เมืองลูกหลวง

หัวเมืองชั้นใน

หัวเมืองชั้นนอก

เมืองประเทศราช

ปฏิบัติตามหลักทศพิธราชธรรม

ปกครองประเทศด้วยความเข้มแข็ง

ดูแลทุกข์สุขของราษฎรอย่างใกล้ชิด

พระมหากษัตริย์ทรงบริหารประเทศร่วมกับประชาชน

การประดิษฐ์อักษรไทย

การท านุบ ารุงพระพุทธศาสนา

การปกครองแบบบิดาปกครองบุตร

การสร้างขนบธรรมเนียมประเพณีไทย

แบ่งปันกัน

แข่งขันกัน

ช่วยเหลือกัน

ปฏิบัติธรรม

พระยาลิไทย

พญาไสลือไทย

พ่อขุนรามคำแหง

พระมหาธรรมราชาที่ 4

พระมหากษัตริย์เปรียบเสมือนหัวหน้าครอบครัว

พระมหากษัตริย์มีอำนาจสูงสุดในการปกครองบ้านเมือง

พระมหากษัตริย์มีความสัมพันธ์กับราษฎรเสมือนบิดากับบุตร

พระมหากษัตริย์ทรงยึดหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาในการปกครอง

สัตบุรุษ

พรหมวิหาร 4

ทศพิธราชธรรม

กุศลกรรมบถ 10

เมืองสองแคว

เมืองนครชุม

เมืองศรีสัชนาลัย

เมืองนครศรีธรรมราช

ไม่ต้องเร่ร่อนจึงมีชีวิตรอดปลอดภัยมากขึ้น

มีอาหารอุดมสมบูรณ์จึงรู้จักวิธีติดต่อค้าขาย

ผู้คนจากดินแดนอื่นเข้ามาติดต่อได้สะดวก

เกิดการสร้างสรรค์และถ่ายทอดวัฒนธรรม

ทำเลที่ตั้งดีศัตรูเข้ามาโจมตีลำบาก

มีของป่าหลายชนิดและมีราคาถูก

มีการติดต่อแลกเปลี่ยนกับชุมชนอื่น

ผู้คนตั้งถิ่นฐานอยู่กันมาตั้งแต่ยุคหิน

จำนวนประชากรที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว

ได้รับการถ่ายทอดอารยธรรมจากอินเดีย

การรู้จักถ่ายทอดความรู้โดยใช้ตัวอักษร

ผู้คนจากดินแดนจีนตอนใต้อพยพเข้ามา

เป็นอาณาจักรแห่งแรกในดินแดนไทย

ช่วยถ่ายทอดวัฒนธรรมไปสู่ดินแดนอื่น

นำดินแดนไทยเข้าสู่สมัยประวัติศาสตร์

รวมดินแดนของคนไทยให้เป็นปึกแผ่น

พระปฐมเจดีย์ : ทวารวดี

พระธาตุพนม : โคตรบูรณ์

พระธาตุหริภุญชัย : โยนกเชียงแสน

พระบรมธาตุเจดีย์ : ตามพรลิงค์

ผู้คนยุคหินได้สร้างบ้านแปลงเมืองจนเป็นอาณาจักร

ชุมชนมีการขยายตัวเป็นรัฐโบราณทั่วทุกภูมิภาค

คนไทยได้รวมตัวก่อตั้งรัฐอิสระของตนขึ้นมา

ไม่มีการรวมตัวกันเป็นชุมชนแต่ต่างคนต่างอยู่

ช่วยเผยแผ่พระพุทธศาสนานิกายเถรวาท

ถ่ายทอดอารยธรรมอินเดียสู่สุวรรณภูมิ

สร้างสรรค์รูปแบบศิลปกรรมที่เป็นของไทย

เป็นสำนักตักศิลาให้การศึกษาวิทยาการสมัยใหม่

ใช้การปกครองในระบอบกษัติย์

นับถือพระพุทธศาสนานิกายเถรวาท

