Font size
WorksheetsŞiir Çalışması 1
Total questions: 35
Worksheet time: 35mins
Elbisem gündelik, pabucum delik
Haberin olsa da sobayı yaksan
Yağmur iliğime geçti üstelik
İçim ürperiyor, ya evde yoksan
Yukarıdaki dörtlükle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) 11’li hece ölçüsü ile yazılmıştır.
B) Uyak düzeni “çapraz uyak” şeklindedir.
C) Zengin kafiye kullanılmıştır.
D) Koşma’nın ilk dörtlüğü biçimindedir.
E) Konusuna göre satirik şiire örnektir.
Aşağıdaki dizelerin hangisinde diğerlerinden farklı bir kafiye kullanılmıştır?
A) Bir oğlum var güzel seni alayım
Gurbette ne var onu bulayım
B) Gene haber oldu turnam dizildi
İşittim Senem’i bağrım ezildi
C) Dinlen ustam size haber sorayım
Başınıza olmaz işler kurayım
D) Bu meydanda erkân olur, yol olur
Bu hususta gavga olur, zul olur
E) Gurbet ilde garip kimdir bilmezler
Ağlayanda gözün yaşın silmezler
Garibim bu gülşende
Baykuşlar ötüşende
Gariplik ne çetinmiş
Baş yastığa düşende
Dilberin işi itâb u nâz olur
Çeşmi câdû gamzesi gammaz olur
Ey gönül sabr et tahammül kıl ana
Yâra erişmek işi az az olur
Bu dörtlüklerden birincisi halk şiiri, ikincisi divan şiiri geleneği içinde yer alan bir nazım şeklidir.
Bu dörtlüklerden hareketle şiirde gelenekle ilgili olarak aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
A) Divan şiiri, halk şiir geleneğinin etkisinde gelişmiştir.
B) Şiir geleneklerinin dili zamanla yalınlaşır.
C) Her şiir geleneğinin değişmez nazım şekilleri vardır.
D) Şiir gelenekleri birbirinden etkilenebilir.
E) Zamanla divan şiirinin nazım birimi dörtlük olmuştur.
İslamiyetten önceki Türk şiirinde “yuğ” adı verilen cenaze merasimlerinde ozanların okuduğu şiir türü aşağıdakilerden hangisidir?
A) Sagu
B) Sav
C) Kam
D) Baksı
E) Koşuk
İslamiyet’ten önce şiir geleneğimizle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Şiirler heceyle söylenmiştir.
B) Şairler “yuğ, şölen” isimleriyle anılmıştır.
C) Dil son derece yalındır.
D) Daha çok , yarım kafiye kullanılmıştır.
E) Destan, sagu, koşuk gibi nazım şekilleri kullanılmıştır.
Bakmaz mısın Karac’oğlan halına?
Garip bülbül konmuş gülün dalına.
Kadrin bilmeyenler alır eline,
Onun için eğri biter menekşe.
Bu dörtlükle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Halk şiirine özgü nitelikler taşımaktadır.
B) Bir koşmanın ilk dörtlüğünden alınmıştır.
C) Hece ölçüsüyle söylenmiştir.
D) Bir olayın meydana gelişi, asıl nedenin dışında bir neden bağlanmıştır.
E) Yalın bir dil kullanılmıştır.
Leyla… Ela gözlü bir çöl ahusu /
Saçları bahtından daha siyahtır. /
Kurmuş diye sevda yolunda pusu /
Döktüğü gözyaşı, çektiği ahtır.
(Ahmet Hamdi Tanpınar)
Yukarıda verilen dörtlükle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Didaktik şiir türüne girdiği
B) Çapraz kafiye düzeni olduğu
C) 11 ’li hece ölçüsü ile yazıldığı
D) Tam ve zengin kafiye kullanıldığı
E) Rediflere yer verildiği
Bu cadde İstanbul Caddesi,
Aziziye Minaresi’nde çifte ezan
Nal sesleri, motor gürültüleri
Arasında kaybolursunuz bazan
(Feyzi Halıcı)
Yukarıda verilen dörtlüğün uyak düzeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Çapraz
B) Koşma tipi
C) Mâni tipi
D) Örüşük
E) Sarma
Göğü bir fecre sarar açtığımız bayraklar /
Yurdu, topraklara mıhlanmış adımlar saklar /
Çarpar ecdadımızın nabzı damarlarda bugün, /
Koşar üç kıtada nal sesleri hâlâ Türkün!.. (Yusuf Ziya Ortaç)
İşlediği konu bakımından yukarıda verilen şiirin türü aşağıdakilerden hangisidir?
