Platon’un “Devlet” adlı eserindeki görüşleri dikkate alındığında devleti yönetenlerin bilgili, akıllı ve adil olması gerekir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi bu düşüncenin gerçekleşmesinin koşuludur?

Skolastik dönemde Aristo mantığı önem kazanmıştır. Bu dönemde inanç konuları herkes tarafından anlaşılır ve kavranılır kılınmaya çalışılırken şüphecilik kesinlikle reddedilmiştir. Kilise ve din âlimleri ön planda yer almıştır.

Bu parçaya dayanarak Skolastik felsefe için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Bazı şüpheci düşünürler, duyularımızın bizi aldatabileceğinden yola çıkar. Örneğin su dolu bardağın içindeki kaşığı kırık gibi algılarız. Duyularımız bizi ara sıra aldatıyorsa, her zaman aldatıyor olabilir. Bu durumda her şeyden şüphe edilebilir.

Buna göre aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Felsefe yapmak dağa tırmanmak gibidir. Sadece

doruğu ele geçirmek için dağa çıkanlar, dağdan bir şey

anlayamazlar. Gerçek dağcı olanca varlığıyla dağda

yaşadığı zamanı üstün tuttuğu içindir ki dağa tırmanır.

Doruk ancak dağda yaşanan zamanın bir parçası

olarak önemlidir. Dağ, doruk değildir.

Bu parçada savunulan görüş aşağıdakilerden

hangisidir? (2004-ÖSS)

Birkaç yıl önceydi, bir duvara doğru yürüyordum.

Baktım hırpani biri bana doğru geliyor. “Kim bu

kılıksız, tuhaf adam?” dedim kendi kendime. Sonra bir

de baktım, duvar meğer aynaymış; kendime

bakıyormuşum. O adam birden ince, zarif, üzerinden

anlayışlılık akan biri olup çıkıverdi.

Bu parçada anlatılan durum, aşağıdakilerden

hangisine bir örnektir? (2005-ÖSS)

Felsefe yapmanın koşullarından ilki, aklımızı

kurcalayan her soruyu dile getirme cesareti

göstermek; diğeri de herkesçe doğal kabul edilen

şeyleri tekrar göz önüne getirmek ve onlara sorun

muamelesi etmektir. Ve nihayetinde, felsefe

yapabilmek için avare olmalıdır tin. Bir hedefin

peşinde koşuyor ve istem tarafından yönlendiriliyor

olmamalı yani hiçbir şey onun dikkatini dağıtmamalı,

kendini öğrenmeye vermelidir.

Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisi felsefe

yapmanın koşulları arasında yer almaz?(2008-ÖSS)

Bilgiler yalnızca var olma mücadelesinde

kullandığımız araçlar olduğundan, doğru olmaları için

uymaları gereken nesnel gerçeklik diye bir şey yoktur

Bu parça “bilgi kuramı”nın hangi temel sorusuna

yanıt niteliğindedir?(2009-ÖSS)

Sofistlerle birlikte felsefenin yönünün değiştiğini söyleyebiliriz. Sofist filozoflar, doğa filozoflarının araştırdığı arkhe problemini felsefenin konusu olmaktan çıkarmış ve ilk defa “Doğru bilgi mümkün müdür?”

sorusunu sormaya başlamışlardır. Bilgi insandan insana değişmektedir; çünkü her insan farklı duyumlarla bilgiler elde etmektedir.

Buna göre Sofistlerle ilgili olarak aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

Din ve felsefe, tarihsel süreç içerisinde birbiriyle ilişki içinde olmuştur. Özellikle MS 2.- MS 15. yüzyılda İslamiyet ve Hristiyanlık, bazı felsefi görüşlerle karşı karşıya gelmiş olsa da başka bazı problemleri konusunda da felsefeden yararlanmıştır.

Bu parçada sözü edilen durumun sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

İbn Rüşd'ün “Tehâfut Et-Tehafut El-Felâsife” adlı eserinde geçen inayet delîline göre ateş, hava, su ve toprak hatta doğa insan ihtiyaçları için yaratılmıştır. Her şey insanla uyum içindedir. Bu uygunluğu sağlayanın yaratıcı olduğunu belirtir. Tabiat insan varlığının ihtiyaçlarına göre yapılmıştır.

Buna göre inayet delili, felsefenin aşağıdaki hangi temel problemine yönelik bir açıklamadır?

“Herhangi bir şey bana nasıl görünüyorsa benim için öyledir, sana nasıl görünüyorsa senin için de öyle... Üşüyen biri için rüzgar soğuktur, üşümeyen içinse soğuk değildir.”

Aşağıdaki yargılardan hangisi Protagoras’ın düşüncelerini yansıtan bu parça ile uygunluk gösterir?

“Platon, içinde yaşadığımız dünyadaki varlıkların gerçek olamayacaklarını düşünmüştür. Bunun da en önemli nedeni, onun gözünde söz konusu tikellerin varlığa gelip bir süre sonra yok olmaları, yani sürekli bir değişme içinde olmalarıdır. Zaman ve mekân içinde var olan tikelleri veya bireysel varlıkları sadece fenomenler, gelip geçici görünüşler olarak değerlendiren Platon, gerçekten var olanın doğanın ötesindeki değişmez tümeller ya da özler olduğunu öne sürmüştür.”

