2- Harezmî (780-850): Harezmî, matematik alanında ilk defa eser yazan Müslüman Türk bilginidir. Harezmî 780 yılında bugünkü Türkmenistan’ın Hive şehri olan Harezm’de doğdu. Harezm’de temel eğitimini alan Harezmî gençliğinin ilk yıllarında Bağdat’taki bilim alanındaki çalışmaları biliyordu. İlmî konulara çok meraklı olan Harezmî bu konularda çalışma idealini gerçekleştirmek için Bağdat’a yerleşir. Abbasi halifesi Harezmî’deki ilim kabiliyetinden haberdar olunca onu Eski Mısır, Mezopotamya, Yunan ve Eski Hint uygarlıklarına ait eserlerle zenginleştirilmiş Bağdat Saray Kütüphanesi’nin idaresinde görevlendirir. Böylece Harezmî Bağdat’ta inceleme ve araştırma yapabilmek için gerekli bütün maddi ve manevi imkânlara kavuşur. Burada matematik ve astronomi ile ilgili araştırmalarına başlar. 70 bilim insanı ile çalışarak 830 yılında bir dünya haritası çizmiştir.

Metinde bahsedilen bilgilerden hangi yargıya ulaşamayız?

Eyüp: Köyde tarlalar miras yoluyla bölününce ailemi geçindirmek için büyükşehire göç ettim

Burak: Üniversiteyi kazanınca Ankara'ya göç ettik

Kevser: Yazları Adana'ya pamuk toplamaya gidiyoruz

Beyza: Bulgaristan hükümetinin baskısı artınca 1980 lerde Türkiyeye göç ettik

Tabloda verilen bilgilere göre hangi şıktaki göç nedeni yanlıştır?

4-Öğretmenin yazdığı bilgilerden hangisi beşeri bir faktördür?

5- Haritada YAZILI olan yörelerimizin ortak özelliği nedir ?

5- Kitle iletişim araçlarını kullanırken bize ait yazı, resim, bilgi ve verilerin izinsiz olarak başkalarının eline geçmesi tehlikesi vardır. Örneğin sosyal medyada paylaştığınız görsellerin kötü amaçlı yazılımlarla ele geçirilip sizin isteğiniz dışında kullanılması bilişim suçları kapsamına girer. Bilişim suçu, Genel Ağ ve bilgisayar teknolojileri aracılığıyla kişi haklarının çiğnenmesidir. Bu durum aynı zamanda................

METİNDE BOŞ BIRAKILAN BÖLÜMÜ HANGİ CÜMLE İLE TAMAMLARSAK DOĞRU OLUR?

7- Lale devrinde yapılan yeniliklerden hangisi Avrupa devletleri ile diplomatik ilişkilerimizi geliştirmeye yöneliktir?

8- Eğitim amaçlı yurt dışına giden gençlerden bir kısmı gittikleri ülkelere yerleşmektedirler. Yetişmiş insan gücünün bu şekilde başka ülkelere hizmet etmesi .bir ülke için tehlike sinyallerinin çalması demektir.

Parçada anlatılan göç şekli hangisidir?

· 1826 Yeniçeri ocağının kaldırılması

· 1840 Posta Teşkilatı

· 1866 İzmir aydın demiryolu

· 1873 Batılı okullar açılması

9- Yukarıdaki yeniliklere bakarak aşağıdaki hangi alanda yenilikler yapıldığı söylenemez?

10- Ahilik teşkilatının başlıca görevleri; usta çırak kalfa ilişkilerinin düzenlenmesi, mesleki hayatın gelişmesi, esnaf ve sanatkarların denetlenmesi, fiyatların kontrolü ve kurallara uymayan esnafa yaptırım uygulanması ve müşteri haklarının korunmasıdır.

Altı çizili bilgilere göre Ahilik teşkilatının görevleri günümüzdeki hangi kuruluşla ilgilidir?

