NEW
Font size
Worksheetsİslamiyet öncesi KTT-1
Total questions: 24
Worksheet time: 51mins
Aşağıdakilerden hangisi İslam öncesi dönemde oluşan Türk destanlarının özelliği değildir?
Anonim özelliğe sahiptirler.
Olağanüstü olaylar ve kahramanlar vardır.
Mensur olarak oluşturulmuşlardır.
Tarihi ve sosyal olaylardan doğarlar.
Yiğitlik, aşk, ölüm ve vatan sevgisi ana temadır.
Aşağıdakilerden hangisi sözlü edebiyat’ın özelliklerinden biri değildir?
Uyak, yarım uyaktır; cinaslardan, rediflerden yararlanılır.
Bu veriler anonimdir.
Başlangıçta söyleyeni bilinse de zamanla bu ürünler, halkın ortak malı olur.
Konular, günübirlik yaşamdan alınır.
Düz yazıyla önemli ürünler verilir.
İslâmiyet öncesi Türk Edebiyatında, eski Türklerin ölenler için düzenledikleri …………………….. törenlerinde okunan yas şiirlerine ……………. denmiştir. Bunlar Halk edebiyatındaki………………………… ve Klâsik edebiyattaki …………………. türlerinin ilk örnekleri sayılır.
Yukarıdaki parçada boş bırakılan yerlere, sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Sığır-yuğ-mersiye-ağıt
Yuğ-sagu-ağıt-mersiye
Yuğ-sagu-ağıt-methiye
Yuğ-ağıt-sagu-sav
Şölen-ağıt-sagu-gazel
Destan döneminin ve destanların önemi aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?
Koşuk ve sagularda işlenen temaların belirlenmesi
Türklerin İslam öncesi yaşamına ve tarihine kaynak teşkil etmesi
Türklerin yaptıkları savaşlar hakkında kesin bilgiler vermesi
Türklerle ilgili hayalden arındırılmış gerçek bilgilerin verilmesi
Türklerin nüfusunun ve kurdukları devletlerin sağlıklı bir şekilde tespit edilmesi
Sagu ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Söz sanatlarına sıkça başvurulmuş, sanatlı bir dil kullanılmıştır.
Şölen adı verilen törenlerde ozanlar tarafından söylenmiştir.
Bütün sagular sekizli hece ölçüsüyle söylenmiştir.
Düz kafiye düzeni ile söylenmiştir.
Halk şiiri nazım türlerinden taşlama ile aynı özellikler gösterir.
“Göktürk yazıtları” için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Bu yazıtlar edebiyat kadar tarih, sosyoloji, etnografya için de önemlidir.
Göktürk yazıtları, ilk yazılı ürünler olarak değerlendirilir.
Yazıtlarda ‘söylev’ özellikleri daha belirgindir.
Yazıtlarda Uygur Türkçesinin tüm incelikleri görülür.
Türklerin o günkü yaşamını yaratan canlı belgelerdir.
Benim bu gidişe aklım ermiyor
Fukara hâlini kimse sormuyor
Padişah sikkesi selam vermiyor
Kefensiz kalacak ölümüz bizim
Bu dörtlükle ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?
Yarım kafiye kullanılmıştır.
Duraklı 11’li hece ölçüsüyle yazılmıştır
Soyutlamaya yer verilmiştir.
Satirik nitelikler taşır.
Kafiye şeması “aaab” biçimindedir
”Sevgi, doğa, yiğitlik gibi konuların işlendiği şiirlerdir. Törenlerde kopuz eşliğinde söylenir. Dörtlüklerden oluşur. Hece ölçüsünün kullanıldığı bu şiirler, koşmayı andırır.”
Yukarıda sözü edilen şiir türü aşağıdakilerden hangisidir?
Sagu
Koşuk
Sav
Destan
Deme
Alp Er Tunga öldü mi Alp Er Tunga öldü mü
Issız ajun kaldı mu Kötü dünya kaldı mı
Özlek öcin aldı mı Felek öcünü aldı mı
Emdi yürek yırtılır Şimdi yürek yırtılır
Yukarıdaki dörtlükten, aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?
