NEW
Font size
WorksheetsŞiir Çalışması 2 - SÖZ SANATLARI
Total questions: 40
Worksheet time: 40mins
I. Bir sözün benzetme amacı güdülmeden başka bir sözcük yerine kullanılma sanatıdır.
II. Birden çok gerçek anlamı olan bir sözün yakın anlamını söyleyip uzak anlamını kastetme sanatıdır.
III. Belli bir duyguyu ve düşünceyi vurgulamak için sözü soru şeklinde söyleme sanatıdır.
IV. Bir anlam inceliği oluşturmak için bilinen bir durumu bilmezlikten gelme sanatıdır.
Yukarıdaki numaralı cümlelerde aşağıdaki söz sanatlarından hangisinin açıklaması yoktur?
A) Teşbih
B) İstifham
C) Tevriye
D) Mecaz-ı mürsel
E) Tecahül-i arif
Gül aşkınla gözyaşı dökmekten usandı artık
Gözlerde yaş kalmadı sabır ile uslandı artık
Bu dizelerde altı çizili sözcüklerle somutlaşan söz sanatı aşağıdakilerden hangisinde yoktur?
A) Bu sabah dertli esti seher yeli
B) Koyu rıhtımlarda uyur her gemi
C) Bir ağızdan cenk türküsü söyledi kuşlar
D) Ebedi âşığın dönüşünü bekler bütün yollar
E) Gözümde bir damla su deniz olup taşıyor
Güneşte demlerim senin çayını
Yüreğimden süzer öyle veririm
Yeter ki ıslak ıslak bakma öyle
Yukarıda verilen ilk iki dizede görülen söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kinaye
B) Tekrir
C) Mübalağa
D) Teşhis
E) Tezat
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "mecaz-ı mürsel (ad aktarması)" yoktur?
A) Bu yılkı olimpiyatlara İzmir'in ev sahipliği yapacağı açıklandı.
B) Otobüs yarım saat mola verip yola devam etti.
C) Ev sahibi ona evi taşıması için sadece iki gün vermişti.
D) Hiçbirimiz onu saplandığı bu bataktan kurtaramadık.
E) Şair Yahya Kemal'i okuyarak kalemine yön verdiğini açıklamıştı.
Baharın kışa veda ettiği tepeden
Sen sevinesin diye kardelen çiçekleri açtı birden
Bu dizelerde görülen edebi sanatlar aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
A) Tekrir – teşbih
B) Hüsn-i talil – tekrir
C) Teşhis – hüsn-i talil
D) Telmih – tezat
E) Kinaye – tevriye
Dünyada silah var mı dil gibi
Dövüştürür kardeşi Habil'le Kabil gibi
Bu dizelerde görülen söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Telmih
B) İntak
C) İstiare
D) Cinas
E) Tezat
I. Ne sıcak vücutlar gitti
Toprağı ısıtmak için
II. Parlıyor bir damla kan camların sorgucunda
Birer kâğıt fenerdir meyveler dal ucunda
III. Gelecek üşüyor, geçmiş donmakta
Ömrümüzün baharı döndü kara kışa
IV. Dinle yolcu bu ses onun sesidir
Sinsi adımlarla akşam yürüyor
Yukarıdaki numaralanmış dizelerde aşağıdaki söz sanatlarından hangisi yoktur?
A) Kinaye
B) Kişileştirme
C) Hüsn-i talil
D) Teşbih
E) Tezat
Ah kim ömrüm cihan mülkünde canansız geçer
Ben cihan mülkün neylerem çünki can ansız (onsuz) geçer
Bu dizelerde görülen söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Cinas
B) Teşhis
C) Teşbih
D) İstiare
E) Tezat
Dedim dilber niçin sararıp soldun
Dedi çektiğim dil yarasıdır
Yukarıdaki dizelerde altı çizili sözcüklerde görülen söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Tezat
B) Mübalağa
C) Leff ü neşr
D) Tevriye
E) Kinaye
Artık demir almak günü gelmişse zamandan
Meçhule giden bir gemi kalkar bu limandan
Yukarıdaki altı çizili sözcüklerin aynı beyitte kullanılmasıyla oluşan söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Cinas
B) Tenasüp
C) Tekrir
D) Kinaye
E) Tevriye
Gönlümde ateştin gözümde yaştın
Ne diye tutuşup ne diye taştın
Bu dizelerde altı çizili sözcüklerde görülen söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?
