wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Firmanın iqtisadiyyatı fənni 6 mövzu

Total questions: 30

Worksheet time: 30mins

Name
Class
Date
1.

Xalis inhisarçı bazarlarda:

a)

hər-hansı bir malın çox sayda satıcısı və yalnız bir alıcısı olur

b)

hər-hansı bir malın çox sayda satıcısı və alıcısı olur

c)

hər-hansı bir malın bir neçə satıcısı və çox sayda alıcısı olur

d)

hər-hansı bir malın yalnız bir satıcısı və çox sayda alıcısı olur

e)

hər-hansı bir malın çox sayda satıcısı və bir neçə alıcısı olur

2.

1. İnhisarçı bazara giriş maneələri əsasən hasnsı səbəblərdən yaranır?

I. mühüm sərvətin (əsas istehsal resursunun) yalnız bir firmaya məxsus olması (məsələn, qızıl yaxud almaz mədəninə sahibolma və s.);

II. hökumətin hər-hansı bir firmaya müəyyən məhsulu istehsal etmək üçün müstəsna hüquqlar verməsi (patent və müəlliflik hüquqları, müstəsna hüquqlar və s.);

III. miqyasın müsbət effekti: çox sayda istehsalçı (satıcı) olması halı ilə müqayisədə bazarda bir istehsalçının (satıcının) olması halında istehsal xərclərinin daha aşağı olması (təbii inhisar sahələri);

IV. şəbəkə təsirləri (məsələn, sosial şəbəkələr və s.).

V. Əsas istehsal resurslrının müxtəlif firmalara məxsus olması.

a)

I, II, III, IV

b)

I, II.V

c)

III, IV, V

d)

I, IV,V

e)

II, IV, V

3.

İnhisarçı firmanın qiyməti maijinal gəlirlə müqayisədə necədir?

a)

P < MR

b)

P ≤ MR

c)

P > MR

d)

P ≥ MR

e)

P = MR

4.

İnhisarçı firma inhisar qiymətini necə təyin edir?

a)

İnhisarçı firma MR≤MP olduğu və mənfəəti minimum edən istehsal həcmini (Qmax) təyin etdikdən sonra tələb əyrisindən istifadə edərək həmin istehsal həcminə uyğun gələn inhisar qiymətini təyin edir;

b)

İnhisarçı firma MR=MP olduğu və mənfəəti maksimum edən istehsal həcmini (Qmax) təyin etdikdən sonra tələb əyrisindən istifadə edərək həmin istehsal həcminə uyğun gələn inhisar qiymətini təyin edir;

c)

İnhisarçı firma MR>MP olduğu və mənfəəti maksimum edən istehsal həcmini (Qmax) təyin etdikdən sonra təklif əyrisindən istifadə edərək həmin istehsal həcminə uyğun gələn inhisar qiymətini təyin edir;

d)

İnhisarçı firma MR≥MP olduğu və mənfəəti maksimum edən istehsal həcmini (Qmax) təyin etdikdən sonra təklif əyrisindən istifadə edərək həmin istehsal həcminə uyğun gələn inhisar qiymətini təyin edir;

e)

İnhisarçı firma MR<MP olduğu və xərcləri maksimum edən istehsal həcmini (Qmax) təyin etdikdən sonra tələb əyrisindən istifadə edərək həmin istehsal həcminə uyğun gələn inhisar qiymətini təyin edir.

5.

Dominantlıq edən firma yaxın rəqiblərin olmaması şərtilə bazarın neçə faiz hissəsini öz əlində saxlayır?

a)

50 faizini

b)

50 faizindən 100 faizə qədər hissəsini

c)

100 faizini

d)

50 faizdən 75 faizə qədər hissəsini

e)

75 faizdən 100 faizə qədər hissəsini

6.

Tənzimlənmənin güclü mexanizmi hansı göstəriciləri stimullaşdırır?

a)

Tənzimlənmənin güclü mexanizmi xərclərin yüksəlməsini, məhsulun keyfiyyətini isə daha az stimullaşdırır.

b)

Tənzimlənmənin güclü mexanizmi həm xərclərin aşağı salınmasını, həm də məhsulun keyfiyyətini isə daha çox stimullaşdırır.

c)

Tənzimlənmənin güclü mexanizmi xərclərin aşağı salınmasını daha çox, məhsulun keyfiyyətini isə daha az stimullaşdırır.

d)

Tənzimlənmənin güclü mexanizmi məhsulun keyfiyyətini isə daha çox stimullaşdırır.

e)

Tənzimlənmənin güclü mexanizmi istehsal olunanan məhsulun miqdarını daha az stimullaşdırır.

