NEW
Font size
WorksheetsFirmanın iqtisadiyyatı fənni 6 mövzu
Total questions: 30
Worksheet time: 30mins
Xalis inhisarçı bazarlarda:
hər-hansı bir malın çox sayda satıcısı və yalnız bir alıcısı olur
hər-hansı bir malın çox sayda satıcısı və alıcısı olur
hər-hansı bir malın bir neçə satıcısı və çox sayda alıcısı olur
hər-hansı bir malın yalnız bir satıcısı və çox sayda alıcısı olur
hər-hansı bir malın çox sayda satıcısı və bir neçə alıcısı olur
1. İnhisarçı bazara giriş maneələri əsasən hasnsı səbəblərdən yaranır?
I. mühüm sərvətin (əsas istehsal resursunun) yalnız bir firmaya məxsus olması (məsələn, qızıl yaxud almaz mədəninə sahibolma və s.);
II. hökumətin hər-hansı bir firmaya müəyyən məhsulu istehsal etmək üçün müstəsna hüquqlar verməsi (patent və müəlliflik hüquqları, müstəsna hüquqlar və s.);
III. miqyasın müsbət effekti: çox sayda istehsalçı (satıcı) olması halı ilə müqayisədə bazarda bir istehsalçının (satıcının) olması halında istehsal xərclərinin daha aşağı olması (təbii inhisar sahələri);
IV. şəbəkə təsirləri (məsələn, sosial şəbəkələr və s.).
V. Əsas istehsal resurslrının müxtəlif firmalara məxsus olması.
I, II, III, IV
I, II.V
III, IV, V
I, IV,V
II, IV, V
İnhisarçı firmanın qiyməti maijinal gəlirlə müqayisədə necədir?
P < MR
P ≤ MR
P > MR
P ≥ MR
P = MR
İnhisarçı firma inhisar qiymətini necə təyin edir?
İnhisarçı firma MR≤MP olduğu və mənfəəti minimum edən istehsal həcmini (Qmax) təyin etdikdən sonra tələb əyrisindən istifadə edərək həmin istehsal həcminə uyğun gələn inhisar qiymətini təyin edir;
İnhisarçı firma MR=MP olduğu və mənfəəti maksimum edən istehsal həcmini (Qmax) təyin etdikdən sonra tələb əyrisindən istifadə edərək həmin istehsal həcminə uyğun gələn inhisar qiymətini təyin edir;
İnhisarçı firma MR>MP olduğu və mənfəəti maksimum edən istehsal həcmini (Qmax) təyin etdikdən sonra təklif əyrisindən istifadə edərək həmin istehsal həcminə uyğun gələn inhisar qiymətini təyin edir;
İnhisarçı firma MR≥MP olduğu və mənfəəti maksimum edən istehsal həcmini (Qmax) təyin etdikdən sonra təklif əyrisindən istifadə edərək həmin istehsal həcminə uyğun gələn inhisar qiymətini təyin edir;
İnhisarçı firma MR<MP olduğu və xərcləri maksimum edən istehsal həcmini (Qmax) təyin etdikdən sonra tələb əyrisindən istifadə edərək həmin istehsal həcminə uyğun gələn inhisar qiymətini təyin edir.
Dominantlıq edən firma yaxın rəqiblərin olmaması şərtilə bazarın neçə faiz hissəsini öz əlində saxlayır?
50 faizini
50 faizindən 100 faizə qədər hissəsini
100 faizini
50 faizdən 75 faizə qədər hissəsini
75 faizdən 100 faizə qədər hissəsini
Tənzimlənmənin güclü mexanizmi hansı göstəriciləri stimullaşdırır?
Tənzimlənmənin güclü mexanizmi xərclərin yüksəlməsini, məhsulun keyfiyyətini isə daha az stimullaşdırır.
Tənzimlənmənin güclü mexanizmi həm xərclərin aşağı salınmasını, həm də məhsulun keyfiyyətini isə daha çox stimullaşdırır.