Bu parçada sözü edilen, Platon’a göre gerçek varlık aşağıdakilerden hangisidir?

Orta Çağ Avrupa’sında Antik kültürden kilisenin kendine uygun bulup aldığı düşünceler ayakta kalırken, kiliseye aykırı olanlar kesin olarak dışarıda bırakılmıştı.

Parçadan hareketle Orta Çağ felsefesi ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Orta Çağ’da ikinci dönem Hristiyan felsefesi, Batıda din adamlarını yetiştiren manastır ve katedral okullarında gelişmiş, dini karakterli bir etkinlik olarak ortaya çıkmıştır.

Bu okullarda gelişen felsefeye verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Farabi “Erdemli Şehir” adlı eserinde “Her insan, yaşamak ve mükemmeliyete ulaşmak için yaratılışta birçok şeylere muhtaç olup bunların hepsini tek başına sağlayamaz. Her insan bunun için çok kimselerin bir araya gelmesine muhtaçtır. Fakat sakinlerinin -ancak saadete erişmek maksadıyla- yardımlaştıkları bir şehir, fazıl bir şehir olur. Fazıl şehirde bütün insanlar, derece ve mevkilerine göre ilk sebebin maksadını güdecek yolda yürümelidirler.” demiştir.

Bu parçaya göre devletin kurulma nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

İnsan merak eden varlıktır. Kendini, insanı, doğayı,

evreni, toplumu… Felsefe, en temeldeki bu şeyleri akıl

yoluyla anlama arayışıdır. Bunları sorgulamak

amacıyla çeşitli sorular ortaya atar. Bir şey gerçekten

bilinebilir mi? Eğer bilinebilirse neler bilinebilir?

Bilinenlerin bilindiğinden nasıl emin olunabilir? Buna

benzer felsefi sorular felsefenin odağını oluşturur.

Bu parçaya dayanarak aşağıdakilerden hangisinin

felsefi soru niteliğinde olduğu söylenebilir?(2010-YGS)

Vadinin dibindeki kişi, orada kıvrılıp giden dereyi

zirvedeyken baktığı gibi görmez. Dağın tepesindeyken

de ne puslu derinlikleri ne de kendi bulunduğu yeri

derenin yanında olduğu zamandaki gibi görebilir.

Bu parça aşağıdaki yargılardan hangisine örnek

oluşturur? (2010-YGS)

İslam felsefesinde doğalcı görüşleriyle öne çıkan Râzî, insanın ruh ve beden olmak üzere iki bileşenden oluştuğunu belirtir. Ezelî ve ebedî olan ruhun amaçlarını gerçekleştiren bedenle düalist bir varlık anlayışı sergiler. Ruhun rasyonel, hayvansal ve bitkisel olmak üzere üç parçalı olduğu görüşünde olan Râzî; erdemi, ruhun rasyonel parçasının rasyonel olmayan parçaları denetim altında tutması olarak düşünür.

Aşağıdaki ifadelerden hangisi Râzî'nin erdem görüşü açısından değerlendirildiğinde doğrudur?

Hristiyan felsefesinde genel olarak ''varlık nedir?'' sorusuna ''Tanrı'nın kendisidir.'' cevabı verilmekteydi.Bu dönemde felsefe dine hizmet ettiği ve Tanrı'nın varlığını kabul ettirmek için çalıştığı sürece yararlı görülüyordu.

Buna göre Hristiyan düşüncesinde gerçeklik üzerine aşağıdakilerden hangisi söylenebilir ?

“Anlayabilmek için inanıyorum.” anlayışıyla felsefeyi dine tabi kılmış olan Augustinus’a göre hakikat bizzat Tanrı’nın kendisidir. Yani Tanrı insandadır. İnsanın kendisi de Tanrı’dadır. Felsefe ise bu durumu anlamaya çalışma etkinliğidir. İnsan ancak bunu anlayarak mutlu olur.

Buna parçadan aşağıdaki yargıların hangisine ulaşılamaz?

Gazâlî'ye göre akıl direkt ve aracısız olan bilgiyi veremez ancak aracısız, tam ve doğrudan bilgi, bir bilincin bilinci olarak kendisine sezgi yoluyla gelebilir. O, insanı bir bütün olarak ele almış, onu sadece bir duyu, deney veya akıl varlığı olarak görmemiştir.

Bu parçaya göre Gazâlî'nin bilgi görüşü aşağıdaki anlayışlarından hangisine uygun düşmektedir?

İmam Gazali'nin anlayışına göre insanı ahirette mutluluğa ulaştırmak, nefsini istek ve arzulardan arındırmakla mümkün olur. İnsan böylece hakikate ulaşabilir. Gazali duyu ve akıl bilgisinin yanında kalbi sezgi ile elde edilen bilgiye değer verir. Hakikati bilmek kalbi sezgi ile mümkündür.

Bu parçadan aşağıdaki yargıların hangisine ulaşılabilir?