การป้องกันหากได้กระทำไปเกินสมควรแก่เหตุกฎหมายไม่ยกเว้นความผิด แต่เป็นเหตุยกเว้นโทษ

การป้องกันหากพลาดไปโดนบุคคลอื่น ผู้กระทำก็สามารถอ้างป้องกันต่อบุคคลซึ่งได้รับผลร้ายจากการกระทำนั้นได้

การไม่รู้ข้อเท็จจริงอันเป็นองค์ประกอบความผิด ถือว่าผู้กระทำไม่มีเจตนากระทำความผิด

การกระทำโดยบันดาลโทสะที่ศาลจะลดโทษให้นั้นต้องได้กระทำพอสมควรแก่เหตุ

ความผิดฐานลักทรัพย์และยักยอกทรัพย์ผู้กระทำต้องมีเจตนาพิเศษโดยทุจริตเช่นเดียวกัน

ความผิดฐานรับของโจรเป็นความผิดที่ผู้กระทำต้องมีเจตนาโดยทุจริตจึงจะเป็นความผิด

เมื่อกระทำความผิดฐานลักทรัพย์ แม้จะรับซื้อทรัพย์นั้นไว้ จำหน่าย พาไปเสียก็ไม่มีความผิดฐานรับของโจรอีก

ความผิดฐานลักทรัพย์สำเร็จ หมายถึง การทำให้ทรัพย์เคลื่อนที่ในลักษณะที่สามารถพาไปได้

ทรัพย์ที่มีไว้เป็นความผิดศาลมีอำนาจริบได้

ทรัพย์ที่มีไว้ใช้กระทำความผิดศาลมีอำนาจริบได้

ทรัพย์ที่ได้มาจากการกระทำความผิดศาลมีอำนาจริบได้

ทรัพย์ที่ได้ใช้จูงใจให้ผู้อื่นกระทำความผิดศาลมีอำนาจริบได้

ใช้ไม้สอยเพื่อลักเอาเสื้อผ้าที่แขวนไว้หลังห้องพักของผู้อื่นโดยไม่ได้เข้าไปในห้องพัก ผิดลักทรัพย์ธรรมดาไม่ผิดลักทรัพย์ในเคหสถาน

ลักทรัพย์โดยร่วมกันกระทำความผิดตั้งแต่สามคนขึ้นไปมีความผิดฐานปล้นทรัพย์

ลักทรัพย์โดยใช้ยานพาหนะเพื่อความสะดวกในการลักทรัพย์กฎหมายลงโทษหนักขึ้นอีกกึ่งหนึ่ง

การขู่ว่าจะเปิดเผยความลับเพื่อให้ได้มาซึ่งประโยชน์ในลักษณะที่เป็นทรัพย์ผิดฐานกรรโชกทรัพย์

นายแดงขณะถูกตำรวจไล่ตามจับในความผิดฐานชิงทรัพย์ได้ชกหน้าตำรวจจนตำรวจฟันหัก นายแดงมีความผิดฐานต่อสู้หรือขัดขวางเจ้าพนักงาน และผิดฐานทำร้ายร่างกายเจ้าพนักงาน

นายดำนำโฉนดที่ดินไปประกันเงินกู้แต่กลับมาแจ้งกับเจ้าพนักงานที่ดินว่าโฉนดที่ดินหาย แต่เจ้าพนักงานที่ดินไม่เชื่อ นายดำผิดฐานพยายามแจ้งความเท็จ

นายเขียวสอบใบขับขี่ไม่ผ่าน ได้เสนอเงินให้นายขาวเจ้าพนักงานขนส่งเพื่อให้ช่วยเหลือคะแนนสอบ แต่นายขาวไม่รับ นายเขียวมีความผิดฐานพยายามติดสินบนเจ้าพนักงาน

นายเขียวสอบใบขับขี่ผ่านแล้ว แต่อยากได้ใบขับขี่เร็วๆ จึงได้เสนอเงินให้นายขาวเจ้าพนักงานขนส่งเพื่อให้ช่วยออกใบขับขี่ให้เร็วๆ นายขาวรับเงินนั้นไว้ นายขาวผิดฐานเจ้าพนักงานรับสินบน

อั้งยี่ คือ คณะบุคคลซึ่งปกปิดวิธีการดำเนินการและมีความมุ่งหมาบเพื่อกระทำความผิดตามกฎหมายอาญา

ซ่องโจรคือการสบคบกันตั้งแต่ห้าขึ้นไป เพื่อกระทำการอันไม่ชอบด้วยกฎหมาย

นายแดงถูกเพื่อนชักชวนไปเข้าร่วมประชมกับพวกซ่องโจร ถือว่านายแดงมีความผิดฐานซ่องโจรด้วย

ความผิดฐานมั่วสุมโดยใช้กำลังประทุษร้ายหรือขู่เข็ญว่าจะใช้กำลังประทุษร้ายต้องมั่วสุมกันตั้งแต่สิบคนขึ้นไปจึงจะเป็นความผิด