11- Osmanlı Devleti uyguladığı iskân politikasıyla fethedilen bölgeye Türk ve İslam kültürünü tanıtmak istemiştir. Süleyman Paşa Rumeli’deki kaleleri fethedince Orhan Bey’e “Rumeli şehir ve kalelerindeki Hristiyan aileleri Karesi vilayetine geçirip onların yerine de Anadolu’nun güneyinden konargöçer Türkmenleri, gönüllü gazileri, gaza eden dervişleri ve kendi arzusuyla gelip yerleşmek isteyen köylüleri gönderip iskân eylemek gerek.” demiştir. Orhan Bey de bu özellikteki aileleri Rumeli’ye göndererek iskân ettirmiştir. Böylece bu toprakların güvenliğinin yanında aynı zamanda üretim elde edilen ve vergi alınan topraklar haline gelmiştir.

Iskan politikası ile ilgili verilen bu bilgilerden hangi yargıya ulaşamayız?

12- Osmanlı Beyliği’nin yurt edindiği topraklar Bizans İmparatorluğu‘nun büyük kent ve kasabaları ile komşuydu. Önemli ticaret yolları üzerindeki bu şehirler ile yapılan ticaretten Osmanlı Beyliği önemli gelir elde ediyordu.

Osmanlının kısa sürede beylikten devlet olmasını sağlayan hangi etkenden bahsedilmektedir?

13-1.“Ben Kapıkulu Ocağı’nda görevli bir ….askeriyim. Üç ayda bir ulufe adı verilen maaş alırız. Savaş zamanı orduya katılır, savaş dışında başkentin güvenliğini sağlarız. Balkanlarda yaşayan gayrimüslim bir ailenin çocuğu idim. Köyümüze gelen askerler tarafından ailemin rızasıyla köyden alınarak Anadolu’da bir Türk ailenin yanına yerleştirildim. Daha sonra başkente gelerek askerlik eğitimi aldım. Buna ‘Devşirme Sistemi’ denir.

2. “Bizler başkent dışında yaşayan askerleriz. Osmanlı

ordusunun en kalabalık gücünü bizler oluşturuyoruz. Devlet bize doğrudan maaş vermez. Bize bakmakla

yükümlü tuttuğu kişilere …..ismi verilen dirlik

toprağı verir. Dirlik sahipleri elde ettiği gelirin bir

kısmı ile bizim bütün masraflarımızı karşılar. Savaş zamanı hızla orduya katılırız. Barış zamanı

ise atlarımızla savaş talimi yapar ve ihtiyaçlarımızı karşılayan toprak sahibinin topraklarındaki üretimi denetleriz

1 VE 2 NOLU AÇIKLAMALARDA TANITILAN ,OSMANLI ASKERİ BİRLİKLERİ HANGİ ŞIKTA DOĞRU OLARAK SIRALANMIŞTIR?

Sanayi İnkılabı İngiltere’de başladı ve Avrupa ülkelerine yayıldı. Bunun sonucunda:

· Şehirlerde kurulan fabrikalar yeni iş alanları oluşturdu. Sayısı yüz binleri bulan işçiler, işçi sınıfını oluşturdu.

· Üretimde kol gücünden makine gücüne geçişle birlikte, fabrikalar sayesinde seri üretime geçen ülkeler daha fazla ürün elde edebilmek için ham madde kaynakları aramaya başladılar.

· Üretilen ürünlerin pazarlanması ve ham madde arayışı sömürgecilik anlayışının ortaya çıkmasına sebep oldu. Sömürgecilik yarışı devletlerarası ekonomik rekabeti doğurdu.

· Avrupalı devletler fabrikalarda ucuz ve seri üretim gerçekleştirirken Osmanlı Devleti atölye benzeri küçük işletmelerde üretim yapmaktaydı. Daha yüksek maliyetli yerli ürünlerin Avrupalı ürünlerle rekabet gücü azaldı.

14- Buna göre, sanayi İnkılabı sonucunda aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmemiştir?

15-Osmanlı devletinde bu etnik çeşitlilik 19 ve 20.

yy larda hangi gelişmeden olumsuz etkilenmesine yol açmıştır?

16- Bu divan görevlisi, bütçenin hazırlanması ve devletin diğer mali işlerinden sorumludurlar. Devletin gelir ve giderlerinin hesaplanması işlerinden sorumludur.

Orhan bey döneminde kurulan divanı hümayun görevlisi kimdir?

17- Aşağıda verilen sonuçlardan hangisi Coğrafi keşiflerin Osmanlı ya doğrudan ekonomik etkisidir ?