Tənzimlənmənin güclü mexanizmi xərclərin aşağı salınmasını daha çox, məhsulun keyfiyyətini isə daha az stimullaşdırır.
Tənzimlənmənin güclü mexanizmi məhsulun keyfiyyətini isə daha çox stimullaşdırır.
Tənzimlənmənin güclü mexanizmi istehsal olunanan məhsulun miqdarını daha az stimullaşdırır.
Qiymətin səmərəli komponentləri qaydası necə ifadə olunur?
Yuxarı səviyyədəki müstəqil firmaya təklif olunan topdansatış qiyməti, inteqrasiya etmiş firmanın son qiyməti (p) ilə inteqrasiya etmiş firmanın tərkibində olan aşağı səviyyəli firmanın son hədd xərcləri arasındakı fərqi üstələyə (yəni həmin fərqdən çox ola) bilməz.
Aşağı səviyyədəki müstəqil firmaya təklif olunan topdansatış qiyməti, inteqrasiya etmiş firmanın son qiyməti (p) ilə inteqrasiya etmiş firmanın tərkibində olan aşağı səviyyəli firmanın son hədd xərcləri arasındakı fərqi üstələyə (yəni həmin fərqdən çox ola) bilməz.
Aşağı səviyyədəki müstəqil olmayan firmaya təklif olunan topdansatış qiyməti, inteqrasiya etmiş firmanın son qiyməti (p) ilə inteqrasiya etmiş firmanın tərkibində olan aşağı səviyyəli firmanın son hədd xərcləri arasındakı fərqi üstələyə (yəni həmin fərqdən çox ola) bilməz.
Aşağı səviyyədəki müstəqil firmaya təklif olunan pərakəkəndə satış qiyməti, inteqrasiya etmiş firmanın son qiyməti (p) ilə inteqrasiya etmiş firmanın tərkibində olan aşağı səviyyəli firmanın son hədd xərcləri arasındakı fərqi üstələyə (yəni həmin fərqdən çox ola) bilməz.
Aşağı səviyyədəki müstəqil firmaya təklif olunan topdansatış qiyməti, inteqrasiya etmiş firmanın son qiyməti (p) ilə inteqrasiya etmiş firmanın tərkibində olan aşağı səviyyəli firmanın son hədd xərcləri arasındakı fərqi üstələyə (yəni həmin fərqdən çox ola) bilər.
Qiymət ayırımçılığı dedikdə nə başa düşülür?
Qiymət ayırımçılığı (diskriminasiyası) dedikdə müxtəlif malların müxtəlif müştərilərə fərqli qiymətlərlə satılması başa düşülür.
Qiymət ayırımçılığı (diskriminasiyası) dedikdə eyni malın eyni müştərilərə fərqli qiymətlərlə satılması başa düşülür.
Qiymət
ayırımçılığı (diskriminasiyası) dedikdə eyni malın müxtəlif müştərilərə fərqli qiymətlərlə satılması başa düşülür.
Qiymət ayırımçılığı (diskriminasiyası) dedikdə eyni malın müxtəlif müştərilərə eyni qiymətlərlə satılması başa düşülür.
Qiymət ayırımçılığı (diskriminasiyası) dedikdə müxtəlif mallların müxtəlif müştərilərə eyni qiymətlərlə satılması başa düşülür.
Qiymət ayırımçılığı hansı şərtlərin olduğu şəraitdə baş verir?
I. firmanın bazar gücünə sahib olması;
II. bazarda rəqabət çatışmazlığının olması;
III. qiymət elastikliyi, yəni bazarın müxtəlif tələb elastikliyinə malik qruplara (içqruplara) ayrıla bilməsi (məsələn, ölkəmizdə olan mobil rabitə operatorlarının müxtəlif istehlakçı qruplarına yönəlik tətbiq etdikləri fərqli kampaniyalar və s.);
IV. malın aşağı qiymətli bazardan satın alınıb yüksək qiymətli bazarda təkrar satılmasının qarşısının alınması.
V. bazarda firmalar arasında kifayət qədər rəqabətin olması.
I, II, III, V
III,IV, V
I, II, III, IV
II, IV, V
I, III, IV, V
Alıcılar haqqında informasiyanın əlçatanlığı əlamətinə uyğun olaraq qiymət ayırımçılığı strategiyalarının neçə növü fərqləndirilir?
