Göbekli Tepe’de yapılan karbon analizleri, bu bölgenin gü- nümüzden 12 bin yıl öncesine tarihlendiğini ve en az 1400 yıllık bir süre boyunca bu inanç merkezinin kullanıldığını göstermektedir.

Bu sonuçlara ulaşılmasında tarih biliminin yararlandığı bilimler aşağıdakilerden hangisinde birlikte verilmiştir?

Tek tanrılı dinlerin anlayışına göre, tarihsel süreç Tanrı ta- rafından belirlendiği için asla rastlantısal değildir. Belli bir başlangıca sahiptir ve sonsuza kadar devam etmektedir.

Bu bilgiye dayanarak tek tanrılı din anlayışlarının;

I. takvimlerin icat edilmesi,

II. döngüsel zaman anlayışı yerine, çizgisel yani doğrusal zaman anlayışının benimsenmesi,

III. güneş yılı esaslı takvimler yerine ay yılı esaslı takvimlerin kullanılması

durumlarından hangileri üzerinde etkili olduğu savunu- labilir?

Bir turist kafilesi, Türkiye’de bulunan ve Doğu Roma uygarlığından kalan tarihî eserlere yönelik bir gezi düzenlemiştir.

Aşağıdaki eserlerden hangisinin bu kafilenin rotası dışında olduğu söylenebilir?

İlk Çağ topluluklarından;

• Mısırlılar, yılı 365 gün olarak hesaplamışlar ve günümüzde kullanılan takvimin temellerini atmışlar,

• Mezopotamyalılar, alan ölçümleri ve su kanalları açmak için geometriden yararlanmışlar,

• Yunanlılar, bitkilere ve hayvanlara ilişkin araştırmalar yaparak botanik ve zooloji alanlarının temellerini atmışlardır.

İlk Çağ’daki bu gelişmeler, aşağıdakilerden hangisini gösterir?

Öğretmenin sorusunu doğru yanıtlayarak “Roma İmparatorluğu” Kudüs diyen Pelin’in, aşağıdaki sorulardan hangisini cevapladığı söylenebilir?

Tanım: İslamiyet’ten önce Orta Asya Türkleri ve Moğollarda gelecekten haber verdiğine, ruhlarla ilişki kurarak hastalıkla- rı iyileştirdiğine inanılan din adamlarına “şaman” veya “kam” adı verilirdi.

Durum: Büyük Şaman, 1206 yılında toplanan kurultayda Temuçin’in Gök Tanrı tarafından seçildiği şeklinde keha- nette bulunmuştur. Bu kehanette, “Temuçin’le çocuklarına dünyanın bütün topraklarını bağışladım ve kendisine Cengiz Han ismini verdim.” şeklinde Gök Tanrı’nın kendisine haber verdiğini söylemiştir.

Yukarıda verilen tanım ve durum arasında ilişki kurulursa, aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Otokrasi, monarşinin bir çeşidi olup yönetimi zorla ele geçiren kişilerin bütün yetkileri kendi ellerinde topladıkları yönetim şeklidir. Buna göre, otokrasinin özellikleri arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

Bir devletin siyasi, ekonomik veya sosyal nedenlerle kendi sınırları dışında ele geçirip yönettiği topraklara ya da ülkeye koloni denir.

Buna göre İlk Çağ’da Fenike, İyon, Asur ve Yunanlıların koloniler kurmasında;

I. ham madde ve pazar ihtiyacını karşılama,

II. diğer devletlere karşı üstünlük sağlama,

III. merkeziyetçi yönetimleri güçlendirme

durumlarından hangilerinin etkili olduğu savunulabilir?

Aşağıdakilerden hangisinde, ilk Türk devletleriyle ilgili olarak I. de verilenin II. ye ortam hazırladığı savunulamaz?

Hristiyanların, günahlarından dolayı Tanrı’nın kendileri- ni cezalandırmak için gönderdiğine inandıkları ve ona “Flogellum Dei” (Tanrı’nın Kamçısı) unvanını verdikleri Türk hükümdarı aşağıdakilerden hangisidir?

24 boydan oluşan ve Osmanlılar ve Selçukluların da kurucusu olan Türk topluluğu aşağıdakilerden hangisidir?

İslam uygarlığıyla ilgili olarak aşağıda verilen kavramların hangisi karşısındaki açıklamayı içermez?

“Abbasiler, siyasi faaliyetlerinden ziyade bilim ve kültürel alandaki çalışmalarıyla öne çıkmıştır.”

diyen bir tarihçi, bu sözlerini örneklendirmek için aşağıdakilerden hangisini kullanamaz?

1055 yılında Bağdat’a girerek Abbasi halifesini Şii Büveyhoğullarının baskısından kurtaran Selçuklu sultanı Tuğrul Bey’e halife “Doğunun ve Batının hükümdarı” unvanını vererek iki kılıç kuşatmıştır.

Abbasi halifesinin bu tutumu Selçuklularla ilgili;

I. İslam dünyasının siyasi liderliğinin üstlenildiği,

II. devlete karşı çıkabilecek azınlık isyanları için önlem alındığı,

III. siyasi gücün dini güçle pekiştirildiği

durumlarından hangilerinin göstergesidir?

Türk-İslam devletleriyle ilgili aşağıdaki durumlardan hangisi, eski Türk geleneklerinin sürdürüldüğünü kanıtlamak için kullanılamaz?

Anadolu Selçuklu Devleti zamanında ve Osmanlı İmparatorluğu’nun Yükselme Dönemi’nde, Anadolu’daki zanaatkârlar “lonca” denilen zana­at gruplarına ayrılarak yöneticilerini kendileri seçmişlerdir.

Bu durum, aşağıdakilerden hangisini göste­ren bir kanıt olabilir?

(1985-ÖSS)

Anadolu Selçuklu Devleti'nde, kendilerine bir bölgenin yönetimi verilen hanedan üyelerine “melik” deniyordu. Kendi bölgelerinin yönetimin­de söz sahibi olan meliklerin para bastırma, savaş açma ve siyası görüşme yapma yetkileri yoktu.

Meliklerin yetkilerinin sınırlı tutulması, aşağıdakilerden hangisine önem verildiğini göste­rir?

(1992-ÖSS)

I. Anadolu için Bizans’la yapılan ilk savaştır.

II. İlk dönem Anadolu beyliklerinin kurulmasını sağlamıştır.

III. Anadolu, kesin olarak Türk yurdu olmuştur.

Türkiye tarihi ile ilgili bu savaşlar, aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

I. Ölüler için düzenlenen törendir.

II. Kurganın etrafına dikilen mezar taşıdır.

III. Savaş sonrası ve önemli günlerde düzenlenen eğlence- lerdir.

İlk Türk devletleriyle ilgili bu tanımların karşılıkları aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?