A) Didaktik
B) Dramatik
C) Epik
D) Lirik
E) Pastoral
Sen bana yeni yılsın her dakika /
Her dakika bir yaşıma daha giriyorum /
Sen benim üstüne titrediğim güzel ve yeni /
Saatim kadar saadetimin göz bebeği zamansın /
Ben bin parçaya bölündüm her parçasında /
Her parçasındayım kırkayak sesli boğuk arkadaşlığın /
Çalkantısız üniversitenin yalnızlığın ve ağlamanın
Yukarıda verilen şiir için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Mübalağa sanatına başvurulmuştur.
B) Aşk teması işlenmiştir.
C) Teşbih sanatından yararlanılmıştır.
D) Kelimeler gerçek anlamlarında kullanılmıştır.
E) İmge bakımından zengindir.
Her ne kusur varsa geçen zamanda; /
Suçsuzdur aynalar, ela gözlü yâr /
Mecnunlar Mevla’yı bulursa canda, /
El olur Leylalar ela gözlü yâr /
Güzel açar güzelliğin sergisin /
Gün ağartır kara saçın örgüsün /
Muhabbet faslında ölüm türküsün /
Kim söyler, kim çalar ela gözlü yâr.
Abdurrahim Karakoç'un bu şiiri için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Kafiye örgüsü abab, cccb şeklindedir.
B) 11 ’li hece ölçüsüyle yazılmıştır.
C) Şiirin söyleyicisi gurbette bir işçidir.
D) İşlediği konuya göre lirik şiirdir.
E) Nazım birimi dörtlüktür.
Aşağıdaki dizelerin hangisinde sıfat kullanılmamıştır?
A) İçinden tanırım ben o elleri, / Onlar ki zahirde viran olurlar;
B) Dökülür köpüklü sular yarından, / Baharlar yaratır kışın karından;
C) İçenler sihirli pınarlarından / Şöyle bir silkinir, ceylan olurlar!..
D) Onlar ki sabansız, tarlasız çiftçi, / Davarsız, kavalsız çoban olurlar.
E) Ellere bırakır zafer payını, / Memleket yolunda kurban olurlar…
Tanıdığım bir ağaç var /
Etlik bağlarına yakın /
Saadetin adını bile duymamış /
Allah’ın işine bakın.
“Şair bu dizelerde anlatımı güçlendirmek için…………söz sanatına başvurmuştur.” cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
A) İntak
B) Mecazımürsel
C) Telmih
D) Teşbih
E) Teşhis
Aşağıdaki dizelerin hangisinde sıfat kullanılmıştır?
A) Âlemde gündüz gönlüme işkencedir / Bence bayram ufukta gün bitincedir.
B) Gök mavi, dal yeşil, tarla sarı olsun; / Kuşların çiçeklerin diyarı olsun.
C) Akşam yeli nedameti söylerj / Nedamet yer etti bende ölüm.
D) İçimi titreten bir sestir her gün. / Saat her çalışında tekrar eder:
E) Ağaçta bülbülün sesi değişti, / Gölgeler yerleşiyor pencereme:
Gönlünü Şirin’in aşkı sarınca Yol almış hayatın ufuklarınca, /
O hızla dağları Ferhat yarınca Başlamış akmaya çoban çeşmesi…
Yukarıda verilen dörtlükle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Ferhat ile Şirin hikâyesi hatırlatılarak telmih yapılmıştır.
B) Suyun akma sebebi âşık olmasına bağlanarak hüsnütalil yapılmıştır.
C) Çoban çeşmesine insana özgü özellik yüklenerek teşhis yapılmıştır.