Türünün sagu olduğu
Hece ölçüsüyle söylendiği
Sözlü ürünler dönemi özelliklerini yansıttığı
Arapça, Farsça sözcüklere rastlandığı
Uyak, rediften yararlanıldığı
Kutadgu Bilig insana her iki dünyada mutlu olmanın yollarını gösteren, toplumla devletin ideal bir duruma gelebilmesi için neler yapmak gerektiğini anlatan bir yapıttır. ---- adlı sanatçımızın bu yapıtından aşağı yukarı yüz yıl sonra Edip Ahmet Yükneki’nin ---- adlı eseri yine aruz ölçüsüyle ve mesnevi biçiminde yazılmıştır. Edip Ahmet Yükneki’nin yapıtında Arapça, Farsça sözcüklerin daha yoğun olduğu görülür.
Yukarıda boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Kaşgarlı Mahmut — Atabet’ül Hakayık
Ahmet Yesevi — Divan-ı Hikmet
Yusuf Has Hacip — Divan-ı Hikmet
Kaşgarlı Mahmut— Divan-ı Lügatit Türk
Yusuf Has Hacip — Atabet’ül Hakayık
“Göktürk Yazıtları” ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Türk edebiyatının ilk yazılı metinleridir.
Kullanılan ilk Türk alfabesini günümüze ulaştırmıştır.
1893’te Thomsen tarafından okunmuştur.
Türklerin tarih boyunca İranlılarla olan mücadelelerini anlatır.
Hitabet üslubu taşıyan bu kitabeler VIII. yüzyılda Orhun ırmağı kenarına dikilmiştir.
Azrail gelip Arslan Baba’mın canını aldı;
Hûriler gelip ipek kumaştan kefen biçti;
Yetmiş bin kadar melek toplanıp geldi;
O sebepten altmış üçte girdim yere.
Günümüz Türkçesine aktarılarak verilen dörtlüğün son dizesinde de söylediği gibi altmış üç yaşında yerin altına yaptırdığı hücreye giren ve yaşamının sonuna kadar orada kalan yazar ve ünlü yapıtı aşağıdakilerden hangisidir?
Yusuf Has Hacip - Kutadgu Bilig
Divan-ı Hikmet - Ahmet Yesevi
Divan-ı Lügat’it Türk - Kaşgarlı Mahmut
Atabet’ül Hakayık - Edip Ahmet Yükneki
Orhun Yazıtları - Bilge Kağan
Kutadgu Bilig ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Mesnevi şeklinde yazılmış 6645 beyitlik manzum bir eserdir.
Hakaniye lehçesiyle yazılmış ve Tabgaç Buğra Han’a sunulmuştur.
Devletin millete, milletin devlete karşı görevlerini anlatan bir siyasetnamedir.
İslami bir eser olmasına karşın Arapça ve Farsça sözcüklere hiç yer verilmemiştir.
Eser, sembolik dört şahsın birbirleriyle konuşturulması şeklinde oluşmuştur.
I. 12.yy’de “Edip Ahmet Yükneki” tarafından kaleme alınmıştır.
II. Atabet’ül Hakayık “hakikatler eşeği” anlamına gelir.
III. Aruz vezniyle mesnevi tarzında yazılmıştır.
IV. Didaktik bir eserdir, cömertlik, doğruluk, ilim gibi konular işlenmiştir.
V. Eserin dili oldukça sadedir; Arapça ve Farsça kelimelere rastlanmaz.
Yukarıdaki numaralanmış cümlelerden hangisi Atabet’ül Hakayık adlı eserin özelliklerinden biri değildir?
I.
II.
III.
IV.
V.
Eski Türk toplumlarında (I)sığır, şölen ve yuğ gibi törenler yapılırdı. Bu törenleri (II)şaman, kam ve ozan
adında kişiler yönetirdi. Bu kişiler (III)kopuz eşliğinde (IV)sav, sagu ve (V)koşuklar okurlardı.
Yukarıdaki numaralı yerlerde verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
I.
II.
III.
IV.
V.
İslamiyet öncesi sözlü edebiyatımızda ölen kişilerin arkasından söylenen şiirlere ne ad verilir?