A) İstifham
B) Teşbih
C) İntak
D) Leff ü neşr
E) Mübalağa
Ay geçti, yıl döndü, unuttun beni
Üstüne adını yazdığım ağaç
Açtın dertlerini kanattın beni
Altında türküler düzdüğüm ağaç
Bu dörtlükte kişileştirilen varlık, aşağıdakilerden hangisidir?
A)Ağaç
B) Ay
C) Dertler
D) Türküler
E) Yıl
Sabah kalktığımızda yağmurlu bir havayla karşılaşıyoruz. Zaten bizim de içimiz hüzünlü. Çünkü Samsun’da son saatlerimiz, biz gidiyoruz diye Samsun da ağlıyor.
Bu parçada yazar bir tabiat olayını, yağmurun yağmasını, kendilerinin Samsun’dan ayılmalarına bağlayarak aşağıdaki söz sanatlarından hangisini yapmıştır?
A) Tecahül-i arif
B) Hüsn-i talil
C) İrsal-i mesel
D) Mecaz-ı Mürsel
E) Teşbih-i beliğ
Kara gözler
Sürmeli kara gözler
Gemim deryada kaldı
Gözlerim kara gözler
Bu dizelerde öne çıkan söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?
A)Telmih
B)İntak
C)Cinas
D)Teşhis
E)İstifham
Kim bu cennet vatanın uğruna olmaz ki feda
Şüheda fışkıracak toprağı sıksan şühedâ
Bu dizelerde aşağıdaki edebi sanatlardan hangileri vardır?
A)Teşbih-mübalağa
B)Telmih-hüsnütalil
C)İrsalimesel-teşhis
D)Tenasüp-tecahüliarif
E)Mecazimürsel-tekrir
Bu ne kudret ki Elifba’yı okur ezberden
Bu dizelerdeki sanat aşağıdakilerden hangisidir?
A) Telmih
B) Tariz
C) Teşbih
D)Teşhis
E)Tezat
Sana dar gelmeyecek makberi kimler kazsın
Gömelim gel seni tarihe desem sığmazsın
Herc ü merc ettiğin edvara da yetmez o kitab
Seni ancak ebediyyetler eder istiab
Bu dizelerde başvurulan söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?
A)İntak
B) Cinas
C)Abartma
D)Telmih
E)Teşhis
Koştu, yokuş aşağı, rengi atmış bir şapka
Çanta, gözlük
Bir eski atkı, adımları yavaş
Uçar gibi hafif, bir küçük önlük
Bu dizelerde öne çıkan söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?
A)Cinas
B)İntak
C) Hüsnitalil
D)İrsalimesel
E)Mecazimürsel
Gökyüzünün başka rengi de varmış
Geç fark ettim taşın sert olduğunu
Su insanı boğar ateş yakarmış
Her doğan günün bir dert olduğunu
İnsan bu yaşa gelince anlarmış
Bu dizelerde şair …………….. yapmıştır. Gökyüzünün farklı renklerini, taşın sert olduğunu, suyun insanı boğabileceğini, ateşin yakabileceğini elbette şair de biliyor. Ancak şair, kendisindeki ve çevresindeki birtakım değişiklikleri sonradan fark ettiğini anlatmak için bu yola başvuruyor.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
A)Hüsnitalil
B)Leffüneşr
C)İrsali mesel
D)Tecahül-i arif
E) Mecaz-ı Mürsel
Gökyüzünde İsa ile
Tur dağında Musa ile
Elimdeki asa ile
Çağırayım Mevlam seni
Yunus Emre
Bu dizelerde olduğu gibi, geçmişteki bir olaya, önemli bir şahsa gönderme yapma sanatı aşağıdakilerden hangisidir?