18- Dünya’nın şekli ile ilgili bilimsel gerçeklerin ortaya çıkması Katolik kilisesine güveni azalttı. Bu durum Katolik kilisesinin eski gücünü kaybetmesine ve Avrupa’da Reform Hareketi’nin başlamasına neden oldu .

Yapılan bu açıklama Rönesans'ın hangi alanda sonucudur?

19- Tanzimat sonrasında Osmanlı Devleti’nde birçok alanda olduğu gibi ekonomik alanda da değişimler yaşanmıştır. Özellikle 1838’de imzalanan Balta Limanı Ticaret Anlaşması ile yabancıların serbestçe ticaret yapabilmelerine imkân sağlanmıştır. Bunun sonucu yabancı sermaye yatırımları Osmanlı ekonomisini olumsuz etkilemiştir. 1881 yılında Osmanlı Devleti’nin dış borçlarını ödeyememesi üzerine Duyun-u Umumiye İdaresi (Genel Borçlar) kurulmuştur.

Bu açıklamaları hangi başlık altında toplayabiliriz?

20- Bu grafiğe göre hangi yargı DOĞRUDUR?

21- Göçe maruz kalan insanlar gittikleri ülkelerin kalkınmasına ve zenginliğine katkıda bulunurlar. Gelişmiş ülkeler daha fazla gelişir. Göçü yaşayan ve vatandaşlarını tutamayan ülkeler ise daha da fakir olur. Kendi vatandaşının yabancı bir ülkede yaptığı teknolojiyi yüksek maliyete satın almak durumunda kalır. Yapılan açıklama HANGİ SORUYA CEVAP olarak verilebilir?

22- Aşağıda verilen örneklerden hangisi YERLEŞME VE SEYAHAT HAKKININ İHLALİ DEĞİLDİR?

VIII. yüzyıldan itibaren Müslümanlar Talas savaşından sonra kâğıt yapımını Çinlilerden öğrenerek kullanmaya başlamışlardır. XI. yüzyılda meydana gelen Haçlı Seferleri ile Avrupalılar kâğıt yapımını Müslümanlardan öğrenmişlerdir.

23- Kağıdın kullanımının öğrenilmesiyle ilgili hangi süreçten bahsedilmektedir?

24- Tabloda tanıtılan İslam bilginleri kimlerdir?

1. Orta Asya Türkleri döneminden beri Türkler,halıcılık,sanatıyla ilgilenmişlerdir. Türk halılarında genellikle geometrik motifler, doğa tasvirleri, çiçek motifleri işlenir. Tarihte bilinen ilk Türk halısı MÖ 3. yy’dan kaldığı tahmin edilen Pazırık halısıdır. Günümüzde Lâdik, Gördes, Hereke, Bünyan ve Isparta; halılarıyla ünlü yörelerimizdir.

1. Bakırın çekiçle dövülmesi sonucu çeşitli eşyalar elde edilir. Osmanlıdan günümüze kadar devam eden Bakırcılık , günümüzde özellikle Tokat ve Muğla çevresinde yaygındır. Bakır, günümüzde daha çok süs eşyası yapımında kullanılır.

1. Ebru sanatı, özel olarak hazırlanmış suyun üzerine fırça ve çeşitli aletler yardımıyla istenilen desenlerin yapılması ve bunların kâğıt üzerine aktarılmasıyla yapılır.

25- Yukarıdaki açıklamalara göre çıkarılacak en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hamgisidir?

26- Sümerler, …………………. ve ………………………… alanında önemli çalışmalar yapmışlardır. Bir üçgenin iç açılarının toplamının 180 derece olduğunu hesapladılar, Ay yılı esasına dayanarak takvim hazırladılar. Sümerler, Ziggurat denen tapınakları inşa ettiler. Bu tapınakları ibadet dışında; rasathane(gözlemevi) olarak da kullandılar.

Metinde boş bırakılan yere hangi kavramlar gelmelidir?

27- Orta Asya Türklerin de , sözlü edebiyatın yaygın olması nedeniyle oluşturulan destanlar ,yöreden yöreye değişen anlatımlarıyla, aslına uygun olmasa da hala bilinmektedir. Yusuf Has Hacip tarafından kaleme alınan “Kutadgu Bilig” adlı eser ise yaklaşık bin yıldır orijinalliğini kaybetmemiştir.