I. tam qiymət ayırımçılığı;
II. fərqli miqdarlara bağlı qiymət ayırımçılığı;
III. indikatorlar üzrə seçilmə.
IV. eyni miqdarlarla qiymət ayrımçılığı
I, II, III
II, III, IV
III, IV
I, III, IV
I, II, IV
Firma hansı halda inhisarçı (xalis inhisar) hesab olunur?
firma istehsal etdiyi əmtəənin yeganə satıcısı olduqda yaxud onun istehsal etdiyi həmin məhsulun əvəzediciləri olmadıqda
firma istehsal etdiyi əmtəənin yeganə satıcısı olduqda, lakin onun istehsal etdiyi həmin məhsulun çox sayda əvəzediciləri olduqda
firma istehsal etdiyi əmtəənin yeganə satıcısı olduqda və onun istehsal etdiyi həmin məhsulun əvəzediciləri olmadıqda
firmanın istehsal etdiyi əmtəənin əvəzediciləri olmadıqda
firma istehsal etdiyi əmtəənin həm də yeganə alıcısı olduqda
Qiymətin son həddinin tənzimlənməsi mexanizminin zəif tərəflərindən biri budur:
mexanizmin tətbiqi zamanı fəaliyyəti tənzimlənən firma xərclərin süni şəkildə artırılmasında maraqlı olur
bu mexanizmin tətbiqi zamanı fəaliyyəti tənzimlənən firma məhsulun (xidmətin) keyfiyyətini artırmaqda maraqlı olur
bu mexanizmin tətbiqi zamanı fəaliyyəti tənzimlənən firma məhsulun (xidmətin) keyfiyyətini artırmaqda yox, azaltmaqda maraqlı olur
bu mexanizmin tətbiqi zamanı fəaliyyəti tənzimlənən firma istehsalın həcmini azaltmaqda maraqlı olur
bu mexanizmin tətbiqi zamanı fəaliyyəti tənzimlənən firma istehsalın həcminin genişləndirilməsində maraqlı olmur
Mənfəəti maksimumlaşdıran istehsal (buraxılış) həcmində:
son hədd gəliri ümumi orta xərclərə bərabər olur
ümumi orta gəlir son hədd xərclərinə bərabər olur
ümumi orta gəlir ümumi orta xərclərə bərabər olur
son hədd gəliri son hədd xərclərinə bərabər olur
son hədd xərcləri sabit olur
Xalis inhisarçı firmanın satdığı hər məhsul vahidi üzrə əldə etdiyi mənfəətin məbləği belə hesablanır:
məhsul vahidi üzrə mənfəət = P - MC
məhsul vahidi üzrə mənfəət = P - ATC
məhsul vahidi üzrə mənfəət = (P – ATC) x Q
məhsul vahidi üzrə mənfəət = P - TC
məhsul vahidi üzrə mənfəət = P - TR
Arbitraj nədir?
malın yüksək qiymətli bazardan satın alınıb aşağı qiymətli bazarda təkrar satılmasıdır
eyni malın müxtəlif müştərilərə fərqli qiymətlərlə satılmasıdır
malın aşağı qiymətli bazardan satın alınıb yüksək qiymətli bazarda təkrar satılmasıdır
malın istehsal və satış xərclərində baş verən dəyişikliklər səbəbindən fərqli qiymətlərə satılmasıdır
eyni malın eyni müştəriyə müxtəlif zamanlarda fərqli qiymətlərlə satılmasıdır
Aşağıdakı hallardan hansı birinci dərəcədən qiymət ayrımçılığı hesab olunur?