ก่อตั้งราชธานีในพื้นที่ราบลุ่มแม่น้ำ

มีวัฒนธรรมด้านต่าง ๆ ที่เป็นเอกลักษณ์

ใช้แหล่งน้ำเป็นปราการธรรมชาติป้องกันศัตรู

สะดวกแก่การเพาะปลูกและติดต่อค้าขาย

พื้นที่เป็นดินอ่อนนุ่มสร้างบ้านเรือนได้ง่าย

อากาศสดชื่นเย็นสบายตั้งถิ่นฐานอยู่ได้นาน

ผู้คนจำนวนมากพากันอพยพเข้ามาสู่สุโขทัย

กลุ่มคนไทยยอมรับให้สุโขทัยเป็นศูนย์กลาง

มีเวลาสร้างบ้านเมืองไม่ต้องกลัวถูกขอมโจมตี

พ่อค้าต่างชาติเปลี่ยนมาค้าขายกับสุโขทัยแทน

ต้องการเป็นอิสระได้ปกครองตนเอง

ไม่อยากเป็นแรงงานสร้างปราสาทหิน

ขอมบีบเค้นเรียกบรรณาการเพิ่มขึ้นทุกปี

ได้รับการสนับสนุนกำลังจากชาวต่างชาติ

พื้นที่เป็นที่ราบลุ่มน้ำท่าอุดมสมบูรณ์

อยู่ใกล้ภูเขาข้าศึกเข้ามารุกรานยากลำบาก

เป็นศูนย์กลางเชื่อมต่อกับเมืองอื่นได้สะดวก

มีที่ราบกว้างใหญ่รองรับการขยายตัวของเมือง

แก้ปัญหาที่เกิดขึ้นในบ้านเมืองได้รวดเร็ว

กษัตริย์กับราษฎรใกล้ชิดแบบคนในครอบครัว

ไม่ต้องใช้ข้าราชการมากในการปกครอง

ป้องกันมิให้ขุนนางแย่งชิงอำนาจได้ง่าย

เป็นศูนย์กลางในการบริหารราชการ

เป็นท้องพระคลังเก็บรายได้ของแผ่นดิน

เป็นด่านหน้าป้องกันการรุกรานของข้าศึก

เป็นแหล่งผลิตสะเบียงอาหารเพื่อกองทัพ

คิดค้นวิธีทำเกษตรกรรมแผนใหม่

พัฒนาพันธุ์ข้าวที่ทนต่อความแห้งแล้ง

นำเครื่องทุ่นแรงมาใช้ทำการเกษตรกรรม

จัดวางระบบชลประทานให้แพร่หลายทั่วถึง

ราชการเป็นผู้ผูกขาดการค้า

ราษฎรทำการค้าขายโดยเสรี

ใช้ระบบการค้าแบบบรรณาการ

ให้มีการประมูลสินค้าบางประเภท

ยอดทำเป็นทรงแบบดอกบัวตูม

มีเจดีย์เล็กอยู่รายรอบเจดีย์ใหญ่

เจดีย์ประธานเป็นปรางค์กลีบมะเฟือง

ฐานเป็นทรงกลมมีบัลลังค์อยู่ด้านบน

ชาวสุโขทัยชอบสร้างสรรค์งานศิลปะ

ได้รับการถ่ายทอดวิทยาการจากขอม

มีช่างชาวจีนมาสอนการสร้างงานศิลปะ

บ้านเมืองสงบร่มเย็นมีฐานะทางเศรษฐกิจดี

รู้วิธีการทำเครื่องสังคโลก

รายได้จากการติดต่อค้าขาย

ไม่ต้องกลัวการรุกรานจากขอม

ดินแดนที่จีนแบ่งให้ช่วยดูแล

แม่น้ำยมเปลี่ยนทิศทางการไหล

ทำสงครามแย่งชิงอำนาจกับล้านนา

การถือกำเนิดของอาณาจักรอยุธยา

ประสบภัยธรรมชาติติดต่อกันหลายปี

หาซื้อเครื่องเทศและของป่าหายาก

เผยแพร่คำสอนของศาสนาคริสต์

แสวงหาดินแดนเพิ่มเป็นอาณานิคม

สำรวจหาเส้นทางใหม่ไปยังอินเดีย