Bu parçada anlatılanlara en uygun ifade hangisidir?

Parçada anlatılanlara göre orta çağ da insanların daha çok hangi hakkının ihlaline dikkat çekilmektedir?

29- Sanayi İnkılabı; geri kalmış, teknolojik gelişmesini tamamlayamamış ülkeler için büyük bir sıkıntıyı da beraberinde getirdi. Bu ülkeler Sanayi İnkılabı’nı gerçekleştirmiş olan ülkelerin hammadde ve pazar kaynağını oluşturdu. Osmanlı Devleti açısından da Sanayi İnkılabı çok büyük sıkıntı yarattı. Kapitülasyonların da olumsuz etkisi yüzünden Osmanlı ekonomisi çöküntüye uğradı. Osmanlı da el tezgâhlarından oluşan yerli sanayi dağıldı.

Metinde sanayi inkılabının hangi sonucuna dikkat çekilmektedir?

1923’te toplanan Türkiye İktisat Kongresi’nde önemli kararlar alınmıştır.

Bu kararlara göre yapılan çalışmalardan bazıları şunlardır;

• Aşar vergisi kaldırılmıştır. Ham maddesi tarıma dayalı sanayinin kurulmasına destek verilmiştir.

• Ziraat Bankası yeniden düzenlenerek çiftçiye verilen krediler artırılmıştır.

• Çoğunluğu çiftçi olan Türk Milleti'ne modern tarım uygulamalarını öğretmek ve yaygınlaştırmak için Ankara’da Gazi Orman Çiftliği faaliyete geçirilmiştir.

Yapılan bu çalışmalar ile;

I. Çiftçiye ekonomik destek sağlamak

II. Yerli üretimi teşvik etmek

III. Çiftçiye uygulamalı eğitim vermek amaçlarından

hangilerine ulaşılmaya çalışıldığı söylenebilir?

ATATÜRK BARAJI MALİYETİNİN 6 KATI GELİR GETİRDİ Cumhuriyet tarihinin en büyük yatırımlarından GAP’a hayat veren gövde dolgu hacmi bakımından Türkiye’de birinci, Dünya’da altıncı sırada yer alan Atatürk Barajı yaklaşık 26 yılda ülke ekonomisine maliyetinin 6 katı gelir sağladı. Elektrik üretimi Sulama İçme suyu Balıkçılık Turizm gibi faaliyetlerle ülke ekonomisine katkı sağlıyor.

Elektrik üretimi Sulama İçme suyu Balıkçılık Turizm gibi faaliyetlerle ülke ekonomisine katkı sağlıyor.

♦ Yıllık 8,9 milyar kilovatsaat elektrik üretildi.

♦ 26 yılda yaklaşık 150 milyon yavru balık üretildi.

♦ Yıllık ortalama su akışı 26,65 milyar m2

Verilen bilgiler incelendiğinde Atatürk Barajı ile ilgili;

I. Ülke ekonomisi için kârlı bir yatırım olmuştur

II. Ekonomik faaliyetler için kaynak oluşturmuştur

III. Tüm ülkenin su ihtiyacını karşılamıştır

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

Dünyada sanayi devrimi ile birlikte yaşanan bazı gelişmeler aşağıda verilmiştir.

YIL ÜRETİM TEKNOLOJİSİNDEKİ GELİŞME

1763: James Watt buharlı makinayı buldu.

1812: Buharlı makine lokomotifli trenlerde kullanıldı.

1834: Amerikalı mühendisler biçerdöver makinasını icat ettiler.

1844: Samuel Morse ABD’de ilk ticaret amaçlı telgraf servisini hizmete soktu.

Buna göre sanayi devrimi ile birlikte;

I. Ulaşım

II. İletişim

III. Tarım

alanlarından hangilerinde gelişme yaşandığı söylenebilir?

İnsanlığın en yüce değerlerinden biri olan yardımlaşma ve dayanışmayı arttırmak insanlığa hizmet etmek amacıyla tarih boyunca sayısız vakıf kurulmuştur. Bu vakıflardan biri de Köprüleri Sellerin Zararından Koruyan Vakıf'tır. Amasya’da 1496'da kurulan vakıf; köprüler yaptırmış ve bu köprüleri selin getirdiği ağaç ve taşlardan temizleyerek şehre vereceği zararı önlemeye çalışmıştır.