A)Telmih
B) Tenasüp
C) İrsal-i mesel
D)Teşhis
E) Mecaz-ı mürsel
Işıldıyor kanat seslerinden kuşların
İlk uçtukları günün altın sevinci
Karlı dağlardır sefere çıkmış
Vadideki suyun şırıltısında
Bu dizelerde öne çıkan söz sanatı aşağıdakilerden hangisidir?
A)Telmih
B)İntak
C)Cinas
D)Teşhis
E)İstifham
Aşağıdaki dizelerin hangisinde dört ögesi de bulunan teşbih vardır?
A) Yeni mektup aldım gül yüzlü yardan
Gözletme yolları gel deyi yazmış
B) Ey şimdi süzgün rüzgarlarda dalgalı
Barışın güvercini, savaşın kartalı
C) Tekerlekler yollara bir şeyler anlatıyor
Uzun yollar bu sesten silkinerek yatıyor
D) Yolcuyum bir kuru yaprak misali
Rüzgarın önüne atılmışım ben
E) İnsan bu, su misali kıvrım kıvrım akar ya
Bir yanda akan benim öbür yanda Sakarya
(I) Dik, sarp bir doruğa tırmanan bir dağcıyı andırıyor deneme yazarı. (II) Yamaçta ayağını koyacağı bir yer arıyor. (III) Elleriyle tutunacak bir yer seçiyor. (IV) İpini takacağı bir kaya parçası gözlüyor; adım adım tırmanıyor, sınaya sınaya yükseliyor. (V) Tepede, ulaştığı noktada, bir dağcı gibi güven duygusu sarıyor içini.
Yukarıdaki cümlelerin hangisinde benzetmeye yer verilmiştir?
A) I ve III
B) I ve V
C) II ve III
D) II ve IV
E) IV ve V
Aşağıdakilerin hangisinde bir kinaye vardır?
A)Gönül sevdiğinden soğur
Görülmeyi görülmeyi
B) Gölgesinden dinlendiğim
Koca çamlar yerinde mi
C) Şu karşıma göğüs geren
Taş bağırlı dağlar mısın
D) Elbet bir devasız dertten
Doğan göz bir zaman ağlar
E) Uçtu kuşların kervanı
Her biri bir dala gider
İçmiş gibi geceyi bir yudumda
Göğün mağrur bakışlı bulutları
Bu dizelerdeki sanatlı söyleyişe benzer bir söyleyiş, aşağıdaki dizelerin hangisinde vardır?
A) Dinle yolcu bu ses onun sesidir
Sinsi adımlarla akşam yürüyor
B) Memleket isterim
Gök mavi, dal yeşil, tarla sarı olsun
C) Nice aşklar, arkadaşlıklar gördüm
Kahramanlıklar okudum tarihte
D) Zamanla nasıl değişiyor insan
Hangi resmime baksam ben değilim
E) Benim de mi düşüncelerim olacaktı
Ben de mi böyle uykusuz kalacaktım
Sıladan geliyorsunuz
Ne var ne yok bizim oralarda
Çiçek açmış mı erikler
İpek perdeli pencerenin altında
Bu dörtlük için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Bir özlem dile getirilmiştir.
B) Kişileştirme sanatına başvurulmuştur.
C) Ölçü ve uyak yoktur.
D) Birinci dize kurallı bir cümledir.
E) Üçüncü ve dördüncü dizeler, anlamca birbirini bütünlemektedir.
Marmara’da her yelken
Uçar gibi neşeli
Yukarıdaki dizelerde olduğu gibi, kimi sözler benzetme amacı gütmeden kendi anlamları dışında kullanılır. Aşağıdaki dizelerin hangisinde bu örnektekine benzer bir kullanım vardır?
