NEW
Font size
WorksheetsТіл біліміне кіріспе
Total questions: 20
Worksheet time: 7mins
Тіл білімінің зерттеу нысаны:
Этнолингвистика
Адамзаттың дыбыстық тілі.
Жазу тарихы.
Сөз мағынасы.
Өлі тілдер тарихы
Тіл білімінің негізгі міндеттері:
Тілдің өмір сүруін айқындау.
Тіл құбылыстарын зерттеуде синхрондық және диахрондық жақтарына бірдей назар аудару.
Жалпы тілдерді салыстыру.
Туыс емес тілдерді өзара салғастыру.
Қоғам мен тіл дамуын сипаттау.
Тіл және оның даму заңдары туралы ғылым:
Фразеология.
Ассимиляция.
Метатеза.
Лингвистика.
Диссимиляция.
Сипаттама тіл білімінің қарастыратын мәселесі:
Тілдің дыбыс жүйесін тарихи тұрғыдан қарастыру.
Дыбыстардың өзгеру, даму жүйесін айқындау.
Туыстас тілдердің дыбыс жүйесі.
Тіл дыбыстарының артикуляциялық ерекшеліктері.
Тілдің өмір сүріп тұрған дәуіріндегі қалпы.
Лингвистиканы медицинамен байланыстыратын саласы:
Синтаксис.
Екпін.
Фразеология.
Артикуляция
Сөйлем.
Жалпы тіл білімінің айқындайтын мәселесі:
Тілдің мәні мен қызметін, оның ойлаумен қатынасын, байланысын, тілдің даму заңдарын, зерттеу әдістерін белгілеу.
Тілдің дұрыс бағытта дамуын зерделеу.
Әлемдік тіл біліміндегі жетістіктерді ескере отырып, байланысын қарастыру.
Ғылыми тұрғыдан зерттеудің нәтижелерін жинақтау.
Тілдің даму және өзгеру заңдылықтарын, қоғамдық құбылыстарды қарастыру.
Тіл білімінің логика ғылымымен байланысы:
Ой формасы мен құрылысының зерттелінуінде.
Сөздің ұғыммен, сөйлемнің пайымдаумен байланысында.
Тілдік категориялар мен логикалық категориялардың байланысында.
Ойлаудың заңдары мен ой формаларының өзара байланысында.
Сөз бен сөйлемнің байланысында.
Тіл білімі мен географияның өзара байланысы көрінетін сала:
Логика.
Философия.
Этнолингвистика.
Лингвистикалық география.
Антропология.
Тіл тығыз байланысты:
Қоғам
Халық.
Тайпа.
Ұжым.
Табиғат.
Тілдің табиғатын айқындайтын ең басты қасиеті:
Ұжымды біріктіру.
Қатынас құралы.
Байланыс тірегі.
Тілдік таңба.
Даму құралы.
Тілдің адамның субъективті қатынасын, сезімі мен эмоциясын білдіру қызметі:
Семантикалық.
Семиотикалық.
Деривациялық.
Экспрессивтік.
Коммуникациялық.
Тіл мен ойлаудың өзара байланысы мына ғылымдармен байланысты:
Математика, логика, психология.
Философия, тіл білімі, биология.
Философия, логика, психология.
Кибернетика, логика, философия.
Психолингвистика, математика, география
Адамның ойлау қабілетінің пайда болуы:
Сөйлеу нәтижесінде.
Заттар мен құбылыстарды ажырату процесінде.
Материалдық құндылықтардың нәтижесінде.
Еңбек процесі нәтижесінде.
Деректі заттарды тану нәтижесінде.
Тіл мен ойлаудың бірлігі:
Дыбыс пен ұғымда.
Ұғым мен мағынада
Форма мен мазмұнда.
Форма мен табиғи байланыста.
Зат пен оның атауы арасындағы табиғи байланыста
Сөйлеу әрекетіне тән ұғымдар:
Дыбыстау, жазу, пайымдау.
Сөйлеу, есту, ұғыну.
Ойлау, бейнелеу, сезіну.
Мазмұндау, формаға түсіру, ұғыну.
Дауыстау, жеткізу, есту.
Пайымдаудың элементтері:
Тіл, логика, заттық таңба.
Форма, мазмұн, объект.
Объект, модальдылық, форма.
Мазмұн, ақиқат дүние, заттық таңба
Субъект, предикат, байланыс
Пайымдаудың нақтылы өмір сүру формасы:
Мазмұн.
Предикат.
Сөйлем
Сөз
Дыбыс
Адам мына сөйлеудің негізінде ашық, айқын сөйлей алады:
Дыбыстап сөйлеуде.
Жазуда.
Іштей сөйлеуде.
Күліп сөйлеуде.
Астарлап сөйлеуде.
Диахрониялық лингвистиканың қарастыратын мәселесі:
Тілдің белгілі бір дәуірдегі қалпы.
Туыс тілдердің жүйесі.
Туыс емес тілдердің құрылымы
Тілдің тарих бойында өзгеруі мен даму қалпы
Қатар өмір сүруші құбылыстардың арасындағы қатынастар.
Тұрақтылық, табиғилық, коммуникативтік, экспрессивті-эмоционалдық және жалпы халықтық төмендегі таңбалардың қайсысына тән қасиеттер:
Лингвистикалық.
Көмекші.
Жасанды.
Физикалық.
Акустикалық.