Buna göre bu vakıf ile ilgili olarak;

I. Sel felaketinin neden olduğu sorunlara karşı önlemler almıştır.

II. İmar faaliyetlerinde bulunmuştur.

III. Halka hizmet etmeyi hedeflemiştir.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

TÜRKİYE CUMHURİYETİ'NİN İLK YILLARINDA ÜLKEMİZDE TARIMSAL VERİMİ ARTTIRMAK İÇİN ÇİFÇİYE;

Eğitim amaçlı kurslar açılmıştır.

Kredi desteği sağlanmıştır.

Tarım aleti ve makine desteği yapılmıştır.

Kaliteli tohum ve gübre temin edilmiştir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi amaçlanmış olamaz?

Türk Kızılayı; ♦ Milliyet, ırk, dini inanç, sınıf veya siyasi düşünce farkı gözetmez. İnsan ıstırabını, en ivedi ve zaruri ihtiyaçlara öncelik vererek dindirmeye çalışır. ♦ Herkesin güvenini kazanmak amacıyla, düşmanlıklara taraf olmaz ve hiçbir zaman siyasal, ırksal, dinsel ve ideolojik nitelikteki ihtilaara girmez. ♦ Diğer ülke ulusal dernekleri ile eşit statüye sahip ve karşılıklı yardımlaşmada onlarla eşit sorumlulukları ve görevleri paylaşan Kızılay, dünya çapında bir organizasyonun içinde yer alır.

Verilen bilgilere göre Kızılay’ın sahip olduğu ilkeler arasında aşağıdakilerden hangisinin olduğu söylenemez?

Osmanlı Devleti'nde tımar sahipleri kanunlara uyduğu ve devlete karşı yükümlülüklerini yerine getirdiği sürece tımarı elinde tutmaya devam ederdi. Ordunun düzenlediği sefere katılmayan tımar sahiplerinin tımarları ellerinden alınırdı. Toprağın mazeretsiz arka arkaya üç yıl boş bırakılması, tımar sahibinin köylüye kötü davranması tımarın geri alınma sebeplerindendi. Tımar sahipleri çiftçinin güvenliğini ve tımarın asayişini sağlamak zorundaydı.

Buna göre tımar sahipleri ile ilgili;

I. Askerî açıdan sorumlulukları vardır,

II. Devletten bağımsız hareket ederler,

III. Üretimde sürekliliğin sağlanmasına katkıda bulunurlar.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir? 

Sivil toplum kuruluşları, gönüllülük esasına dayanan, kar amacı gütmeyen, gelirleri bağışlar ve üyelik ödemeleri olan, resmi kuruluşlardan bağımsız olarak çalışan siyasi, sosyal, kültürel, hukuki ve çevresel amaçlar doğrultusunda çalışmalar yapan kuruluşlardır.

Buna göre sivil toplum kuruluşları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Yaren ailesinin de desteği ile liseden sonra güzel sanatlar fakültesine girdi ve dört yıllık tiyatro bölümünden mezun oldu. Şimdi bir tiyatro sanatçısı. Bu mesleği seçmesindeki nedenler; ezber kuvvetinin güçlü olması, başkalarıyla çok rahat empati kurabilmesi, düzenli ve disiplinli bir insan olması ve en önemlisi de bu işi sevmesidir.

Buna göre Yaren'in tiyatro sanatçısı olmasında aşağıdakilerden hangisi etkili olmuştur?

Geçenlerde dolabımı düzenlerken dolabımdaki kıyafetlerimden, ayakkabılarımdan, genel eşyalarımdan kullanmadıklarım olduğunu fark ettim. Bunları başkalarıyla nasıl paylaşacağımı düşünürken oturduğum ilçedeki belediyenin ihtiyaç fazlası ürünleri toplamak için her mahalleye ayakkabı ve giysi kumbarası yerleştirdiğini öğrendim. Bu kumbaraların üzerinde yardımların hangi kurumlara gönderildiği de yazıyordu. Türkiye engelliler vakfı, Sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakfı bunlardan bir kaçıydı. Bu vakıflar belediyeler aracılığıyla ihtiyaç sahiplerine gerekenleri temin ediyorlardı.

