
dideleng kepribadene wong mau. Angger tetembungan ajining awak gumantung ana
ing tumindak nduweni maksud wong kuwe diajeni sekang tumindake awake dhewek.
Uneg-uneg baku wacan nang nduwur yakuwe…..
ajining
dhiri gumantung ana ing lathi
ajining
raga gumantung ana ing busana
ajining
awak gumantung ana ing tumindak
Ana
tetembungan jawa sing wis misuwur utawane terkenal banget
Ana
tetembungan jawa sing wis misuwur utawane terkenal banget yakuwe “ajining
dhiri gumantung ana ing lathi, ajining raga gumantung ana ing busana, ajining
awak gumantung ana ing tumindak.”
Anoman : “sampun kuwatos Kanjeng Ratu…sumangga
kula aturi nampi kalpika saking kang Rama (Prabu Rama), pinangka tanda yekti
bilih panjenenganipun taksih tresna dhateng panjenengan”. Sakwise Dewi Sinta
nampi ali-ali kirimane garwane, banjur paring dawuh karo anoman. Dewi Sinta :
“Iki tak wenehi cundhuk mentul marang sira supaya katuraken marang
PrabuRamawijaya”. Sapa sing dadi utusane Prabu Rama kuwe?
Dewi
Kalpika
Dewi
Shinta
Rama
Wijaya
Anoman
Kethek
Manut
panemumu, sipate Anoman kuwe kepriwe?
Seneng
nyampuri urusan wong liya
Setia
tuhu lan sembrana
Setia lan
seneng tulung
Gampang
percaya marang wong
Ora
wedinan
Para
rawuh ingkang kinurmatan, almarhum kapundhut maraksowan wonten ngarsanipun
Gusti ingkang Maha Agung dinten kemis tabuh 01.00 wonten ing griya sakit.
Kira-kira sesorah nang dhuwur ngenani babagan apa?
Upacara
penganten
Khitanan
Lelayu
Slametan
Kenduren
Akhire Bejo pungkas atine, sajerone frustasi
bejo ngomong dhewek, “Duh Gusti…rekasa temen awake nyong, nek kaya kiye
aluwung mati bae.” Ora let suwe ngomong kaya kuwe ora dinyana-nyana ana macan
gedhe lan galak mapag Bejo. “Duh Gusti wong aku mau gleweyan thok deneng
malah dilebokna ati.” Apa temane cerita nang nduwur
Bejo
Pungkas Ati
Macan
Galak
Bejo
raksaksa
Dongane
Bejo
Dongane
Bejo disembadani
Piwulang
kang kamot ing wewaler, ora ulih nglungguhi kijing, yakuwe…
Kuwalat
urmati
diprimpeni
pekewuh
ngisin-ngisini
Pakulinan
ora entuk negor wit gedhe iku duwe karep..
ndhidik
disiplin
urmat karo wong tua
Nglestarekake
alam
Ngopeni
anak
Tanggung
jawab karo saphadane
Sing
dudu unen-unen duweni tegese wong urip ora kena sombong, yakuwe…
Aja Melik
Aja dumeh
Aja
kamulakung
Aja ongas
Aja
kumingsun
Menawi
kepingin kasembadan nopo mawon ingkang dipunkarepaken kedah tlaten, unen-unen
ingkang jumbuh kaliyan pratelan menika, yaiku…
Sapa cidra
bakal cilaka
Golet
menange dwek
Gebyah
uyah pada asine
adigang,
Adigung, Adiguna
Tetekan
tekun bakal tekan
Saka
kasunyatan bisa tinulad menawi piyantun ingkang sukses menika dipun wiwiti
saking lelakon ingkang boten gampang lan entheng. Unen-unen ingkang jumbuh
kaliyan pratelan kasebut, yaiku…
Yitna yuana lena kena
jerbasuki
mawa bea
pinter
keblinger jujur ajur
ora tuwuh
tuwa tuwas
tunggak
jarak mranjak tunggak jati mati
Ngelmu
iku kalakone kanthi laku, Lekase lawankas, Tegese kas nyantosani, Setya budya
pangekese dur angkara. Sekar wonten nginggi menika kalebet sekar…
Mijil
Gambuh
Pocung
Sinom
Asmarandana
Sekar gambung ping catur, Kang cinatur polah
kang kalantur, Tanpa tutur katula tula katali, Kadaluarsa katutur, Kapatuh
pan dadi awon. Guru wilangan lan guru lagunipun tembang wonten nginggil
inggih menika…
7u, 10u, 12i, 8u, 8o
8u, 10u,
12i, 8u, 8o
7u, 9u, 12i, 8u, 8o
7u, 10u,
11i, 8u, 8o
7u, 10u, 12i, 5u, 8o
Para
bapak, para ibu, sederek kakung sumawana putri. Keparenga langkung rumiyin
kula minangka jejering pambiwara ingkang kapiji nderekaken titi laksananing
adicara pengaosan mapag Warsa Enggal 1 Mukharam 1434 Hijriyah nyuwun
lumunturing sih samudra pangraksami, dene kula cumanthaka ngempil kamardhikan
saha munggel pangandikan sawetawis kinarya amurwakani adicara pengaosan ing
enjang menika. Pethilan teks pranatacara ing dhuwur kalebu ….