7.

Qiymətin səmərəli komponentləri qaydası necə ifadə olunur?

a)

Yuxarı səviyyədəki müstəqil firmaya təklif olunan topdansatış qiyməti, inteqrasiya etmiş firmanın son qiyməti (p) ilə inteqrasiya etmiş firmanın tərkibində olan aşağı səviyyəli firmanın son hədd xərcləri arasındakı fərqi üstələyə (yəni həmin fərqdən çox ola) bilməz.

b)

Aşağı səviyyədəki müstəqil firmaya təklif olunan topdansatış qiyməti, inteqrasiya etmiş firmanın son qiyməti (p) ilə inteqrasiya etmiş firmanın tərkibində olan aşağı səviyyəli firmanın son hədd xərcləri arasındakı fərqi üstələyə (yəni həmin fərqdən çox ola) bilməz.

c)

Aşağı səviyyədəki müstəqil olmayan firmaya təklif olunan topdansatış qiyməti, inteqrasiya etmiş firmanın son qiyməti (p) ilə inteqrasiya etmiş firmanın tərkibində olan aşağı səviyyəli firmanın son hədd xərcləri arasındakı fərqi üstələyə (yəni həmin fərqdən çox ola) bilməz.

d)

Aşağı səviyyədəki müstəqil firmaya təklif olunan pərakəkəndə satış qiyməti, inteqrasiya etmiş firmanın son qiyməti (p) ilə inteqrasiya etmiş firmanın tərkibində olan aşağı səviyyəli firmanın son hədd xərcləri arasındakı fərqi üstələyə (yəni həmin fərqdən çox ola) bilməz.

e)

Aşağı səviyyədəki müstəqil firmaya təklif olunan topdansatış qiyməti, inteqrasiya etmiş firmanın son qiyməti (p) ilə inteqrasiya etmiş firmanın tərkibində olan aşağı səviyyəli firmanın son hədd xərcləri arasındakı fərqi üstələyə (yəni həmin fərqdən çox ola) bilər.

8.

Qiymət ayırımçılığı dedikdə nə başa düşülür?

a)

Qiymət ayırımçılığı (diskriminasiyası) dedikdə müxtəlif malların müxtəlif müştərilərə fərqli qiymətlərlə satılması başa düşülür.

b)

Qiymət ayırımçılığı (diskriminasiyası) dedikdə eyni malın eyni müştərilərə fərqli qiymətlərlə satılması başa düşülür.

c)

Qiymət

ayırımçılığı (diskriminasiyası) dedikdə eyni malın müxtəlif müştərilərə fərqli qiymətlərlə satılması başa düşülür.

d)

Qiymət ayırımçılığı (diskriminasiyası) dedikdə eyni malın müxtəlif müştərilərə eyni qiymətlərlə satılması başa düşülür.

e)

Qiymət ayırımçılığı (diskriminasiyası) dedikdə müxtəlif mallların müxtəlif müştərilərə eyni qiymətlərlə satılması başa düşülür.

9.

Qiymət ayırımçılığı hansı şərtlərin olduğu şəraitdə baş verir?

I. firmanın bazar gücünə sahib olması;

II. bazarda rəqabət çatışmazlığının olması;

III. qiymət elastikliyi, yəni bazarın müxtəlif tələb elastikliyinə malik qruplara (içqruplara) ayrıla bilməsi (məsələn, ölkəmizdə olan mobil rabitə operatorlarının müxtəlif istehlakçı qruplarına yönəlik tətbiq etdikləri fərqli kampaniyalar və s.);

IV. malın aşağı qiymətli bazardan satın alınıb yüksək qiymətli bazarda təkrar satılmasının qarşısının alınması.

V. bazarda firmalar arasında kifayət qədər rəqabətin olması.

a)

I, II, III, V

b)

III,IV, V

c)

I, II, III, IV

d)

II, IV, V

e)

I, III, IV, V

10.

Alıcılar haqqında informasiyanın əlçatanlığı əlamətinə uyğun olaraq qiymət ayırımçılığı strategiyalarının neçə növü fərqləndirilir?