A) Dalgalan sen de şafaklar gibi ey şanlı hilal
B) Ben ezelden beridir hür yaşadım hür yaşarım
C) Etmesin tek vatanımdan beni dünyada cüda
D) Bastığın yerleri toprak diyerek geçme tanı
E) Kim bu cennet vatanın uğruna olmaz ki feda
Aşağıdaki dizelerden hangisinde dört ögesi de bulunan bir “teşbih” vardır?
A) Her hatıra bir damla yaş oldukça gözümde
B) Gördüm deniz dedikleri bin yaşlı ejderi
C) Canlandı hayalimde o mazideki yazlar
D) Her gölge bir insan kadar inceydi, derindi
E) Ben böyle değildim, bu deniz böyle değildi
Aşağıdaki beyitlerin hangisinde “cinas” vardır?
A)Gönlümle oturdum da hüzünlendin o yerde,
Sen nerdesin ey sevgili, yaz günleri nerde.
B) Kısmetindir gezdiren yer yer seni
Arşa çıksan akıbet yer yer seni
C) Akşam lekesiz, saf, iyi bir güz gibi akşam;
Ta karşı bayırlarda tutuşmuş iki üç çam
D) Gözlerin mahmur olurmuş her zaman
Pek yamansın, pek yamansın, pek yaman
E) Görmeden mecnunların sahradaki cem’iyyetin
Sevdiğim meşk-i nigah eylesin ahularla sen
Tablasındaki taze salatalıkları övmek için, “Badem bunlar, badem” diye bağıran satıcı, aşağıdaki söz sanatlarından hangisine başvurmaktadır?
A) Benzetme
B) Tenasüp
C) Kinaye
D) Hüsn-i ta’lil
E) Mecaz-ı mürsel
Aşağıdaki dizelerin hangisinde bir söz sanatı yoktur?
A) Düşlerimde bir güzel
Bakışı ayva çürüğü
B) Tam otların sarardığı zamanlar
Yere yüzükoyun uzanıyorum
C) Asılı salkımlardır çocuklar
Anaların uzun eteklerinde
D)Saçların uçuşuyor rüzgârda
Her telinde ayrı bir kalp çarpıyor
E) Acılarım, acılarım benim
Çiçeğe durmuş badem ağacı
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, tırnak içine alınmış sözlerde bir söz sanatı vardır?
A) Ben, sizin sandığınız gibi “ünlü biri” değilim.
B) “Beş sınıflı, tek öğretmenli” bir ilkokulda okudum ben.
C) Dergi yöneticilerinin bu “hoşgörülü tutum”u duygulandırdı beni.
D) Emekliliğin nasıl “güç bir iş” olduğunu bilmiyorum henüz.
E) “Aslanın ağzındaki”ne yetişmek için koşuşturup duruyorum.
(I) Güneş yavaş yavaş yükselirken antik kent aydınlanmaya başlıyor. (II) Güneşle birlikte, kentin geçmişindeki bilinmeyen yönlerin de ortaya çıkacağını sanıyor insan; ama bir süre sonra yanıldığını anlıyor. (III) Yüzyıllardır yalnızlığa alışmış, unutulmuş bu kentin geçmişini düşünüyor. (IV) Acaba bu tiyatro sahnesinde kaç oyun sergilendi, odeonda ne gibi sorunlar tartışıldı, ölümüne savaşlar nasıl yaşandı buralarda? (V) Bugün, bütün bunlardan habersiz, tarih sahnesindeki rolünü tamamlamış ve mağrur bir sessizliğe gömülmüş bir kentle karşı karşıyayız.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangilerinde kişileştirme sanatı vardır?
A) I ve II
B) I ve IV
C) III ve IV
D) III ve V
E) IV ve V
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “Papatyalar, badem ve eriklerden akıllı davrandı ve ‘üçüncü cemreye’ aldanmayıp sabırla bekledi.” cümlesindekine benzer sanatlı bir söyleyiş vardır?
A) Eskiden Beyoğlu, iyi kötü her şeyiyle Batı uygarlığının simgesiydi.