gecə saatlaırnda telefon danışıqlarına bir qədər aşağı tariflərin təyin edilməsi
elektrik enerjisinin topdan alıcılarına güzəştlərin edilməsi
günün pik vaxtlarında taksi xidmətləri üçüçn tətbiq edilən əlavə qiymətlər
fərdi sifarişlər əsasında hazırlanan avtomobillərin qiymətləri
həftəsonları ilə müqayisədə həftəiçi günlərdə otel qiymətlərinə güzəştlər
Aşağıdakı əlamətlərdən hansı yalnız xalis inhisar bazarına aiddir?
belə bazarda firma qiyməti marjinal xərclərdən yuxarı təyin edir
belə bazarlarda satılan əmtəənin əvəzediciləri olmur
belə bazarda firma əmtəənin yeganə istehsalçısı/satıcısıdır
belə bazarlara yeni firmaların daxil olmasına maneələr olur
belə bazarlarda firma aşağı meylli tələb əyrisi ilə üzləşir
İnhisarçını son hədd xərclərə bərabər qiymət təyin etməyə məcbur etdikdə tənzimləyici hansı problemlə üzləşə bilər?
firmanın vergilərini azaltmaq problemi ilə
firmanın xərclərini dəqiqləşdirmək problemi ilə
firmanın zərərini subsidiyalaşdırmaq problemi ilə
firmanın gəlirlərini hesablamaq problemi ilə
firmanın ölçülərini optimallaşdırmaq problemi ilə
İnhisarçının öz bazar gücündən tam faydalanma imkanını məhdudlaşdıran nədir?
istehsal gücünün məhdudluğu
onun üzləşdiyi aşağı meylli tələb əyrisi
dövlət tənzimlənməsi
istehlakçı (alıcı) sayının yetərli olmaması
əvəzedici malların mövcudluğu
Xalis inhisarçı firmanın əldə etdiyi mənfəət bu düsturla hesablanır:
Mənfəət = (P - MC) x Q
Mənfəət = (P - MR) x Q
Mənfəət = P x Q
Mənfəət = (P - ATC) x Q
Mənfəət = (P + ATC) x Q
Konkret dövrdə bir məhsulun bütün firmalar tərəfindən təklif olunan miqdarların cəmi necə adlanır?
Məcmu bazar tələbi
Məcmu bazar təklifi
Sahə bazarının miqyası
Tələb miqdarı
Təklif miqdarı
Lerner indeksinin qiymətinin 1-ə yaxınlaşması nəyi göstərir?
firmanın yüksək bazar gücünə malik olmasını və bazarda inhisarlaşmanın yüksək olmasını
firmanın orta bazar gücünə malik olmasını və bazarda inhisarlaşmanın orta səviyyədə olmasını
firmanın aşağı bazar gücünə malik olmasını və bazarda təmərküzləşmənin aşağı səviyyədə olmasını
firmanın bazar gücünə malik olmamasını və bazarda təmərküzləşmənin olmamasını
sahə bazarında təkmil rəqabətin olmasını
Aşağıdakılardan hansıları bazara giriş maneələrini yaradan zəminlər hesab edilir? (3)
1) miqyas artımından qənaətin səviyyəsi; 2) əvəzedici məhsulların mövcudluğu; 3) kapitala (investisiyaya) olan tələbat; 4) texnologiyalara əlçatanlıq səviyyəsi; 5) bazarda tədarükçülərin təmərküzləşmə səviyyəsi; 6) alıcıların gəlirləri və ödəmə qabiliyyəti
2, 5 və 6
1, 2, 5 və 6
1, 3, və 4
3, 4 və 5
2, 4, 5 və 6
Firmanın fəaliyyətinin nəticələrinin qiymətləndirilməsi baxımından xərclər belə təsnifləşdirilir:
istehsal xərcləri və transaksiya xərcləri
firmadankənar xərclər və firmadaxili xərclər
ex ante xərcləri və ex post xərcləri
xarici (aşkar) xərclər və daxili (görünməyən) xərclər