I. tam qiymət ayırımçılığı;

II. fərqli miqdarlara bağlı qiymət ayırımçılığı;

III. indikatorlar üzrə seçilmə.

IV. eyni miqdarlarla qiymət ayrımçılığı

a)

I, II, III

b)

II, III, IV

c)

III, IV

d)

I, III, IV

e)

I, II, IV

11.

Firma hansı halda inhisarçı (xalis inhisar) hesab olunur?

a)

firma istehsal etdiyi əmtəənin yeganə satıcısı olduqda yaxud onun istehsal etdiyi həmin məhsulun əvəzediciləri olmadıqda

b)

firma istehsal etdiyi əmtəənin yeganə satıcısı olduqda, lakin onun istehsal etdiyi həmin məhsulun çox sayda əvəzediciləri olduqda

c)

firma istehsal etdiyi əmtəənin yeganə satıcısı olduqda və onun istehsal etdiyi həmin məhsulun əvəzediciləri olmadıqda

d)

firmanın istehsal etdiyi əmtəənin əvəzediciləri olmadıqda

e)

firma istehsal etdiyi əmtəənin həm də yeganə alıcısı olduqda

12.

Qiymətin son həddinin tənzimlənməsi mexanizminin zəif tərəflərindən biri budur:

a)

mexanizmin tətbiqi zamanı fəaliyyəti tənzimlənən firma xərclərin süni şəkildə artırılmasında maraqlı olur

b)

bu mexanizmin tətbiqi zamanı fəaliyyəti tənzimlənən firma məhsulun (xidmətin) keyfiyyətini artırmaqda maraqlı olur

c)

bu mexanizmin tətbiqi zamanı fəaliyyəti tənzimlənən firma məhsulun (xidmətin) keyfiyyətini artırmaqda yox, azaltmaqda maraqlı olur

d)

bu mexanizmin tətbiqi zamanı fəaliyyəti tənzimlənən firma istehsalın həcmini azaltmaqda maraqlı olur

e)

bu mexanizmin tətbiqi zamanı fəaliyyəti tənzimlənən firma istehsalın həcminin genişləndirilməsində maraqlı olmur

13.

Mənfəəti maksimumlaşdıran istehsal (buraxılış) həcmində:

a)

son hədd gəliri ümumi orta xərclərə bərabər olur

b)

ümumi orta gəlir son hədd xərclərinə bərabər olur

c)

ümumi orta gəlir ümumi orta xərclərə bərabər olur

d)

son hədd gəliri son hədd xərclərinə bərabər olur

e)

son hədd xərcləri sabit olur

14.

Xalis inhisarçı firmanın satdığı hər məhsul vahidi üzrə əldə etdiyi mənfəətin məbləği belə hesablanır:

a)

məhsul vahidi üzrə mənfəət = P - MC

b)

məhsul vahidi üzrə mənfəət = P - ATC

c)

məhsul vahidi üzrə mənfəət = (P – ATC) x Q

d)

məhsul vahidi üzrə mənfəət = P - TC

e)

məhsul vahidi üzrə mənfəət = P - TR

15.

Arbitraj nədir?

a)

malın yüksək qiymətli bazardan satın alınıb aşağı qiymətli bazarda təkrar satılmasıdır

b)

eyni malın müxtəlif müştərilərə fərqli qiymətlərlə satılmasıdır

c)

malın aşağı qiymətli bazardan satın alınıb yüksək qiymətli bazarda təkrar satılmasıdır

d)

malın istehsal və satış xərclərində baş verən dəyişikliklər səbəbindən fərqli qiymətlərə satılmasıdır

e)

eyni malın eyni müştəriyə müxtəlif zamanlarda fərqli qiymətlərlə satılmasıdır

16.

Aşağıdakı hallardan hansı birinci dərəcədən qiymət ayrımçılığı hesab olunur?

a)

gecə saatlaırnda telefon danışıqlarına bir qədər aşağı tariflərin təyin edilməsi

b)

elektrik enerjisinin topdan alıcılarına güzəştlərin edilməsi

c)

günün pik vaxtlarında taksi xidmətləri üçüçn tətbiq edilən əlavə qiymətlər

d)

fərdi sifarişlər əsasında hazırlanan avtomobillərin qiymətləri

e)

həftəsonları ilə müqayisədə həftəiçi günlərdə otel qiymətlərinə güzəştlər

17.