D) “Hayatın ufukları” kelime grubuyla imgesel anlatıma başvurulmuştur.
E) “Akmak, sarmak, yol” kelimeleri birlikte kullanılarak tenasüp sanatı yapılmıştır.
I. Bu vapuru kaçırırsam beni belki de cinnet basar
II. Belki kanser olurum bu yıl sınıfta kalırsam
III. Nöbette uyursam eğer kitaplarımı yakarlar
IV. Etimde şirpençe çıkar bu kızı alamazsam
V. Bu işi bitiremezsem şehirden beni kovarlar
(İsmet Özel)
Bu şiirde numaralanmış dizelerin hangisinde sıfat kullanılmamıştır?
A)l
B) II
C) III
D) IV
E) V
Yaş otuz beş! Yolun yarısı eder.
Dante gibi ortasındayız ömrün.
Delikanlı çağımızdaki cevher,
Yalvarmak, yakarmak nafile bugün,
Gözünün yaşına bakmadan gider.
Bu dizelerin ahenk özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Kafiye örgüsü ababa şeklindedir.
B) Hece ölçüsüyle yazılmıştır.
C) Tam kafiye kullanılmıştır.
D) Durak düzeni 4+4+3’tür.
E) Kelime tekrarına yer verilmemiştir.
Şiir ile ilgili verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Şiir, zengin bir hayal dünyasını içerir.
B) Şiirde günlük dilde kullanılan sözcüklere farklı anlamlar yüklenir.
C) Şiir, yakın tarihlerde ortaya çıkmış bir türdür.
D) Şiirdeki ahengi uyak, redif, aliterasyon, asonans ve vurgu sağlar.
E) Şiirin kulağa hoş gelmesi, müziğe yakın olması, çağrışım uyandırması gibi özellikleri onu düzyazıdan ayırır.
Bu sofracık efendiler ki yenmek üzere tam hazır,
Huzurunuzda titriyor- şu milletin hayatıdır;
Şu milletin ki mustarip ve ölmeden ağır ağır
Fakat sakın çekinmeyin, yiyin, yutun hapır hapır
Yiyin, efendiler, yiyin bu han-ı iştiha sizin
Doyunca, tıksırınca, çatlayıncaya kadar yiyin!
Bu dizelerde aşağıdaki şiir türlerinden hangisine özgü nitelikler ağır basmaktadır?
A) Dramatik şiir
B) Satirik şiir
C) Lirik şiir
D Didaktik şiir
E) Pastoral şiir
İlim ilim bilmektir,
İlim kendin bilmektir,
Sen kendini bilmezsin,
Ya nice okumaktır
Bu dizelerde aşağıdaki şiir türlerinden hangisine özgü nitelikler ağır basmaktadır?
A) Satirik şiir
B) Didaktik şiir
C) Epik şiir
D Lirik şiir
E) Pastoral şiir
Hece ölçüsündeki "durak" ile ilgili verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Dizelerin içinde yer alan duraklama yerlerine denir.
B) Şiirin tümünde bir iç ahenk sağla
C) Sözcüğü bölmez. Şiirde vurgulamanın bir sonucudu
D) Aynı şiirde genellikle bütün dizelerde duraklar aynıdı
E) İkili, üçlü gibi az heceden oluşan dizelerde de durak vardı
Bursa'da bir eski cami avlusu,
Küçük şadırvanda şakırdayan su;
Orhan zamanından kalma bir duvar...
Onunla bir yaşta ihtiyar çınar
Eliyor dört yana sakin bir günü.
Bir rüyadan arta kalmanın hüznü
İçinde gülüyor bana derinden.
Yüzlerce çeşmenin serinliğinden
Ovanın yeşili göğün mavisi
Ve mimarîlerin en ilâhisi.
Bu dizelerde aşağıdaki şiir türlerinden hangisine özgü nitelikler ağır basmaktadır?
A) Pastoral şiir
B) Didaktik şiir
C) Lirik şiir
D) Epik şiir
E) Satirik şiir
Ağlasam sesimi duyar mısınız,
Mısralarımda;
Dokunabilir misiniz,
Gözyaşlarıma, ellerinizle?
