Sosyal Bilgiler dersi sayesinde eleştirel düşünebilmeyi öğrenir, kendi kararlarımızı verebilmenin önemini anlar, ilgi ve yeteneklerimizin farkına varırız.

Buna göre Sosyal Bilgiler dersinin bireye sağladığı faydalarla ilgili,

I. İlgi ve yeteneklerimizin farkına varmamızı sağlar.

II. Etkin ve üretken bir yurttaş olmamıza yardımcı olur.

III. Teknolojinin gelişimine ayak uydurmamızı sağlar.

yargılarından hangileri ne ulaşılabilir?

Merkezî bir krallıkla idare edilen Friglerin başkenti Gordion’dur. Temel geçim kaynakları tarım ve hayvancılık olup bu durum onların dinî yaşamlarını da etkilemiştir. Öyle ki en büyük tanrıları toprak ve bereket tanrıçası Kibele’dir.

Yukarıdaki paragrafta Friglerin hangi yönüne ait bir bilgi verilmemiştir?

“Merhaba. Ben Ahmet. Antalya’da çalışan bir turist rehberiyim. Dünyanın farklı bölgelerinden ülkemize gelen turistlere bölgemizdeki doğal ve tarihî güzellikleri gezdirip onlar hakkında bilgiler veriyorum.

” Buna göre, Ahmet Bey rehberliğini yaptığı turist gruplarını aşağıdaki yerlerden hangisine götürüyor olamaz?

Türkiye fiziki haritasına bakan Serhat incelediği bir bölgenin genelde yeşil renk ve bu rengin tonlarından olduğunu görür.

Buna göre, Serhat’ın incelediği bölge için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Akdeniz ikliminin hâkim olduğu yerlerde yazlar sıcak ve kurak, kışlar ılıman ve yağışlıdır. Kış mevsiminin ılık geçmesine bağlı olarak seracılık faaliyetleri yoğun olarak yapılmaktadır. Yaz mevsimi sıcak geçtiği ve uzun süreli olduğu için yılda birden fazla ürün alınan yerler vardır.

Bu parçada iklimin aşağıdakilerden hangisine olan etkisinden söz edilmiştir?

Teknolojinin birçok alanda faydalarının yanı sıra toplumda olumsuz etkileri de vardır.

Aşağıdakilerden hangisi teknolojinin olumsuz etkisine örnek verilebilir?

Ülkemizde son on yılda genel ağ kullanımı artmıştır. Buna bağlı olarak siber suçlarda da artış yaşanmıştır.

Genel ağ kullanıcılarının bu tür sorunlar yaşamamaları için;

I. bilgisayarlara antivirüs programları yükleme,

II. güvenli olmayan site ve sayfalara girmeme,

III. güvenilir şifre ve parolalar kullanma

unsurlarından hangilerine dikkat etmeleri gerekir?

Ben bir buğday tanesiyim. Anadolu’nun bir köyünde güz rüzgârları eserken ekildim toprağa. Üzerimden geçen karakışa rağmen sessizce bekledim. Bahar gelince bir başağın üzerinde çoğaldım serpildim. Yaz boyu güneş ısıttı bedenimi. Olgunlaşıp sararınca çiftçi hasat etti, harman etti beni. Doldurdu bir çuvala, yüklendik kamyonlara. İlk durağım değirmenler… Öğütüldüm un haline getirildim. Tekrar dolduruldum çuvala bu kez yolculuğum fırınlara… Fırıncı beni suyla yoğurdu hamur yaptı. Sıcacık fırında pişip ekmek oldum şimdi de. Yolculuğum bitmemiş meğer, sabahın erken saatlerinde düştüm yine yollara. Son durağım mahalledeki bakkal. Eğer sabah kahvaltısında sofrada beni yiyorsan uzun bir yolculuktan sonra ulaşmışım demektir sana.

Bu metinde buğday ile ilgili;

I. Üretim

II. Dağıtım

III. Tüketim

aşamalarının hangilerinden bahsedilmiştir?

Sahip olduğu verimli topraklar ve turizm potansiyeli sayesinde Türkiye’nin önemli illerinden biri olan Hatay bir cazibe merkezi olmayı sürdürmektedir. Yılda birden fazla ürün alabilmenin mümkün olduğu Amik Ovası’nda pamuk ve buğday başta olmak üzere farklı ürünler yetiştirilebilmektedir. Bunun yanı sıra tarihi ve doğal güzellikleri bünyesinde barındıran bu şehre yerli ve yabancı ziyaretçilerin gerçekleştirdikleri geziler nedeniyle oteller inşa edilmiş, yöresel lezzetleri tadabilmeleri amacıyla da birçok yeni tesis kurulmuştur.