พนักงานอัยการถือเป็นพนักงานสอบสวนคดีอาญา

ในต่างจังหวัดพนักงานฝายปกครองย่อมมีอำนาจสอบสวนคความผิดอาญาที่เกิดขึ้น ผู้ต้องหามีที่อยู่ หรือถูกจับได้ในท้องที่ของตนเอง

ในกรณีความผิดเกิดขึ้นหลายท้องที่เกี่ยวเนื่องกัน พนักงานสอบสวนท้องที่ที่เกี่ยวข้องย่อมมีอำนาจสอบสวน

สำหรับการสอบสวนซึ่งอยู่ในการสอบสวนของตำรวจ กรณีไม่แน่ว่าพนักงานสอบสวนคนใดในจังหวัดเดียวกันเป็นผู้รับผิดชอบ ให้ผู้บังคับบัญชาการซึ่งเป็นผู้บังคับบัญชาของพนักงานสอบสวนนั้นเป็นผู้ชี้ขาด

พนักงานอัยการถอนฟ้องคดีอาญาความผิดอาญาแผ่นดินไม่ตัดอำนาจผู้เสียหายในการฟ้องคดี

ผู้เสียหายถอนฟ้องคดีอาญาความผิดต่อแผ่นดินไม่ตัดอำนาจพนักงานอัยการฟ้องคดีอาญา

ผู้เสียหายถอนฟ้องคดีอาญาความผิดต่อส่วนตัวไม่ตัดอำนาจฟ้องคดีของพนักงานอัยการ

พนักงานอัยการถอนฟ้องคดีอาญาความผิดต่อส่วนตัว ไม่ตัดอำนาจผู้เสียหายฟ้องคดีอาญานั้นด้วยตนเอง

คดีอาญาย่อมระงับไปเพราะการตายของผู้กระทำความผิด

คดีอาญาย่อมระงับไปเพราะผู้เสียหายถอนคำร้องทุกข์

คดีอาญาย่อมระงับไปเพราะคดีถึงที่สุด

คดีอาญาย่อมระงับไปเพราะขาดอายุความ

คำร้องขอถอนฟ้องจะยื่นเวลาใดก็ได้ก่อนศาลชั้นต้นพิพากษา

คำร้องขอถอนฟ้องนั้นศาลจะอนุญาตหรือไม่อนุญาตก็ได้

คำร้องขอถอนฟ้องก่อนที่จำเลยจะยื่นคำให้การ ให้ศาลถามจำเลยก่อนว่าจะคัดค้านหรือไม่ หากจำเลยคัดค้านให้ศาลยกคำร้องเสีย

ในคดีอาญาความผิดต่อส่วนตัวจะยื่นคำร้องขอถอนฟ้องได้ก่อนคดีถึงที่สุด

ในคดีที่ราษฎรเป็นโจทก์ฟ้องคดีอาญาเอง ศาลจะไต่สวนมูลฟ้องหรือไม่ก็ได้ ตามที่ศาลเห็นสมควร

คดีที่ราษฎีเป็นโจทก์ยื่นฟ้องต่อศาล หากศาลทำการไต่สวนมูลฟ้อง จำเลยจะไม่มาศาลก็ได้

โจทก์ฟ้องคดีอาญาที่มีอัตราโทษประหารชีวิต ในชั้นไต่สวนมูลฟ้องศาลต้องจัดหาทนายความให้จำเลยด้วย

ในการไต่สวนมูลฟ้อง หากจำเลยรับสารภาพให้ศาลพิพากษาลงโทษจำเลยได้โดยไม่ต้องสืบพยาน

ในคดีอาญาความผิดอาญาแผ่นดินนั้นพนักงานสอบสวนร้องทุกข์เองได้ ไม่ต้องรอให้ผู้เสียหายมาร้องทุกข์

พนักงานอัยการไม่มีอำนาจฟ้องคดีอาญาหากว่าไม่มีการสอบสวนความผิดนั้นมาก่อน

พนักงานสอบสวนมีอำนาจจะไม่ทำการสอบสวนได้หากปรากฎว่าผู้เสียหายฟ้องคดีอาญาเองโดยที่ไม่ได้ร้องทุกข

ผู้ร้องทุกข์จะแก้คำร้องทุกข์ หรือถอนคำร้องทุกข์เมื่อใดก็ได้ก่อนพนักงานสอบสวนทำการสอบสวนเสร็จ

หากการชันสูตรไม่เสร็จห้ามมิให้ทำการสอบสวนต่อไป

พนักงานสอบสวนต้องเริ่มทำการสอบสวนโดยไม่ชักช้า จะทำการที่ใดเวลาใด แล้วแต่เห็นสมควร แต่ต้องทำการต่อหน้าผู้ต้องหา

