ไทย

อยุธยา

มอญ

พม่า

พม่า - ไทย

มอญ - ไทย

พม่า - อยุธยา

มอญ - พม่า

เป็นงานเขียนร้อยเเก้ว

มีประโยคขนาดสั้นยาวได้จังหวะ

ดำเนินเรื่องคล้ายนิทาน

มีสัมผัสคล้องจองกัน

ตีเมืองไปเป็นเมืองขึ้น

ขยายอาณาเขตของประเทศจีน

หาคนต่อสู้กับทหารเอก

หาเเหล่งอาหารที่อุดมสมบูรณ์

กรุงหงสาวดี

กรุงรัตนบุระอังวะ

มอญ

พม่า

ผ้าเเพรลายมังกร

น้ำดอกไม้เทศ

ผ้าเเพรลายทอง

เครื่องยศประดับหยก

กามะนี

โจเปียว

มังมหาราชา

สมิงพระราม

กามะนี

โจเปียว

มังมหาราชา

สมิงพระราม

ให้ยกเมืองอังวะให้เเก่จีน

ให้หาคนมาสู้รบกับกามะนี

ให้ยกกองทัพออกมาสู้กัน

ถ้าฝ่ายจีนเเพ้ จะเดินทางกลับโดยไม่ทำร้ายใคร

งาช้าง

หน่อเเรด

เขี้ยวเสือ

น้ำหอมดอกไม้

ราษฎรปลอดภัยไม่ต้องเสียเลือดเสียเนื้อ

ใช้ความรู้ในการต่อสู้โดยไม่ต้องใช้กำลัง

เป็นการต่อสู้ตัวต่อตัว ตัดสินเเพ้ชนะ

เป็นการใช้เครื่องบรรณาการเพื่อเเลกความอยู่รอด

เบื่อที่จะใช้ชีวิตอยู่ในคุก

อยากได้ตำแหน่งมหาอุปราช

กลัวว่าเมืองมอญจะเป็นอันตราย

ต้องการกลับบ้านเกิดของตัวเอง

ผู้คุม

มังมหาราช

ทหาร

เสนาบดี

ม้า

ชุดสำหรับออกรบ

ขอเหล็ก

ตะกรวย

ม้าหลวงที่มีลักษณะดี

ลูกม้าของหญิงม่าย

ม้าทรงระวางนอกระวางใน

เเม่ม้าของหญิงม่าย

เมื่อนำมือลูบหลังเเล้วหลังไม่เเอ่น

มีการเคลื่อนไหวที่คล่องเเคล่ว ว่องไว

มีท่าทางองอาจ สง่างาม

เกิดจากสายพันธ์ุที่ดี มีกำลังขามาก

เครื่องม้าทองคำประดับพลอย

ผ้าโพกศีรษะเสื้อชมพูขลิบทองจีบเอว

ดาบประดับอัญมณี

ทองต้นเเขนปลายเเขน

ให้กามะนีรำเพลงทวนเเล้วรำตาม

ต่อสู้กันจนเห็นช่องเกราะ

รู้ท่าทีเชิงรบของกามะนี

มีทหารฝั่งจีนนำความลับมาบอก

การเคลื่อนไหวของดอกไม้ที่ต้องลม

การต่อสู้ของเทพยดาเเละพิทยาธร

การไหลของน้ำจากภูเขาลงสู่น้ำตก

การซัดกระทบฝั่งของเเรงคลื่นในมหาสมุทร

ม้าของกามะนีกำลังจะหมดเเรง สมิงพระรามจึงสอดทวนเเทงกามะนี

กามะนีเเละสมิงพระรามต่อสู้กันงดงามเป็นที่ชื่นชมของทหารพม่าเเละทหารจีน

ศีรษะของกามะนีตกลงพื้นดิน สมิงพระรามเอาขอเหล็กเสียบมาถวายพระเจ้าฝรั่งมังฆ้อง

สมิงพระรามหาจุดอ่อนของกามะนีเเละหาโอกาสที่จะเเทงให้ถูกจุดนั้น

นำกลับกรุงจีนไปเพื่อประกอบพิธี

นำมาฝังที่สมรภูมิรับเเละทำหลุมศพยิ่งใหญ่

นำร่างของกามะนีเผาไฟเเละนำเถ้ากระดูกกลับกรุงจีน

นำศีรษะมาต่อกับร่างเเล้วหาที่ฝังตามสมควร

การรักษาคำพูด

ความมีน้ำใจ

การรู้เเพ้ รู้ชนะ

ความยึดมั่นในขนบธรรมเนียมประเพณี

สมิงพระราม

หญิงม่ายเจ้าของม้า

โหร

พระอัครมเหสี

ต้องการพ้นจากการจองจำ

ต้องการเเสดงฝีมือให้เป็นที่ประจักษ์

ต้องการกลับกรุงหงสาวดี

ต้องการเป็นมหาอุปราชเมืองอังวะ

พระเจ้าฝรั่งมังฆ้องขอร้องให้เเต่งงาน

สมิงพระรามพอใจในพระราชธิดาเมื่อได้เจอกัน

พระอัครมเหสีวางอุบายทำให้จำใจต้องเเต่ง

พระเจ้าฝรั่งมังฆ้องมอบให้เป็นรางวัล

ขอกลับกรุงหงสาวดี

ห้ามผู้ใดเรียกว่าเชลย

หากสู้รบกับกรุงหงสาวดี ไม่ขอออกสู้รบ

จะไม่สู้รบกับหงสาวดีเเละอังวะ เเต่หากเป็นเมืองอื่นจะอาสาออกรบ

ทะเลาะกับพระราชธิดาผู้เป็นภรรยา

เบื่อหน่ายบ้านเมืองกรุงรัตนบุระอังวะ

ไม่มีความเจริญก้าวหน้าในหน้าที่การงาน

ถูกพระเจ้าฝรั่งมังฆ้องเรียกด้วยความไม่ตั้งใจว่าเชลย

พระเจ้าฝรั่งมังฆ้อง - พระอัครมเหสี

พระเจ้าฝรั่งมังฆ้อง - พระราชธิดา

พระเจ้าฝรั่งมังฆ้อง - พระราชบุตร

พระเจ้าฝรั่งมังฆ้อง - ผู้คุม