B) Beyoğlu bir zamanlar yalnız Türkiye’de değil, yakın doğuda da çok ünlüydü.
C) Beyoğlu, Türkiye’nin kültür başşehrinin önemli yerlerinden biri olma özelliğini bugün de korumaktadır.
D) İstenirse Beyoğlu yine eski saygınlığına, eski güler yüzlülüğüne ve çekiciliğine kavuşturulabilir.
E) Eskiden İstanbullular, Beyoğlu’na çıkarken derlenir toplanırlar, giyimlerine özen gösterirlerdi.
(I) Onun şiirlerinde, masal, şiir, deyiş gibi halk edebiyatı ürünlerinin etkisi görülür. (II) Halk diline yaklaşmaya da özen gösteren bu sanatçının dizeleri toprak kokan yağmur damlaları gibidir. (III) Satırların arasından dökülür okuyucunun duygu dünyasına. (IV) Davetkârdır, sizi kendi dünyasına yavaşça çekip alır. (V) O sesi ne zaman duydunuz, eşiği ne zaman geçtiniz, anlayamazsınız bile. (VI) Bu anlamda, resimleri de şiirleriyle büyük benzerlik gösterir sanatçının.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangilerinde sanatlıca bir söyleyiş yoktur?
A)I. ve IV.
B) I. ve VI.
C) II. ve V.
D) III. ve IV.
E)V. ve VI.
Aşağıdaki dizelerin hangisinde ayraç içinde verilen sanat yoktur?
A)Bizden evvel buraya inen üç dört arkadaş
Kurmuştular tutuşan ocağa karşı bağdaş (mürsel mecaz)
B)Karlar etrafı beyaz bir karanlığa gömdü
Kar değil, gökyüzünden yağan beyaz ölümdü (tezat)
C)Sardı katil gece dünyayı siyah bir kefene
Bir emel yıldızı göz kırpıyor ancak aradan (teşhis)|
D)Öyle bir boşandın ki çöle benzer ömrüme
Bir Nuh tufanı oldu, sel değil, sağanak değil (telmih)
E)Çiziyorum havaya dünyamı bir çiçekle
Ve hayran bakıyorum bu rüya gibi şekle (istifham)
Kendi hüsnünden utanmış da kızarmış yanağı
Yüzün örtüp kapamış saçları baştan aşağı
Bu dizelerde yer verilen sanat aşağıdakilerden hangisidir?
A) Hüsn-i ta’lil
B) Tezat
C) Tevriye
D) Cinas
E) Mecazı mürsel
Aşağıdaki dizelerin hangisinde, ayraç içinde verilen sanat yoktur?
A) Dolu rüzgârla çıkıp ufka giden yelkenli
Gidişin seçtiğin akşam saatinden belli (Hüsnütalil)
B) Uçuyor rüzgâr gibi altımdaki küheylan
Ne kadar dizginlesem yavaşlayacak değil (Mübalağa)
C) Kuşlar küsmüş yuvaya, ağaçlar yaprak vermez
Bu kavgalar bitecek, zulüm ebedî değil (Teşhis)
D) Gerçek, hayali aştı, ufuklar uzak değil
En olmaz isteklere uzanmak yasak değil (Tezat)
E) Gül yaprağına döndü tekmesi düşmanların
Sunulan zehir değil, saplanan bıçak değil (Teşbih)
Şiir topladım durdum karanlıklarında gecenin
Çocuklar yaz gecesinde ateş böceği toplar gibi
Bu dizelerde aşağıdaki edebî sanatlardan hangileri vardır?
A)Teşbih – Kinaye
B)İstiare – Teşbih
C)Teşhis – Tezat
D)İstiare – Teşhis
E)Kinaye – Tezat
Ben ki bahtı göklerin altın çivilerinde
Ve aklı denizlerin uçsuz mavilerinde
Bu dizelerdeki altı çizili sözle yapılan söz sanatı,aşağıdakilerden hangisidir?
A) İstiare
B) Kinaye
C) Tevriye
D) Mecaz-ı mürsel
E) Teşbih