Aşağıdakı əlamətlərdən hansı yalnız xalis inhisar bazarına aiddir?

a)

belə bazarda firma qiyməti marjinal xərclərdən yuxarı təyin edir

b)

belə bazarlarda satılan əmtəənin əvəzediciləri olmur

c)

belə bazarda firma əmtəənin yeganə istehsalçısı/satıcısıdır

d)

belə bazarlara yeni firmaların daxil olmasına maneələr olur

e)

belə bazarlarda firma aşağı meylli tələb əyrisi ilə üzləşir

18.

İnhisarçını son hədd xərclərə bərabər qiymət təyin etməyə məcbur etdikdə tənzimləyici hansı problemlə üzləşə bilər?

a)

firmanın vergilərini azaltmaq problemi ilə

b)

firmanın xərclərini dəqiqləşdirmək problemi ilə

c)

firmanın zərərini subsidiyalaşdırmaq problemi ilə

d)

firmanın gəlirlərini hesablamaq problemi ilə

e)

firmanın ölçülərini optimallaşdırmaq problemi ilə

19.

İnhisarçının öz bazar gücündən tam faydalanma imkanını məhdudlaşdıran nədir?

a)

istehsal gücünün məhdudluğu

b)

onun üzləşdiyi aşağı meylli tələb əyrisi

c)

dövlət tənzimlənməsi

d)

istehlakçı (alıcı) sayının yetərli olmaması

e)

əvəzedici malların mövcudluğu

20.

Xalis inhisarçı firmanın əldə etdiyi mənfəət bu düsturla hesablanır:

a)

Mənfəət = (P - MC) x Q

b)

Mənfəət = (P - MR) x Q

c)

Mənfəət = P x Q

d)

Mənfəət = (P - ATC) x Q

e)

Mənfəət = (P + ATC) x Q

21.

Konkret dövrdə bir məhsulun bütün firmalar tərəfindən təklif olunan miqdarların cəmi necə adlanır?

a)

Məcmu bazar tələbi

b)

Məcmu bazar təklifi

c)

Sahə bazarının miqyası

d)

Tələb miqdarı

e)

Təklif miqdarı

22.

Lerner indeksinin qiymətinin 1-ə yaxınlaşması nəyi göstərir?

a)

firmanın yüksək bazar gücünə malik olmasını və bazarda inhisarlaşmanın yüksək olmasını

b)

firmanın orta bazar gücünə malik olmasını və bazarda inhisarlaşmanın orta səviyyədə olmasını

c)

firmanın aşağı bazar gücünə malik olmasını və bazarda təmərküzləşmənin aşağı səviyyədə olmasını

d)

firmanın bazar gücünə malik olmamasını və bazarda təmərküzləşmənin olmamasını

e)

sahə bazarında təkmil rəqabətin olmasını

23.

Aşağıdakılardan hansıları bazara giriş maneələrini yaradan zəminlər hesab edilir? (3)

1) miqyas artımından qənaətin səviyyəsi; 2) əvəzedici məhsulların mövcudluğu; 3) kapitala (investisiyaya) olan tələbat; 4) texnologiyalara əlçatanlıq səviyyəsi; 5) bazarda tədarükçülərin təmərküzləşmə səviyyəsi; 6) alıcıların gəlirləri və ödəmə qabiliyyəti

a)

2, 5 və 6

b)

1, 2, 5 və 6

c)

1, 3, və 4

d)

3, 4 və 5

e)

2, 4, 5 və 6

24.

Firmanın fəaliyyətinin nəticələrinin qiymətləndirilməsi baxımından xərclər belə təsnifləşdirilir:

a)

istehsal xərcləri və transaksiya xərcləri

b)

firmadankənar xərclər və firmadaxili xərclər

c)

ex ante xərcləri və ex post xərcləri

d)

xarici (aşkar) xərclər və daxili (görünməyən) xərclər

e)

qaytarılan xərclər və qaytarılmayan xərclər

25.

Cəmiyyətdə səmərəli və ədalətli mübadilənin baş verməsi üçün bu, son dərəcə vacibdir:

a)

resurslardan mövcudluğu və məhdudluğu

b)

resurslar üzərində mülkiyyət hüquqlarının dəqiq təyin edilməsi və qorunması

c)

mülkiyyət münasibətlərinin elmi-nəzəri əsaslarının işlənilməsi

d)

mübadilə şərtlərinin və formalarının əvvəlcədən razılaşdırılması

e)

qiymətlərin dövlət tərəfindən təyin edilməsi

26.

