Sorunları çözen, uygulamada etkisi olan bilimsel kuramlar varlığını sürdürür. Geçerliliğini yitiren kuramlar yerini yeni kuramlara bırakır.

Parçaya göre bilimsel kuramın doğruluğu aşağıdakilerden hangisine bağlıdır?

Aşağıdakilerin hangisi bilim insanın özelliği değildir?

Kepler, Galileo, Huygens’in çalışmalarından yararlanan Newton, ortaya koyduğu yer çekimi yasası ile fizik yasalarını evrensel hale getirmiştir.

Bu açıklama bilimsel bilginin aşağıdaki özelliklerinden hangisi ile ilgilidir?

Doğadaki ağaçların büyüklükleri, şekilleri, çiçekleri, meyveleri farklıdır. Bu kadar farklılığa rağmen biz, tümünü ağaç olarak algılarız. Farklı ağaçları ağaç olarak algılamamızı sağlayan özellikler, yani ağacı ağaç yapan öz nedir? Bu öz düşünsel bir varlıktır, genel bir kavramdır. Düşünme yoluyla bu genel kavrama ulaşırız. Bilimler varlığa bir gözlem ve deney verisi olarak yaklaştıkları halde felsefe varlığı düşünsel düzeyde ele alır. Bu argüman aşağıdaki yargılardan hangisini desteklemez?

Bilimin araştırmak istediği kendine özgü bir varlık alanı vardır.Bu varlık alanı ya organik ya inorganik ya pisişik ya da toplumsal ve benzeri varlık alanları olabilir.Oysa felsefe, varlık alanlarının bütününe ,onların arasındaki bağıntı ve ilişkilere yönelir.Bu açıklama aşağıdaki konulardan hangisine ilişkin olarak yapılmıştır?

Bilimde bir varsayım, ispatlandıktan sonra yasalaşır.Aynı şartlar altında, aynı sebepler, aynı sonuçları doğurur.Bu bize, olgusal verilerde bir kesinlik olduğunu gösterir.Örneğin belli şartlarda su 100 derecede kaynar. Bu şartları sağlarsak suyun kaynayacağını önceden söyleyebiliriz.Bilimsel bilgideki bu kesinlik bize aşağıdaki özelliklerden hangisini sağlar?

paradigma ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

Kuhn’a göre bilimsel gelişmeler düz bir doğru şeklinde

ilerlemez. Bilimsel araştırmalar statik bir süreç değildir.

Bu süreç birikimden ziyade değişimle gerçekleşir. Bu değişim ise sıçramalar şeklinde gerçekleşir.

Bu parçadan hareketle aşağıdaki yargılardan hangisine

ulaşılabilir?

Kuhn’a göre yeni bir paradigma ortaya çıktığında, eski

paradigma çöker. Bilim bu paradigma çerçevesinde yeniden

kurulur ve artık ihtiyaç duyulmayan bir önceki paradigma

kullanılmaz.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Feyerabend'a göre hiçbir bilgi türünün otoritesinden söz edilemez. Bütün bilgi türleri eşdeğerdir.

Feyerabend bu sözüyle hangi yaklaşımı eleştiriyor olabilir?

Bir araştırmayı tamamladığım zaman, sonuçlarımı ve dayanaklarımı önce, meslektaşlarımın katıldığı bilimsel toplantılarda sunarım. Eğer bir yanlış ya da eksiklik bulunmazsa, çalışmamı makale haline getirip bir dergiye yollarım. Derginin editörler kurulu makalemi uygun görürse, iki ya da üç hakemden görüş ister. Her hakem ayrı ayrı, makalemin yayımlanması hakkındaki görüşünü derginin editörüne bildirir. Hakemler araştırmamda yanlış bulurlarsa, editör, bu yanlışları bana yazılı olarak iletir. Ben bu yanlışları düzeltebilirsem süreç yeniden başlar. Ancak bunları düzeltemezsem, aylarca uğraşarak bulduğum sonuçları unutup çalışmaya yeniden başlarım.

Bilimsel çalışmanın bu parçada anlatılan evresi, aşağıdakilerden hangisiyle özetlenebilir?

2000-ÖSS

Modern bilimin öncüleri olarak kabul edilen Copernicus, Kepler, Galileo, Newton astronomi alanından başlayarak bilim anlayışında önemli bir dönüşüme yol açtılar. Onların katkısıyla hakikat arayışında engel oluşturan geleneksel bakıştan vazgeçildi. Hatta otoritelerin bilimde yeri olmadığına inanılmaya başlandı. “X doğrudur.” biçimindeki bir önermeye artık “Hangi otorite bunu söylüyor?” sorusuyla değil, “Bununla ilgili kanıtınız ne?”, “Deliliniz nerede?” diye karşılık verilir oldu. Sonunda otoriteler de eleştirel sorgulamaya açık, hesap sorulabilir olarak görüldü.

Bu parçaya göre bilimin modernleşmesi aşağıdakilerden hangisine dayandırılabilir?

2011-YGS

Bir paradigmanın açıklayamadığı olgular, sorular, durumlar yani anomaliler ortaya çıktığında o paradigmanın taraftarları ya bu durumu görmezden gelir ya da hâlâ olguları bu paradigmayla açıklama çabasını sürdürürler. Ama asla bu paradigmadan vazgeçmezler. Bu durum, gece kaybettiği anahtarını arayan adamın, anahtarını, düşürdüğü sokağın karanlık köşesinde değil de ışığın daha iyi olduğu sokak lambasının altında aramasına benzer.

Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisi paradigma değişimini güçleştiren etmendir?

(2010-YGS)

Modern dünyamızda tek bir bilim felsefesi var: modern bilimlerin felsefesi. Buna bilimin kendi kendisinin yorumu veya bilimin bilimsel kurumlar tarafından yapılan yorumu da diyebiliriz. Bilim, bilimin hem davalı hem davacı hem de yargıç olduğu bir mahkemede yargılanmaktadır. Neyin bilim olduğuna bu mahkemede karar verilmekte, bu mahkemeden geçiş izni alamayan her unsur bilim dünyasından kovulmaktadır. Böyle bakıldığında bütün bilgi türlerini yargılayabilecek adil mahkeme bulmak güç gibi görünüyor.

Bu parçada sözü edilen güçlüğün nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

(2009-ÖSS)