(I) Kitab-ı Dede korkut”, sanatçısı belli olmayan, halkın ortak mal olan bir eserdir, (II) Nazım ve nesir karışım, on iki hikâyeden oluşur. (III) Hikâyelerde daha çok Oğuzların düşmanları ve insanüstü güçlerle savaşımları anlatılmaktadır. (IV) Her hikâye bağımsız olmakla beraber, çoğunda ortak kahramanlar bulunur ve her hikâyenin sonunda Dede Korkut söz alır. (V) Hikâyelerde adı geçen Dede Korkut kahramanlığıyla ün kazanmış Oğuz beylerinden biridir.

Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde verilen bilgi yanlıştır?

Divan edebiyatında “hicviye” denilen alaylı yergi şiirinin Halk edebiyatındaki karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

XV. yüzyılın başlarında yazıya geçirilen —-, adını yaratıcısı olduğuna inanılan kişiden alır. Türklerin yaşamını tarihsel, kültürel ve toplumsal bakımdan çok iyi anlatan bu yaratılar, —- ürünleridir. İslamiyet öncesi dönemde oluşturulan bu ürünlere, bu dinin kabulünden sonra İslami söyleyiş özellikleri de eklenmiştir.

Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

(I) Yunus Emre, şiirlerinde hiçbir insanı, hiçbir dini ve mezhebi hor görmemiş; duygularını engin ve evrensel bir sevgiyle dile getirmiştir. (II) İnsanın, kendisi için ne düşünüyorsa başkaları için de aynı şeyi düşünmesi gerektiğini vurgulamıştır. (III) Buna karşın yaşadığı dönemi dar bir dünya görüşüyle ele alarak yansıtmıştır. (IV) Bu arada erdemli olmayı, gururdan ve kibirden uzak durmayı, dünya malına aşırı ölçüde önem vermemeyi öğütlemiştir. (V) Ona göre iyilik etmek, bir gönle girmek, kimseyi kırmamak, dinlemeyi bilmek, yerinde konuşmak erdemlerin başında gelmektedir.

Yunus Emre’nin şiirlerinin içeriğiyle ilgili olarak, yukarıdaki numaralanmış cümlelerin hangisinde verilen bilgi doğru değildir?

Halk edebiyatına özgü aşağıda verilen terimlere ilişkin tanımların hangisi yanlıştır?

(I) Destanları meydana getiren ve kuşaktan kuşağa aktaran destancılara, geçmişte “ozan” adı verilmiştir. (II) Ellerinde sazlarıyla diyar diyar dolaşan “âşık”ların aksine onlar, orduları galeyana getirmek, önemli olayları toplumun hafızasına yerleştirmek için kahramanlık destanları terennüm etmişlerdir. (III) Atlı göçebe hayat tarzını benimseyen bu sanatçılar sadece şiirle uğraşmışlar, yönetimden ve yöneticilerden olabildiğince uzak durmuşlardır. (IV) Ozanlık geleneğinin bir devamı olarak değerlendirebileceğimiz âşıklık geleneği ise tekke kaynağından da beslenerek daha çok köy, kasaba insanına seslenmiştir. (V) Arap ve Fars öykücülük geleneklerinden beslenen, temsilcileri âşıklara nazaran daha eğitimli ve şehirli olan kıssahanlık veya meddahlık geleneği ise daha çok şehirlerde kendisine yer bulmuştur.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

İslamiyetin doğuşundan kısa bir süre sonra ortaya çıkmış olan ----, İslam dünyasındaki etkisi yüzyıllar boyu sürmüş bir düşünce ve inanç sistemidir. Allah'a sevgiyle ulaşmayı amaçlar. İslami Dönem Türk edebiyatında bu düşünce sistemi çevresinde bir edebiyat akımı oluşmuştur. Bu akım, kendine özgü nazım türlerine ve şekillerine sahiptir. Örneğin nefes gibi nazım türlerinde ---- düşüncesi ele alınmıştır. Bu düşünceye göre tek varlık Allah'tır ve evrende görünen her şeyde Allah'ın türlü yansımaları vardır.

Bu parçada boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi sırasıyla getirilmelidir?

Seni sevmek bana verse de çile

Yılmadan çekerim yeter ki he de

Senin gibi biten ender bir güle

Gözyaşı dökerim yeter ki he de

Bu dörtlüğün nazım türü aşağıdakilerden hangisidir?

 Alegorik bir eserdir.

 Mesnevi nazım şekliyle yazılmıştır.

 Ahlaki-didaktik türde bir eserdir.

 Siyasetname niteliği taşımaktadır.

Bazı özellikleri verilen eser aşağıdakilerden hangisine aittir?

>Hece ölçüsüyle söylenir.

>Dinsel sürgün avları ile şölen veya toy denen ziyafetlerde söylenir.

>Aşk, doğa sevgisi ve yiğitlik gibi çeşitli konular işlenir.

>aaab, cccb şeklinde kafiyelenir.

Bazı özellikleri verilen nazım şekli aşağıdakilerden hangisidir?

Türk tarihinin akışına uygun olarak İslamiyet'ten önceki Türk destanları; Eski Türk, Hun, Göktürk ve Uygur destanları olmak üzere dört bölümde toplanabilir.

Aşağıdaki destanlardan hangisi, bu parçada dile getirilen bölümlerden birine dâhil edilemez?

Dede Korkut Hikâyeleri ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Aşağıdakilerden hangisi Halk edebiyatında aruz ölçüsüne dayalı türlerden değildir?