Salam
pambuka
Atur pakurmatan
Atur
panuwun
Pambuka
Panutup
Gong yakuwe salah
sijine alat musik kang ginawe saka perunggu, carane migunakae kanthi
dithutuk/ditabuh. Gong ditata kanthi digantung amarga wujude sing gede
banget. Gunane kanggo menehi tanda rampunge gending. Paragraf kiye kalebu
paragraf eksposisi...
Definisi
Proses
Ilistrasi
Klasifikasi
Laporan
………………………………………………………………………………………………....
Esuk iku, swasana ing kantor katon ora kaya biasane. Kabeh pawongan katon
padha sibuk mergane pancen dina iki kudu nggawe laporan bab penjualane montor
neng showroom. Pak Karto sing duwe showroom ya padha melu sibuk amarga kudu
ngecek laporan saka karyawane. “ Ton, iki laporanmu wis dak tampa, pancen
akeh montor sing wis dak dol luwih saka liyane.” Swarane Pak Karto ngendhikan
karo Anton. Anton mung mesem lan ora sombong. Awit dheweke ya njaga perasaane
kanca liyane sing isih akeh durung mlebu target. “Ya cetha wae akeh, lha wong
piyayine wae alus, sopan lan yen ngendhikan enak dirungokake, dadine para
pelanggan kepincut. Apamaneh ditambah ngganteng sisan.” Ayu melu nggodha
Anton………………………………………………………………………… Manut pethilan crita cekak ing dhuwur iku,
panyerat anggone nudhuhake watake paraga yaiku kanthi teknik…
Analitik.
Dramatik
Ekspositorik.
Pragmatik
Psikomotorik
Tlatah Jawa iku ora
bisa uwal saka upacara sakral adat Jawa. Salah sijine yaiku babagan upacara
temanten adat Jawa. Upacara temanten Jawa iku duweni rantaman upacara lan
tata cara sing wis pakem. Upacara temanten iki nglambangake sapatemonan ing
antarane penganten putri lan penganten kakung ing kahanan sing mligi kaya
dene raja lan ratu. Rantaman adicara temanten adat Jawa ing saben laladan iku
beda miturut kahanan ekonomi saben kulawarga. Salah sijine upacara temanten
Jawa yaiku upacara paningset. Upacara paningset yaiku peranganing upacara
temanten kang tegese naleni lan duweni ancas yen calon penganten wanita wis
nampa paningset saka calon penganten kakung. Ubarampe kang utama utawa inti
ana ing upacara paningset yaiku….
kalpika
Chentul
Cunduk Mentul
Gelang Bingkel
Kalung sungsun
Nuwun para sesepuh, para pinisepuh ingkang
dhahat kinurmatan. Para pangembating praja ingkang tuhu sinudarsana.
Bapa–bapa, Ibu-ibu, para rawuh kakung miwah putri ingkang dahat kinurmatan.
Pethilan teks pranatacara ing dhuwur minangka perangan ….
salam pambuka
Atur Pakurmatan
surasa Basa
wasana basa
sakam panutup
Nalika wonten
adicara peresmian pabrik anyar, Pak Walikota sampun sagah maringi sesorah
utawi sambutan lan ngresmekake kanthi resmi pabrik kang mapan ing Kutha
Surakarta. Ananging ing dinten kasebut, Pak Walikota boten saged rawuh awit
wonten dhawuh kedah ing Jakarta. Awit sampun titi wancinipun boten wonten
gantosipun. Kepeksa Pak Kepala Dinas Perindustrian ingkang rawuh ing adicara
kasebut ingkang nyambut. Pak Kepala Dinas sejatosipun boten siyap, awit
dadakan lan boten wonten persiapan. Awit kedah nyambut, Pak Kepala Dinas
kepeksa maringi sambutan kanthi spontan kemawon. Miturut crita ing dhuwur.
Pak Kepala Dinas anggone maringi sesorah kanthi metodhe….