พนักงานสอบสวนต้องรวบรวมพยานหลักฐานทุกชนิดที่สามารถกระทำได้เพื่อพิสูจน์ความผิดหรือบริสุทธิ์ของผู้ต้องหา

การตรวจตัวผู้ต้องหานั้นสามารถกระทำได้โดยต้องได้รับความยินยอมจากผู้ต้องหาก่อน

คำให้การรับสารภาพของผู้ถูกจับนั้น แม้ตำรวจผู้จับจะแจ้งสิทธิตามกฎหมายครบถ้วนแล้วก็ห้ามมิให้รับฟังเป็นพยาน

คำให้การของผู้ต้องหาในชั้นสอบสวนห้ามมิให้รับฟังเป็นพยานหลักฐานหากไม่มีการแจ้งสิทธิตามกฎหมายให้กับผู้ต้องหาทราบ

ห้ามมิให้พนักงานสอบสวนตักเตือน พูดให้ท้อใจหรือใช้กลอุบายอื่นเพื่อป้องกันมิให้บุคคลใดให้ถ้อยคำ

ในความผิดเกี่ยวกับเพศ การสอบปากคำผู้เสียหายซึ่งเป็นหญิงต้องให้พนักงานสอบสวนซึ่งเป็นหญิงเป็นผู้สอบสวน

คำให้การของผู้ต้องหาในชั้นสอบสวนที่พนักงานอัยการนำสืบเป็นพยานบอกเล่า

พยานบอกเล่า พยานซัดทอด พยานที่จำเลยไม่มีโอกาสได้ถามค้าน ศาลรับฟังไม่ได้

พยานที่เกิดขึ้นจากการจูงใจนั้น ศาลรับฟังได้ด้วยความระมัดระวัง

ปืนของกลางที่จำเลยใช้ยิงผู้ตายซึ่งตำรวจไปค้นได้จากบ้านของพยานโดยไม่มีหมายค้นนั้น เป็นพยานที่ได้มาโดยไม่ชอบ ห้ามมิให้ศาลรับฟังโดยเด็ดขาด

ไม่ห้ามโจทก์อ้างจำเลยในคดีอื่นมาเป็นพยานให้โจทก์

พยานบุคคลที่มาเบิกความต้องเป็นบุคคลที่บรรลุนิติภาวะและไม่วิกลจริต

ในคดีอาญาศาลต้องสืบพยานในศาลเท่านั้น จะสืบพยายนอกศาลไม่ได้

จำเลยจะอ้างตนเองเป็นพยานให้กับตนเองไม่ได้

พยานต้องคำถามทุกข้อที่ถูกถาม

ในคดีอาญา เมื่อศาลเห็นสมควร ศาลมีอำนาจถามโจทก์จำเลย หรือพยานคนใดก็ได้

ในระหว่างการพิจารณาศาลมีอำนาจสั่งให้ผู้ที่จะเบิกความเป็นพยานที่ไม่ใช่จำเลยออกนอกห้องพิจารณาจนกว่าจะมาเบิกความได้

การนำสืบพยานเอกสารในคดีอาญาต้องนำต้นฉบับเอกสารเท่านั้นมาสืบ หากไม่มีต้นฉบับหรือหาต้นฉบับไม่ได้ ห้ามมิให้ศาลรับฟังพยานบุคคลแทนพยานเอกสาร

พยานวัตถุต้องนำมาศาลเพื่อนำสืบ

พยานผู้เชียวชาญต้องเป็นผู้มีอาชีพเชียวชาญในด้านนั้น

พยานผู้เชี่ยวชาญต้องทำความเห็นเป็นหนังสือยื่นต่อศาลโดยไม่ต้องไปเบิกความ เว้นแต่ศาลจะสั่ง

ถ้าศาล พนักงานฝ่ายปกครอง ตำรวจชั้นผู้ใหญ่เห็นว่าจำเป็นจะต้องมีการตรวจศพซึ่งฝั่งไปแล้วให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจก็ให้มีอำนาจสั่งให้นำศพนั้นขึ้นมาให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจได้

การนำสืบภาพถ่ายจุดเกิดเหตุเป็นการนำสืบในฐานะพยานเอกสาร

พนักงานอัยการนำสืบนายเทาผู้ได้ยินเสียงคนผู้ตายตะโกนร้องให้ช่วยเป็นการนำสืบในฐานะประจักษ์พยาน

นำสืบภาพจากกล้องวงจรปิดจับภาพจำเลยออกมาจากบ้านผู้เสียหายในเวลาไล่เลี่ยกับความผิดได้ก่อเหตุขึ้นเป็นพยานแวดล้อม

นำสืบพนักงานสอบสวนผู้ทำการสอบสวนจำเลยว่าในชั้นสอบสวนผู้ต้องหาได้ให้การรับสารภาพเป็นการนำสืบในฐานะพยานบอกเล่า