Rerangkening/urut-urutaning kedadeyan ana ing sawijining crita diarani...

Lakuning crita diwiwiti saka nyritakake prastawa kang wis dumadi sadurunge/kepungkur, banjur crita lumaku nganti prastawane pungkas (berakhir). Udalan kang kaya mangkana dadi cirine...

Paraga/tokoh sajrone crita, duweni watak ala lan ndadekake lakuning crita nemoni prastawa lan dadi konflik kang kudu dirampungake, dadi cirine paraga kang diarani...

Wigatekno pratelan ana ing ngisor iki :

"punjering crita ana ing CERKAK, kang migunakake paraga/tokoh sudut pandang "Aku utawa kula". pratelan

kang kaya mangkana dadi cirine sudut pandang.....

Cerkak mujudake kasusastran gagrag anyar kang nyritakake ....

Adhedhasar urut-urutane crita, struktur teks cerkak kaperang dadi ....

Perangane wiwitane crita kanggo nepungake (perkenalan) paraga, swasana, lan bibit kawit/konflik tumuju crita sabanjure, ing perangan/struktur teks cerkak diarani ....

Aku ora ngira yen sakabehe bakalan kaya ngene. Bubrah saksembarange. Wis kedaden. Ora bisa balen. Aku mung bisa lungguh anteng ing pojokan sisih lor.

Punggelan cerkak punika, kang dibahas yaiku ...

Praupane katon bagus. Esemane ngalahake legine madu kang nresep ing selane omahe tawon. Nanging praupan iku, koso balen saka tumindhake. Dheweke kerep nglarani atine kancane

Kang dibahas ing punggelan cerkak punika, yaiku ...

Ing pinggire sawah desa, Yanto lungguh anteng. Dheweke meneng anteng nyawang manuk podhang kang menclok ing dhuwure wit pelem. Swasana sayah petheng...

Punggelan wacan ing dhuwur kang dibahas babagan ...

Saka kedadeyan iku, Ratih sadar yen saktemene apa kang wis dilakoni dening rama lan biyunge kanggo panguripe. Ora ana kekarepan liyan. Mung siji, sakabehane kanggo kabecikane Ratih.

Kang bisa dijupuk saka punggelan ing dhuwur, yaiku ...

Saben dina Jumat Pak Karman mbagi sega bungkusan gratis kanggo jamaah sholat Jumat kang mulih saka jumatan. Pak Karman, sejatine dodolan sega bungkusan ing sebrange mesjid. Batine ora akeh. Nanging piyambakipun seneng bagi-bagi sega bungkusan senajan iku dagangan kang bakal didol gawe panguripan sabendinane.

Wewatekan saka Pak Karman, yaiku ...

Pak Hamid tatapane kosong. Nyawang dalan kang sepi mamring. Ora kaya biyasane. "Area Lockdown", katulis ing banner gedhe pinggir dalan. Banjur dheweke kelingan anake kang isih sekolah butuh kuota internet akeh lan omongan garwane, "Mas, susune adhik arep enthek." Ana luh kang tumetes alon ing pipine

Swasana kang dialami dening paraga saka punggelan cerkak ing dhuwur, yaiku ...

Wacanen cerkak ing ngisor kanthi tliti!

Wayah liburan akhir taun pelajaran wingi, aku ndherek bapak lan ibu wisata kluwarga menyang Jakarta, Bogor, lan Bandung. Kebeneran sekolah ing panggonane bapak ngasta nganakake wisata kluwarga. Aku lan adhikku uga ndherek. Sadurunge budhal, bengine mripatku angel dakremake. Kok ora ndang esuk-esuk, ya? pikirku. Aku ora bisa turu, awit wis kelas 8 SMP aku durung weruh langsung swasana ibukota negara RI kasebut.

Manut wacan ing ndhuwur, sing dadi paraga utama yaiku ....

Wacanen cerkak ing ngisor kanthi tliti!

Wayah liburan akhir taun pelajaran wingi, aku ndherek bapak lan ibu wisata kluwarga menyang Jakarta, Bogor, lan Bandung. Kebeneran sekolah ing panggonane bapak ngasta nganakake wisata kluwarga. Aku lan adhikku uga ndherek. Sadurunge budhal, bengine mripatku angel dakremake. Kok ora ndang esuk-esuk, ya? pikirku. Aku ora bisa turu, awit wis kelas 8 SMP aku durung weruh langsung swasana ibukota negara RI kasebut.

Sudut pandhang sing digunakake ing crita cekak kasebut, yaiku ....

Wacan ing ngisor iki wacanen kanthi patitis!

Dhompet sing ditemu Tono ing ngisor kursi sing dilungguhi mau tansah ngganggu pikirane. Ing ngarepe Tono lungguh mau ana bapak-bapak kang rupane isih dieling banget dening Tono.

“Dhompet iki yen takserahne Pak Polisi, apa bener Pak Polisi bakal nyerahne marang sing nduwe? Dhompet iki rak isine dhuwit akeh?”

Tono dhewe ora kepengin ngepek barang kang dudu duweke. Kejujuran iku nomer siji, dhawuhe bapake. Wong dianggep luhur drajate yen jujur tumindake.

Watak sing digambarake paraga Tono ing crita kasebut, yaiku ...

Aku duwe kanca jenenge Ilham. Saben dina sadurunge budhal sekolah dheweke mesthi ngeterake ibune menyang pasar nganggo sepedhah untane. Ilham kuwi anak mbarep, adhine loro isih cilik. Bapake wis seda setaun kepungkur.

Pamawas utawa sudut pandhang kang ana ing pethikan crita, yaiku pengarang minangka ... .

"Muliha, simbah gerah!" Ngono SMS saka Mbak Fitri sing njalari aku ora konsentrasi. Kamangka wektu kuwi pesenanku teh anget isih durung sempat tak sruput.

Setting papan kang ana ing pethikan crita dhuwur, manggon ing ... .

"Jam setengah siji kaya adhat sabene, wong loro leren ing ngarep benteng Vredeburg poncot kidul Malioboro, sinambi ngetung penghasilane".

Ukara ing ndhuwur nudhuhake latar ....

"Rina wengi Pak Joko tansah nyambut gawe golek upa".

tembung rina tegese ....

perkara kang dadi punjering sajroning crita cekak yaiku...

"An, kapan kae aku krungu menawa ibumu gerah, apa bener" pitakone Rani marang Ani. Ukara kasebut menawa diowahi menyang ukara crita sing trep, yaiku ....