Bilmezdim şarkıların bu kadar güzel
Kelimelerinse kifayetsiz olduğunu
Bu derde düşmeden önce
Bir yer var biliyorum;
Her şeyi söylemek mümkün;
Epeyce yaklaşmışım duyuyorum
Anlatamıyorum
Yukarıdaki şiir için aşağıdakilerden hangisi kesin olarak denilebilir?
A) Yarım kafiye vardır.
B) Ulama yoktur.
C) Bir şiirin son bölümüdür.
D) Serbest ölçü ile yazılmıştır.
E) Anonimdir.
Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde farklı bir uyak (kafiye) türü kullanılmıştır?
Hörü melek var mı senin soyunda
Kız nazarım kaldı usul boyunda
Mâzî köyünde, hatıralar gölgesinde hal,
Yaklaştığın tabiatı günlerce seyre dal.
Ey bu topraklar için toprağa düşmüş asker!
Gökten ecdâd inerek öpse o pâk alnı değer
Çiçek ülkesinden girerken yaza
Örer her doğan gün bir altun koza
Ertesi gün başladı gün doğmadan yolculuk
Soğuk bir mart sabahı buz tutuyor her soluk
"Mensur şiir", "şiir" ve "düzyazı" ile ilgili verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Mensur şiir ve şiirde temalar benzerdir.
B) Mensur şiirde, "düşünce" düzyazıda ise "duygu" ön plandadır.
C) Şiirde dörtlük, beyit gibi nazım birimleri vardır; mensur şiirde bu birimler yer almaz.
D) Mensur şiirde ölçü, kafiye, dize yoktur. Şiirde ise bunlar ana unsurlardır.
nır.
E) Mensur şiirde şairanelik, edebi sanatlar ön plandayken düzyazıda açık ve sade anlatım esas alı
Türk edebiyatında şiirin gelişimi ile ilgili verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı'nda şiirler dini törenlerden okunmuştur.
B) İslamiyet'ten Sonraki Türk Edebiyatı'nda şiir, Divan ve Halk şiiri olarak iki kol halinde devam etmiştir.
C) Divan şiiri, soyut, daha çok yüksek zümreye hitap eden Arapça ve Farsça sözcük ve terkiplerle dolu bir şiirdir.
D) Halk Edebiyatı'nda şiir daha çok halka hitap eder.
E) Halk şiirinde aruz ölçüsü kullanılmıştır.
Koyun verdi kuzu verdi süt verdi
Yemek verdi ekmek verdi et verdi
Kazma ile döğmeyince kıt verdi
Benim sadık yârim kara topraktır
Yukarıdaki şiir ile ilgili verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Şiirin ilk üç dizesinde geçen "verdi" sözcükleri hem yazılış hem de anlam olarak aynı olduklarından rediftir.
B) "verdi" sözcüklerinden önce gelen "-t" sesleri yarım uyaktır.
C) Nazım birimi dörtlüktür.
D) Hece ölçüsünün 11'li kalıbıyla (4+4+3) yazılmıştır.
E) Uyak örgüsü çapraz uyak şeklindedir.
Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde "cinaslı uyak" yoktur?
Güle naz
Bülbül eder güle naz
Öyle bir derde düştüm
Ağlayan çok gülen az
Dönülmez akşamın ufkundayız vakit çok geç
Bu son fasıldır ey ömrüm nasıl geçersen geç
Gayet çoktur değil benim yaram az
Bana yardan gayrı cerrah yaramaz
Bilmem ki yaz mı gelmiş
Niçin açmış gül erken
Aklını kayıp ettim
Nazlı yârim gülerken
Her şey akar su, tarih, yıldız, insan ve fikir
Oluklar çift, birinden nur akar birinden kir
"Aruz ölçüsü" ile ilgili verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Türkçenin ünlü harflerinden (a, e, ı, i, o, ö, u, ü) biriyle biten hecelere açık hece denir.
B) Açık heceler nokta (.) işaretiyle gösterilir.
C) Sonu ünsüzle biten hecelere kapalı hece denir. Kapalı heceler çizgi (-) işaretiyle gösterilir.