Ekstemporan
Mawi catetan
maos naskah
Improptu
Apalan
JEPARA- Sekolah Menengah Kejuruan (SMK) ing
Jateng kaajab bisa age-age mbukak Kelas Industri. Anane kelas industri tumrap
sekolah kejuruan kajaba kanggo ngundhakake kuwalitas pendhidhikan lan menehi
sangu kang luwih becik tumrap para lulusan, uga kanggo srana ngraketake Dunia
Usaha lan Dunia Industri (Dudi). Bab iku mau dingendikakake dening Kepala
Dinas Pendidikan dan Kebudayaan (Disdikbud) Provinsi Jateng, Gatot Bambang
Hastowo kanthi srana sambutan tinulis, kang diwaosake dening Kasi Kurikulum
SMK Hari Wulyanto, nalika mbukak Kelas Industri SMK 1 Kalinyamatan, Kabupaten
Jepara, Rebu (7/2/2018). Ngendikane, Kadisdikbud nyengkuyung kanthi becik
anane inovasi lan kreativitas SMK 1 Kalinyamatan gayut klawan kelas industri.
(sumber; kasadur saka http://psmk.kemdikbud.go.id/)
Kanggo srana
ngraketake Dunia Usaha lan Dunia Industri (Dudi) klawan SMK
Kanggo srana
ngundhakaken inovasi lan kreativitas siswa SMK
Kanggo ngundhakake
kuwalitas lan kaprigelan guru ing SMK
Kanggo ngundhakake
keuntungan tumrap Dunia Usaha lan Dunia Industri (Dudi)
Kanggo menehi sangu
siswa SMK menyang persiapan rekrutmen perusahaan
Tabuh 07.00 kula
sampun dumugi wonten ing panggenan tes. Tabuh 07.30 kula mlebet ruang tes
kanthi raos mantep. Tabuh 09.30 tes tertulis sampun rampung, kantun nengga
pengumuman kasil tes tertulisipun. Tabuh 10.00 dipunwarakaken asil saking tes
tertulis ingkang sampun dipuntindakaken. Saking asil menika, kula dereng
lolos. Wonten raos kuciwa, nanging kula kedah gemrugut, tansah ngupaya kangge
tes salajengipun.
Remen
Anyel
Bungah
Susah
Kuciwa
.........................................................................................................................................
Bojone trima meneng, nanging ulate peteng dhedhet, mikirna sing lanang mberung nggoli golet butuh. Dheweke ngira
angger bojone genah nggolet dhuwit panas, dhuwit renten sing anakane nekek
gulu. Mulane sethithik bae atine ora rumangsa
seneng nampani dhuwit limang yuta kuwe.
Latar
Tema
Alur
Gaya Bahasa
Sudut Pandang
Ngelmu
iku kalakone kanthi laku, Lekase lawan kas ………… Setya budya pangekese dur
angkara. Cakepan ingkang trep kangge njangkepi Sekar Pocung ing nginggil
inggih menika....
Ilmu mesti
migunani
Yen
satriya ing tanah Jawi
Triloka
lekeri kongsi
Tegese
kas nyantosani
Tegese
laku nyantosani
Para
sesepuh dalah pinisepuh ingkang dhahat kinabekten, para winasis miwah sagung
para pangembating praja ingkang pantes ditiru, para rawuh kakung sumawana
putri ingkang kinurmatan.
Kinurmatan
Ditulhada
Kurmati
Winasis
Sinudarsana
….Dene
wosing gati wigatosing sedya, panjenengan kasuwun rawuh ing pahargyan punika,
saperlu mengeti dinten Kamardikan Republik Indonesia ingkang agung punika.
Wondene ancas ingkang kinandhut, mugi-mugi pahargyan punika saged dados
pecuting lampah ing dinten-dinten ingkang badhe dhateng, ngandelaken tekad
mbrasta korupsi, njejegaken kamardikan, dalah ngudi wilujenging bebrayan.
Adedhasar pethilan sesorah ing nginggil, pratelan ingkang tegesipun ancas
pangajak, kejawi ….
Njejegaken
kamardikan
Ngudi
kaslametaning bebrayan
Ngrembakakna
seni lan budaya
Ngandelaken
tekad mbrasta korupsi
Dadi
pecuting laku nang dina-dina ngemben
Kembang kencur, tinandur tepining sumur
……………………………… Jangkepan parikan ing nginggil ingkang mathuk inggih menika
.....
Sapa
jujur, bakal luhur klawan makmur
Dadi
bocah, aja pada kemayu
Dadi
murid, sing sregep sinau
Bocah
pinter, duwe budi sing luhur
Senenge
yen wis kepethuk