Buna göre belediyenin yaptığı çalışma ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Aşağıda Sanayi İnkılâbı öncesi ve sonrasına ait bazı bilgiler verilmiştir.

Öncesi İnsan gücüne dayalı üretim yapılıyordu.

Sonrası Makine gücüne dayalı seri üretime geçilmiştir.

Öncesi Dağınık bir yerleşim yapısının oluştuğu görülür.

Sonrası Sanayi Devrimi nüfusun merkezlerde yani kentlerde toplanmasına yol açmıştır.

Öncesi Üretim ve tüketim kısıtlıdır.

Sonrası Fabrikaların açılmasıyla üretilen ürün miktarı artmıştır.

Öncesi Geniş aileler yaygındır.

Sonrası Çekirdek aile yaygınlaşmıştır.

Buna göre sanayi inkılabının;

I. Sosyal,

II. Ekonomik,

III. Siyasi

alanlarından hangilerinde değişikliğe yol açtığı söylenebilir? 

Büyük Selçuklularda asker ve devlet memurlarına yaptıkları hizmetler karşılığında, belirli bir süreliğine ikta adı verilen topraklar verilirdi. Toprağı işleyenler kazançlarından belli bir miktarı vergi olarak ikta sahiplerine verirlerdi. Bu vergi ikta sahiplerinin gelirini oluştururdu. İkta sahipleri ise verilen topraklar karşılığında asker yetiştirmek zorundaydılar.

Büyük Selçuklu Devleti ikta uygulamasıyla hangisini amaçlamış olamaz?

Hammurabi Kanunları 42. Madde: Eğer bir kişi işlemek üzere bir tarlayı teslim alır ve o tarladan hiçbir mahsul elde edemezse bu onun tarlada çalışmadığını ispatlar ve bu kişi, komşusunun yetiştirdiği kadar tahılı tarla sahibine teslim etmelidir.

Babil kralı Hammurabi'nin bu kanun ile;

I. Tarlayı teslim alıp da boş bırakanı cezalandırmak

II. Tarımsal üretimin devamını sağlamak

III. Toprak satışını engellemek

durumlarından hangilerini amaçlandığı söylenebilir?

Osmanlı Devleti’nde esnaf ve sanatkârların bağlı bulunduğu teşkilat, kusurlu malın, malzemeden çalmanın ve kalitesiz işin önüne geçmek için çeşitli önlemler almıştı. Örneğin kısa süre içerisinde eskiyen, yırtılan ya da bozulan ayakkabıların üretim hatası mı yoksa kullanım hatası mı olduğu araştırılırdı. Üretim hatası olduğu tespit edilirse usta çağrılır ve herkesin huzurunda sattığı ürünün parasını müşteriye geri verirdi. Hatalı üretilen ayakkabı ise bir daha kullanılmamak üzere dama atılırdı. Bir esnafın yaptığı ayakkabının dama atılması o esnafın mesleki itibarını zedeler, müşterisinin azalmasına neden olurdu. Bu uygulama bütün esnaf teşkilatı için bir genelleme niteliğinde olup birisi hakkında “pabucu dama atıldı” denilmesi kişinin artık o meslekten kazanç sağlamasının zor olduğuna işaret sayılırdı.

Esnaf teşkilatı bu uygulama ile aşağıdakilerden hangisini amaçlamış olamaz?

Darülaceze Başkanlığı'nın yaptığı çalışmalardan bazıları şunlardır:

➤ Sokağa terk edilmiş 0-6 yaş grubu çocukların barınma, yiyecek, giyecek, sağlık ihtiyacını karşılar.

➤ Günlük yaşam aktivitelerini kısmen yapabilenlerin ve yapamayanların her türlü ihtiyacını giderir.

➤ Kurumdaki sakinlere, personele ve halka sağlık hizmetleri verir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi Darülaceze’nin faaliyetleri arasında yer alır?



Asya (Büyük) Hun Devleti hükümdarı Mete Han komşuları olan Tunguzlar’ın bazı isteklerini yerine getirmiştir. Tunguzlar’ın ondan sınırdaki çorak ve verimsiz küçük bir toprak parçasını istemesi üzerine Mete Han’ın “Benden eyerimi isteyin vereyim, atımı isteyin vereyim, çadırımı isteyin vereyim. Fakat hiç kimse vatanımdan bir karış toprak istemesin vermem, veremem.” demiştir.