Destan
Koşuk
Sav
Sagu
Efsane
Dede Korkut Hikâyeleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Arı bir Türkçe ile yazılmıştır.
Oğuzların Türk boylarıyla yaptıkları savaşlar anlatılmıştır.
15.yüzyılın sonunda yazıya geçirilmiştir.
Dede Korkut tarafından yazılmıştır.
Nazımla nesir iç içedir.
Hasret çekerek uğruna ölmek de kolaydı,
Görmek seni eğer ukbâdan mümkün olaydı.
Hâlâ yaşıyor gizlenerek rûhuma “Kâbil”,
İmkânı bulunsaydı bütün ömre mukâbil
Sırretmeye elden seni bir perde olurdum.
Toprak gibi her çiğnediğin yerde olurdum
Bu dizelerde, aşağıdaki şiir türlerinden hangisine özgü nitelikler ağır basmaktadır?
Daramatik
Lirik
Pastoral
Didaktik
Epik
Ela gözlerine kurban olduğum
Yüzüne bakmaya doyamadım ben
İbret için gelmiş derler cihana
Noktadır benlerin sayamadım ben
Bu dörtlükle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?
11’li hece ölçüsüyle yazılmıştır.
Redif vardır
Tam uyak kullanılmıştır.
Koşma türünün özelliklerini taşımaktadır.
Benzetme sanatından yararlanılmıştır.
Böyle bağlar
Yâr başın böyle bağlar
Gül açmaz bülbül ötmez
Yıkılsın böyle bağlar
Bu maniyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Cinaslı uyak kullanılmıştır.
Benzetmelere yer verilmiştir.
İlk dize uyak oluşturma amacıyla kullanılmıştır.
Uyak düzeni aaba biçimindedir.
Kesik mani olarak adlandırılır.
Yukarıda numaralanmış dizelerin hangisinde farklı bir uyak türü kullanılmıştır?
Bir zafer müjdesi burda her isim
Sanki tek bir anda gün, saat, mevsim
Bin mübtelâyı mihnet ile her dem öldürür
Dilber mülâyim olmayıcak âdem öldürür
Zil, şal ve gül. Bu bahçede raksın bütün hızı
Şevk akşamında Endülüs üç defa kırmızı
Gidiyordum, gurbeti gönlümle duya duya,
Ulukışla yolundan Orta Anadolu'ya.
Çatlıyor, yırtınıyor yokuşu sökmek için.
Hey Sakarya, kim demiş suya vurulmaz perçin?
Aşağıdakilerin hangisinde ek halinde redif kullanılmıştır?
Kapı kapı, yolun son kapısı ölümse
Her kapıda ağlayıp o kapıda gülümse
Yedi tepe üstünde zaman bir gergef işler
Yedi renk, yedi sesten sayısız belirişler
Çıkamam, aynalar, aynalar zindan
Bakamam, aynada, aynada vicdan
Geniş kanatları boşlukta simsiyah açılan
Ve arkasında güneş doğmayan büyük kapıdan
Tanrı yardımcı olsun gayrı yolda kalana
Biz menzile vararak atları çektik hana
Yedi tepe üstünde zaman bir gergef işler!
Yedi renk, yedi sesten sayısız belirişler...
Bu dizelerdeki uyak türü aşağıdakilerden hangisidir?
Cinaslı uyak
Yarım uyak
Tam uyak
Tunç uyak
Zengin uyak
Gece, Leyla'yı ayın on dördü
Koyda tenha yıkanırken gördü.
Aşağıdaki dizelerin hangisinde bu dizelerdeki kafiye türü vardır?
Baktı etrafına ürkek, ürkek
Dedi:"Tenhada bu ses n’olsa gerek?"
Avuturlarken uzun sözlerle,
O susup baktı derin gözlerle
Evi rüzgar gibi bir sır gezdi,
Herkes endişeli bir şey sezdi.
Nice günler bu şeametli ölüm,
Oldu çok kimseye bir gizli düğüm;
Koptu evden acı bir vaveyla,
Odalar inledi: "Leyla! Leyla!"