D) Sonunda iki ünsüzün yer aldığı heceler açık hece kabul edilir.
E) Dize sonlarında bütün heceler -açık dahi olsa- kapalı (uzun) hece kabul edilir. Dolayısıyla çizgi (-) işareti ile gösterilir.
"Şiirde zihniyet" ile ilgili verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Bir dönemin sosyal, dini, terennüm, anlayış ve zevklerin hepsine zihniyet denir.
B) Zihniyet, bir toplumun üyelerinin ortak tutumunu yansıtır.
C) İslamiyet'ten önceki Türk şiirinde hâkim olan zihniyet o dönemin atlı göçebe kültürü, Şamanizm, Maniheizm, Budizm dinleri ile tamamen milli ve yerli olan düşünce yapısıdır.
D) Şiirimiz zihniyet değişimi açısından çok önemli iki aşama geçirmiştir. Bu aşamalar "İslamiyet'in kabul edilmesi" ve "Batı medeniyetine yöneliş" aşamalarıdır.
E) Bir devrin zihniyetiyle edebi eserleri arasında çok düşük bir ilişki, iletişim söz konusudur.
Aşağıdakilerden hangisi manzum hikâyelerin özelliklerinden biri değildir?
A) Manzum hikâyelere Hasta Çocuk (Tevfik Fikret), Küfe, Seyfi Baba, Mahalle Kahvesi, Hasta (Mehmet Akif Ersoy), Nazar (Yahya Kemal Beyatlı) örnek verilebilir.
B) Servetifünun Edebiyatı ile edebiyatımızdaki önemini kaybetmeye başlar.
C) İlk adımlarını Recaizade Mahmut Ekrem'in attığı bir türdür.
D) Tanzimat Edebiyatı ile edebiyatımıza girmiştir.
E) Öykü türüne çok benzese de şiir biçiminde yazılmış olmaları onu öyküden ayırır.
Nice güzellere bağlandım kaldım
Ne bir vefa gördüm ne fayda buldum
Her türlü isteğim topraktan aldım
Benim sadık yârim kara topraktır
Yukarıdaki dizelerle ilgili verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Şiirin dizelerinde geçen "-m" ekleri şahıs ekleri olduğu için rediftir.
B) Dizelerin son sözcüklerindeki "-l" sesleri yarım kafiyedir.
C) Uyak örgüsü sarma uyak şeklindedir.
D) Hece ölçüsünün 11'li kalıbıyla (6+5) yazılmıştır.
E) "-dı, -du" ekleri rediftir.
Benden selam olsun Bolu Beyi'ne
Çıkıp şu dağlara yaslanmalıdır
Ok gıcırtısından kalkan sesinden
Dağlar seda verip seslenmelidir
Yukarıdaki şiir için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Hecenin 11'li kalıbıyla yazılmıştır.
B) 6+5 şeklinde iki duraktan oluşmuştur.
C) Nazım birimi dörtlüktür.
D) Şiirin son dörtlüğüdür.
E) "Yiğitlik" konusu şiirde ön plana çıkmıştır.
Karac'oğlan der ki olup ölünce
Bende güzel sevdim kendi halimce
Varıp gurbet ele vasıl olunca
Dostlardan haberim al melil melil
Yukarıdaki dörtlükle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Şiirin en son dörtlüğüdür.
B) 6+5 şeklinde iki duraklıdır.
C) 11'li hece ölçüsü ile yazılmıştır.
D) Kafiye örgüsü çapraz uyak şeklindedir.
E) Dönemin şiir zihniyetini yansıtmaktadır.
Leyla gelin oldu, Mecnun mezarda,
Bir susuz yolcu yok şimdi dağlarda,
Ateşten kızaran bir gül arar da,
Gezer bağdan bağa çoban çeşmesi,
Yukarıdaki şiir için verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Nazım birimi dörtlüktür.
B) "da" ekleri rediftir.
C) Pastoral şiirle ilgili nitelikler ön plandadır.
D) 6+5 şeklinde iki duraktan oluşmuştur.
E) 11'li hece ölçüsüyle yazılmıştır.