Halk şairleri arasında en kültürlü, en yaratıcı kişi olarak tanınır. Divan şairleriyle boş ölçü­şen şair, gerçekten onları aratmayacak tarzda gazeller, murabbalar söylemiştir. Dilindeki sa­delik ve akıcılık onun başarısının delilidir. En çok bilinen şiiri, 38 dörtlükten meydana gelen ve 105 şairin adının sayıldığı Şairname’sidir. Burada 17 saz şairinin adının zikredilmesi Arap ve Acem şairlerinin yanında klasik şiirimizle tekke şiirimizin ünlü adlarına daha fazla yer vermesi düşündürücüdür.

Parçada tanıtılmaya çalışılan 17. yüzyıl Halk edebiyatı sanatçısı aşağıdakilerden hangisidir?

Şair, Nakşibendi Tarikatı’nın Halidiye kolunu kuran Şeyh Halid’e bağlanarak, onun fikir ve telkinlerinden feyz alır. Arapça ve Farsça sözcükleri, deyimleri öğrenmeye çabalar, aruz veznindeki ses dalgalanmalarını sezinler gibi olur. Fakat medresenin kasveti ve esrarlı havasına daha fazla dayanamayarak köyüne geri döner. Daha sonra birçok yer gezen şair, kasaba ve köylerin kahvelerinde saz çalıp türkü söyleyerek kendini gittiği her yerde sevdirir. Asıl sanatçı kişiliği hece ile yazdığı koşma ve semailerinde görülür.

Paragrafta sözü edilen şair aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıdaki sanatçılardan hangisi sadece heceyle şiirler söylemiştir?

I. Ben giderim o gider, benden ileri gider.

II. Ağaç üstünde kilitli sandık.

Yukarıda verilen ifadeler Halk edebiyatının hangi nazım şeklidir?

Aşağıdakilerden hangisi Tekke (Tasavvuf) edebiyatı şairleri içinde yer almaz?

Anadolu’da gelişen tasavvuf (tekke) edebiyatının en büyük şairidir. Hem hece ile hem de arzula şiir söylemiş, ilahi adı verilen şiirlerinde ilahi aşkı işlemiş ve kendisinden sonraki pek çok tasavvuf şairini derinden etkilemiştir. Son derece lirik, açık, yalın, arı ve içten bir anlatımı vardır. fiiirlerinde insan sevgisini, dostluk ve kardeşlik kavramlarını öne çıkararak hümanist bir yaklaşım sergilemiştir. fiiirlerinin çoğunda hece ölçüsünü ve dörtlük nazım birimini kullanmıştır. Divan’ı ile Risaletü’n Nushiyye (öğütler kitabı) adlı mesnevisiyle tüm dünyanın tanıyıp sevdiği evrensel bir şair olmuştur.

Bu parçada sözü edilen şair, aşağıdakilerden hangisidir?

Asıl adı Haydar olan ve Bektaşilik geleneğinden gelen şair, Osmanlı’ya karşı düzenlenen bir ayaklanmanın öncüsü olmuş ve doğum yeri olan Sivas’ta, Sivas Valisi Hızır Paşa tarafından asılarak ölüme mahkûm edilmiştir. Divan edebiyatından hiç etkilenmeyen şair, bütün şiirlerini hece ölçüsü ve dörtlük nazım birimiyle söylemiştir. Şairin din dışı konularda da şiir söylediği görülür.

Bu parçada, aşağıdakilerin hangisinden söz edilmektedir?

17. yüzyılın sonları ile 18. yüzyılın başlarında yaşamı ştır. Asıl adı Mehmet'tir. Kırımlı olduğuna, İstanbul'da yaşayıp bir paşanın kâtipliğini yaptığına dair söylentiler vardır. Medrese eğitimi aldığı için divan edebiyatından etkilenerek aruzla da şiir söylemiştir. Ama asıl gücünü heceyle söylediği şiirlerde göstermiş; halk şiirine yeni bir biçim, ince bir duyarlılık ve üstün bir dil zevki getirmiştir. Aruzla söylediği şiirlerdekinin aksine hece ile söylediği koşma, türkü, taşlama türü şiirlerde yalın bir anlatım ve arı bir Türkçe egemendir.

Bu parçada sözü edilen şair, aşağıdakilerden hangisidir?

16. yüzyılda yaşamıştır. İçtenlikli, lirik, coşkulu, yiğitçe bir söyleyişi vardır. Koçaklamaları ile tanınan şairin aşk ve doğa konulu şiirleri de çoktur. Asker kökenli bir şairdir. Osmanlı ordusuyla İran savaşlarına katılmıştır.

Bu parçada sözü edilen şair, aşağıdakilerden hangisidir?

1894-1973 yılları arasında yaşayan - - - - , Sivas'ın Sivrialan köyündendir. Çocukluğunda geçirdiği çiçek hastalığı yüzünden gözlerini kaybetmesi, şairi saz çalmaya ve şiir söylemeye itmiştir. şiirlerinde doğa ve yurt sevgisini, aşkı ve dostluğu öne çıkaran şair, saz şairliği geleneğinin son büyük temsilcisi olarak anılır. şiirleri "Sazımdan Sesler, Deyişler ve Dostlar Beni Hatırlasın" adlı kitaplarında toplanmıştır.

Verilen bilgilere göre, bu parçada boş bırakılan yere, aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?