Buna göre bu ilimizde;

I. Aşçılık

II. Ziraat müdendisliği

III. Turist rehberliği

mesleklerinden hangilerinin gelişmesi beklenir?

Cumhuriyet döneminin ilk ciddi teşebbüslerinden biri Uşaklı Molla Ömer oğlu Nuri (Şeker) adında bir çiftci tarafından yapılmıştır. İlk olarak Kalfa Köyündeki çiftliklerinde Avrupa’dan getirdiği pancar tohumları ile pancar yetiştirmiştir. Şeker pancarından şekerin nasıl elde edildiğine dair araştırmalar yapmıştır. Elde ettiği pancarları rendelemiş, rendelediği pancarları kaynatıp içindeki tatlı öz suyunu çıkartmıştır. Elde ettiği suyu kaynatmış ve şerbet elde etmiştir. Bu şerbeti çeşitli işlemlerden geçirerek şeker kristallerine dönüştürmüştür.

Buna göre Nuri Şeker’in girişimi aşağıdaki aşamalardan hangisini yansıtmaktadır?

Sağladığı yüksek kaliteli verim sayesinde son zamanlarda ziraat sektörünün en çok tercih edilen gübrelerinden olan solucan gübresi girişimci insanlarımıza da ilham kaynağı olmuş durumda. Kimyasal içerik bulunmadığı için toprağa zararı olmayan ve verimi artıran solucan gübresi satın almak için birçok kişi sipariş vermektedir. Kendi küçük ahırlarında üretim gerçekleştirenlerin yanı sıra kurmuş oldukları işletmelerde çok sayıda insana istihdam sağlayarak üretim yapan kişiler de bulunmaktadır.

Bu bilgiden hareketle solucan gübresi üretiminin;

I. Tarımsal verimi artırma

II. İş imkânı sağlama

III. Ulaşım olanaklarını geliştirme

durumlarından hangilerine katkı sağladığı söylenebilir?

Üretim ve dağıtım faaliyetlerini; iklim, coğrafi konum, su kaynakları, bitki örtüsü gibi yer şekilleri doğrudan etkiler. Tarımsal üretim için daha çok geniş ve verimli alanlar gerekir. Ovalar bunun en güzel örneğidir. Dağıtım, ulaşım sayesinde gerçekleştiği için ulaşıma elverişli olmayan yerler aynı zamanda dağıtımı ve tüketimi de olumsuz yönde etkilemektedir.

Buna göre aşağıda verilen yörelerden hangisinde üretim ve dağıtım olumsuz etkilenir?

Verilen görsel incelendiğinde Bursa’nın önemli turizm merkezlerinden biri haline gelmesinde;

I. Yeryüzü şekilleri

II. Tarihi ve kültürel değerleri

III. Sunulan hizmetler

özelliklerinden hangilerinin etkili olduğu söylenebilir?

Türkiye'de görlen iklim tiplerinin belirleyici tarım ürünleri vardır.

Örneğin;

• Karadeniz'de çay ve fındık,

• Akdeniz'de muz, turunçgiller ve zeytin,

• İç Anadolu'da arpa, buğday, elma, patates ve şeker pancarı tarımı yapıldığı görülür.

Bu verilenlere göre;

I. Ülkemizde farklı iklimler görülür.

II. İklimin tarım ürünlerine etkisi vardır.

III. İklim, ürün çeşitliliğinde etkilidir.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

Lise Öğrencisinden Konuşmayı İşaret Diline Çeviren Yazılım Balıkesir’in Edremit ilçesinde yaşayan lise öğrencisi Kayra, işitme engellilerin diğer insanlarla sağlıklı iletişim kurabilmesi için konuşmayı işaret diline çeviren bir yazılım hazırladı. Okulun bilgi işlem merkezinde çalışan işitme engelli bir personelin, öğretmen ve öğrencilerle iletişim kurmakta yaşadığı güçlüğü gördükten sonra projeyi gerçekleştirmeye karar verdiğini söyleyen Kayra; bu projeyle işitme engellilerin toplum hayatında diğer bireylerle daha rahat iletişim kurmalarını ve sosyal hayatlarını kolaylaştırmayı amaçladığını söyledi.

Buna göre Kayra'nın projesini hazırlarken aşağıdakilerden hangisini dikkate aldığı söylenebilir?