Cəmiyyətdə səmərəli və ədalətli mübadilənin baş verməsi üçün bu, son dərəcə vacibdir:

a)

resurslardan mövcudluğu və məhdudluğu

b)

mülkiyyət münasibətlərinin elmi-nəzəri əsaslarının işlənilməsi

c)

resurslar üzərində mülkiyyət hüquqlarının dəqiq təyin edilməsi və qorunması

d)

mübadilə şərtlərinin və formalarının əvvəlcədən razılaşdırılması

e)

qiymətlərin dövlət tərəfindən təyin edilməsi

27.

Prinsipal-agent probleminin həllində əmək bazarının intizamlayıcı rolu özünü nədə göstərir?

a)

ölkədə məşğulluq səviyyəsinin yüksək olması

b)

əmək bazarında yüksək menecerlik qabiliyyəti olan şəxslərin daha az olması (təklifin azalması)

c)

əmək bazarının konyunkturasında baş verən dəyişikliklər

d)

menecerlər zaman-zaman öz iş yerlərini dəyişmək məcburiyyətində olduqlarından, onların öz reputasiyalarının nöqsansız olmasına çalışmaları

e)

menecerlər öz iş yerlərini tez-tez dəyişdirdiklərindən onların öz reputasiyaları barəsində çox da düşünməmələri

28.

Prinsipal-agent problemi nədir?

a)

prinsipalın qoyduğu tapşırıqların və qaydaların yerinə yetirilməsi zamanı agent tərəfindən prinsipalın manipulyasiya edilməsi təhlükəsidir

b)

agentin qoyduğu tapşırıqların və qaydaların yerinə yetirilməsi zamanı prinsipal tərəfindən agentin manipulyasiya edilməsi təhlükəsidir

c)

mənfəətin bölünməsi zamanı agent tərəfindən prinsipalın manipulyasiya edilməsi təhlükəsidir

d)

mənfəətin bölünməsi zamanı səhmdarlar arasında fikir ayrılığının yaranması təhlükəsidir

e)

cəmiyyətin fəaliyyətinin təşkili məsələləri üzrə müzakirələr zamanı səhmdarlarla menecerlər arasında fikir ayrılığının yaranması təhlükəsidir

29.

Təsərrüfat cəmiyyətlərində mülkiyyət və idarəetmənin ayrılması nə deməkdir?

a)

belə şirkətlərdə firmanın sahibləri ilə işinin nəticəsi bu mənfəəti yaratmaq olan işçilər eyni deyillər

b)

səhmdarlar hər zaman firmanın mənfəətinin maksimumlaşdırılmasında maraqlıdırlar

c)

belə şirkətlərdə mənfəətin son alıcıları (yəni firmanın sahibləri) ilə nəticəsi bu mənfəətin həcmini müəyyənləşdirəcək qərarları qəbul edən menecerlər eyni şəxslər deyillər

d)

menecerlər səhmdarların fəaliyyətinə nəzarəti təmin etmək mexanizmləri tətbiq etmək zərurəti ilə üzləşirlər

e)

belə şirkətlərdə mənfəətin bölünməsi və istafadəsi ilə bağlı qərarları kənar şəxslər verir

30.

Subsidiar məsuliyyət nədir?

a)

sahibkar öhdəliklərinə görə yalnız firmanın əmlakı ilə (firmada ona məxsus payla) cavabdehlik daşıyır

b)

firmanın öhdəliklərinə görə məsuliyyət firmanın əmlakına yox, sahibkarın bütün digər əmlakına yönəldilir

c)

bu halda sahibkar öhdəliklərinə görə firmadakı payı ilə yox, onun firmadan kənarda malik olduğu əmlakı ilə məsuliyyət daşıyır

d)

firmanı birgə quran iştirakçılardan hər hansı biri (və ya bir neçəsi) öz öhdəliyini yerinə yetirə bilmədikdə, məsuliyyətin yerinə yetirilməyən hissəsi müəyyən edilmiş qaydada digər iştirakçıların üzərinə keçir

e)

bu halda sahibkarın üzərinə götürdüyü öhdəliklər qarşı tərəflərlə birlikdə yenidən müzakirə olunur və müqavilə şərtlərinə dəyişikliklər edilir