Buna göre Mete Hanla ile ilgili;

I. Toprağı komşularıyla pazarlık konusu yapmıştır.

II. Vatan toprağı ile ilgili konularda ödün vermemiştir.

III. Devletin malını kendi şahsi unsurlarından daha önemli görmüştür.

yargılardan hangileri söylenebilir?

Üretim teknolojisindeki gelişmeler kas gücüne duyulan ihtiyacı azalttı. Üretim arttı, insanlar birçok ihtiyacını daha ucuza karşılamaya başladı. Bunun yanında çok çalışıp az kazanan işçi sınıfı doğdu. Çocuklar ağır işlerde çalıştırılıp hakları ihlal edildi. Zenginleşmenin eşit oranda olmaması sonucu sosyal ve ekonomik sorunlar ortaya çıktı. Tarımda makineleşme sonucu insan gücüne duyulan ihtiyacın azalması ve sanayileşmenin artması sonucunda köyden kente göç hızlandı. Bu durum kentlerde plansız yapılaşmaya ve işsizlik gibi sorunlara yol açtı.

Buna göre;

I. Üretim teknolojisindeki gelişmeler sosyal hayatı etkilemiştir.

II. Üretim teknolojisindeki değişimin olumlu ve olumsuz sonuçları olmuştur.

III. Köylerden kentlere göçlerin artmasıyla kentlerde sanayileşme hızlanmıştır.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

Osmanlı Devleti, toprak yönetiminde Selçuklulardaki ikta sistemine benzer bir uygulamaya gitmiştir. Bu uygulamaya tımar sistemi adı verilmiştir. Bu yönetim sisteminde toprağın sahibi devlettir. Fethedilen bölgelerdeki topraklar, devlete yararlılık gösteren asker ve memurlara hizmetleri karşılığında verilmiştir. Tımar sahipleri toprağı işletme ve vergi toplama hakkına sahip olmuştur. Elde ettikleri gelir üzerinden asker yetiştirerek masraflarını karşılamışlardır.

Buna göre Türk devletlerinde,

I. Birbirlerine benzer uygulamaların kullanıldığı

II. Özel mülkiyetin koruma altına alındığı

III. Hazineye yük olmadan asker ihtiyacının bir kısmının karşılandığı

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

Ülkemizin farklı yerlerinde farklı meslekler gelişme göstermiştir. Örneğin; Manisa’nın Soma ilçesinde linyit madeni ve Zonguldak’ta taş kömürü çıkarılır. Buna bağlı olarak bu bölgelerde maden mühendisliği ve maden işçiliği gelişme göstermiştir. Hayvancılık faaliyetlerinin yoğun olduğu yerlerde veterinerlik, kasaplık, çobanlık gibi meslekler gelişme gösterirken turizmin geliştiği yerlerde ise turist rehberliği, aşçılık, resepsiyonistlik ve otel işletmeciliği gibi meslekler gelişme göstermiştir.

Ülkemizin farklı yerlerinde farklı mesleklerin gelişme göstermesinde;

I. Bölgede yapılan ekonomik faaliyetler

II. Meslekten elde edilen gelir

III. Bölgenin gelişmişlik düzeyi

unsurlarından hangilerinin etkili olduğu söylenebilir?

Osmanlı Devleti’nde vakıf kültürü oldukça yaygındı. Toplumda değişen şartlara ve ihtiyaçlara cevap veren pek çok vakıf bulunuyordu. Şehirlerde, fakirlerin parasız yıkandıkları hamamlar mevcuttu. Sebillerde buzlu su, hatta şerbet dağıtılırdı. Yol, kaldırım ve köprü yapımını vakıflar sağlıyordu. Sokakların temizlenmesi ve umumî helâlar için vakıflar kurulmuştu. Bekçi ücretleri vakıflardan ödeniyordu. Vakıf hastanelerinde her din ve ırktan insan tedavi ediliyor, gerektiğinde ücretsiz ilaç veriliyor, doktor temin ediliyordu.

Buna göre Osmanlı Vakıf kültürünün sahip olduğu özellikler için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?