• Karadeniz kıyıları her mevsim yağış alan bir özelliğe sahiptir. Bu nedenle Ordu Giresun, Trabzon ve Rize’nin kıyı kesimlerinde yağış ve neme daha fazla ihtiyaç duyan fındık, çay ve mısır üretimi yaygındır. • Erzurum-Kars yöresinde yaz yağışları fazla olduğu için otlak alanlar geniştir. Bu durum büyükbaş mera hayvancılığının bu çevrede gelişmesinde etkili olmuştur. • Yazları uzun ve güneşli geçen, Akdeniz ikliminin etkisi altında olan kıyı kesimler deniz turizminin merkezi haline gelmiştir.

Buna göre bir bölgede görülen ekonomik faaliyetlerin belirlenmesinde aşağıdakilerden hangisinin etkili olduğu söylenebilir?

Verilen görselde numaralanmış faaliyetlerden hangisi tüketim aşaması ile ilgilidir?

Temel geçim kaynağının tarım ve hayvancılık olduğu yerlerde insanların beslenme alışkanlıklarında daha çok o bölgede yetiştirilen tarım ürünlerinin yer aldığı görülür. Sanayi ve hizmet sektörünün ağırlıklı olduğu yerlerde ise restoran kültürü ve dondurulmuş gıdalar gibi çeşitlilikler görülür.

Buna göre;

I. Bir yerin gelişmişliği o yerdeki insanların tüketim alışkanlığını belirler.

II. Ekonomik faaliyetler yeme-içme tarzını etkilemektedir.

III. Sanayi ve hizmet bölgelerinde hazır gıda tüketimi tarımsal üretim bölgelerine göre fazladır.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

Kındıra köyü, Kartalkaya Kayak Merkezi'ne varmadan önceki son köydür. Kındıra Köyü'nün kaderi Kartalkaya Kayak Merkezi'nin açılmasıyla değişmiştir. Kayak merkezine giden yolun köyden geçmesi köy halkına yeni bir kazanç yolu sağlamıştır. Kar nedeniyle yolda kalan araçlara zincir takıp traktörlerle çekerek kazanç elde etmişlerdir. Turistlerin mola verip konaklayabilecekleri, kayak malzemeleri satın alabilecekleri, kiralayabilecekleri tesisler kurmuşlardır.

Bu durum Kındıra Köyü'nde aşağıdaki ekonomik faaliyetlerden hangisinin gelişmesine katkı sağlamıştır?

Nazar Köy İzmir ilimizin Kemalpaşa ilçesine bağlı bir yerleşim yeridir. Buradaki insanların en önemli gelir kaynaklarından biri nazar boncuğu üretimidir. Köylü kadınlar genelde erkekler tarafından el emeği ile üretilen boncuklardan süs eşyaları yaparak satışa sunmaktadır. Gelen Yerli ve yabancı turistler ise nazar boncuğu atölyelerini gezerek dükkanlardan alışveriş yapmakta ve yöresel yiyecekleri tadarak keyifli zamanlar geçirmektedir.

Metne göre aşağıdakilerden hangisi nazar boncuğu üretiminin yöre halkına sağladığı katkılardan biri değildir?

Tarlasında domates üretmeyi planlayan Ali Bey bu iş için gerekli olan maddi imkanlara da sahiptir. Toprak ve iklim yapısına uygun tohumları araştırmış ve arazisine ekmiştir. Olgunlaşan domatesler toplanmış, kamyonlarla şehre taşınmış, ancak Ali Bey ürünleri satacağı yeri daha önceden planlamadığı için domateslerin büyük bir bölümü satılamamış ve çürümüştür.

Ali Bey bir girişimcinin yapması gereken hangi aşamayı dikkate almamıştır?

Sıfır Otomobile de "Hile" Karıştı Sıfır kilometre bir otomobil alan Ahmet Bey, sekiz ay sonra bu aracını satmak zorunda kalıp, galeriye götürmüştür. Galeri tarafından yapılan incelemelerde aracın kaporta kısmının bir bölümünde boyanın orijinal olmadığı tespit edilmiştir. Ahmet Bey, aracın ilk kullanıcısı olduğunu ve her hangi bir kaza yapmadığını ifade ederek aracı almış olduğu bayiye götürmüştür. Yaşadığı durumu bayii yetkilisine anlatmış ve kendisine bayii tarafından ayıplı mal satıldığını belirtmiştir. Bu nedenle kusurlu aracı iade edip, ödediği parayı veya aracın yenisini talep etmiştir. Ancak bayii yetkilisi araçtaki hatayı kabul etmelerine rağmen Ahmet Bey’in isteklerini karşılayamayacaklarını belirtmiştir.

Buna göre Ahmet Bey, yaşadığı sorunu çözmek için aşağıdakilerden hangisini yapmalıdır?

Görsele göre ülkemizdeki fındık üretimi ve ihracatıyla ile ilgili olarak;

I. Ülkemiz dünya fındık üretiminde ilk sırada yer almaktadır.

II. Fındık ihracatı yaptığımız ülkeler fındık ihtiyaçlarının tamamını ülkemizden karşılamaktadır.

III. Ülkemizde fındık üretimi 2018-2019 yılında bir önceki yıla göre artış göstermiştir.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

KENDİ ELEKTRİĞİNİ KENDİ ÜRETTİ!

Kocaeli’nin Darıca ilçesinde yaşayan K.Ç. kendi elektriğini üretti. Elektrik Elektronik Mühendisi olan K.Ç’nin, çatıya kurduğu güneş enerji panelleri ısıyı topluyor. Bu enerji inverter (dönüştürücü) denilen cihazla da elektriğe çevriliyor. Devlet desteği ile güneş enerji üretim tesisi de kurdu. Üstelik ürettiği elektrik fazlasını da satarak bir kazanç sağlayabiliyor.

Buna göre verilen haberdeki girişimci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Görselde akarsularımızdan çeşitli şekillerde yararlanıldığı görülmektedir.

Buna göre akarsularımızın kirletilmesi veya kuruması durumunda hangi ekonomik faaliyetlerin olumsuz etkilenmesi beklenemez?

KAZ, ARDAHAN ve KARS’TA KÖYLERİN GEÇİM KAYNAĞI Kars ve Ardahan’da aileler tarafından yapılan kaz yetiştiriciliği özellikle kırsal alanda en önemli geçim kaynağı oldu. Besicilikte çoğunlukla meradan faydalanılması, bakımının kolay olması üretim maliyeti açısından ciddi bir avantaj sağlıyor. Bölge halkı için alternatif iş ve gelir kaynağı olarak görülüyor. Köylülerden G.Y. ise önemli misafire kaz eti ikram ettiklerini her evde yılda ortalama 50 kaz yetiştirildiğini, bunların bir bölümünün satıldığını, diğerinin ise kış mevsiminde tüketildiğini belirtti. Kaz besleyen köylülerden C.A.’da “Bizim yörede misafirlere kuzu yerine kaz keser etini tandırda pişirir ve ikram ederiz!’’ diye konuştu.

Buna göre kaz yetiştiriciliğinin;

I. Ekonomik faaliyetler

II. Yemek kültürü

III. İklim özellikleri

durumlarından hangilerini etkilediği söylenebilir?

Erzurum da yaşayan Rıza: Bizim yörede yaz yağışları fazla olduğu için gür otlakların olduğu meralarımız oldukça geniş bir yer kaplar. Bu yüzden yöremizde hayvancılık oldukça yaygındır.

Konya da yaşayan Özgür: Bizim yörede bozkır bitki örtüsü yaygın olduğundan büyükbaş hayvancılık için yeterli otlaklarımız bulunmamakta yaz yağışları az olduğu için bölgemizde daha çok küçükbaş hayvancılık faaliyeti yapılmaktadır.

Buna göre Erzurum ve Konya'da farklı hayvancılık faaliyetinin yapılmasını belirleyen temel unsur aşağıdakilerden hangisidir?

Yukarıdaki bilgilere bakılarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Yusuf Bey marketten etiket fiyatı 8TL olan peyniri, üzerindeki bilgileri kontrol ettikten sonra satın almıştır. Marketten aldığı fişi kontrol ettiğinde peynirin fiyatının fişte 10 TL yazdığını görmüştür. Yusuf Bey fazla para ödemesine rağmen herhangi bir işlem yapmadan eve dönmüştür.

Buna göre Yusuf Bey bilinçli bir tüketici olarak aşağıdakilerden hangisine dikkat etmemiştir?

Üzüm suyundan yapılan bulamaca, ipe dizilmiş cevizlerin birkaç defa batırılmasıyla yapılan orcik Elazığ'ın tescilli ürünlerindendir. Orcik için düzenlenmesi planlanan festival, üreticiden satıcıya kadar herkesi heyecanlandırdı. Festival, gençler ve vatandaşların yanı sıra esnafları da sevindirdi. Tarihi Kapalı Çarşı'da orcik satan esnaflar, yapılacak festival ile işlerinini açılacağını ve daha fazla üretim ve satışın olacağını aktardı.

Buna göre festivalin aşağıdakilerden hangisini etkilemesi beklenir?

Doğru şıkları işaretleyiniz (Bir den çok doğru şık olabilir).