qaytarılan xərclər və qaytarılmayan xərclər
Cəmiyyətdə səmərəli və ədalətli mübadilənin baş verməsi üçün bu, son dərəcə vacibdir:
resurslardan mövcudluğu və məhdudluğu
resurslar üzərində mülkiyyət hüquqlarının dəqiq təyin edilməsi və qorunması
mülkiyyət münasibətlərinin elmi-nəzəri əsaslarının işlənilməsi
mübadilə şərtlərinin və formalarının əvvəlcədən razılaşdırılması
qiymətlərin dövlət tərəfindən təyin edilməsi
Cəmiyyətdə səmərəli və ədalətli mübadilənin baş verməsi üçün bu, son dərəcə vacibdir:
resurslardan mövcudluğu və məhdudluğu
mülkiyyət münasibətlərinin elmi-nəzəri əsaslarının işlənilməsi
resurslar üzərində mülkiyyət hüquqlarının dəqiq təyin edilməsi və qorunması
mübadilə şərtlərinin və formalarının əvvəlcədən razılaşdırılması
qiymətlərin dövlət tərəfindən təyin edilməsi
Prinsipal-agent probleminin həllində əmək bazarının intizamlayıcı rolu özünü nədə göstərir?
ölkədə məşğulluq səviyyəsinin yüksək olması
əmək bazarında yüksək menecerlik qabiliyyəti olan şəxslərin daha az olması (təklifin azalması)
əmək bazarının konyunkturasında baş verən dəyişikliklər
menecerlər zaman-zaman öz iş yerlərini dəyişmək məcburiyyətində olduqlarından, onların öz reputasiyalarının nöqsansız olmasına çalışmaları
menecerlər öz iş yerlərini tez-tez dəyişdirdiklərindən onların öz reputasiyaları barəsində çox da düşünməmələri
Prinsipal-agent problemi nədir?
prinsipalın qoyduğu tapşırıqların və qaydaların yerinə yetirilməsi zamanı agent tərəfindən prinsipalın manipulyasiya edilməsi təhlükəsidir
agentin qoyduğu tapşırıqların və qaydaların yerinə yetirilməsi zamanı prinsipal tərəfindən agentin manipulyasiya edilməsi təhlükəsidir
mənfəətin bölünməsi zamanı agent tərəfindən prinsipalın manipulyasiya edilməsi təhlükəsidir
mənfəətin bölünməsi zamanı səhmdarlar arasında fikir ayrılığının yaranması təhlükəsidir
cəmiyyətin fəaliyyətinin təşkili məsələləri üzrə müzakirələr zamanı səhmdarlarla menecerlər arasında fikir ayrılığının yaranması təhlükəsidir
Təsərrüfat cəmiyyətlərində mülkiyyət və idarəetmənin ayrılması nə deməkdir?
belə şirkətlərdə firmanın sahibləri ilə işinin nəticəsi bu mənfəəti yaratmaq olan işçilər eyni deyillər
səhmdarlar hər zaman firmanın mənfəətinin maksimumlaşdırılmasında maraqlıdırlar
belə şirkətlərdə mənfəətin son alıcıları (yəni firmanın sahibləri) ilə nəticəsi bu mənfəətin həcmini müəyyənləşdirəcək qərarları qəbul edən menecerlər eyni şəxslər deyillər
menecerlər səhmdarların fəaliyyətinə nəzarəti təmin etmək mexanizmləri tətbiq etmək zərurəti ilə üzləşirlər
belə şirkətlərdə mənfəətin bölünməsi və istafadəsi ilə bağlı qərarları kənar şəxslər verir
Subsidiar məsuliyyət nədir?
sahibkar öhdəliklərinə görə yalnız firmanın əmlakı ilə (firmada ona məxsus payla) cavabdehlik daşıyır
firmanın öhdəliklərinə görə məsuliyyət firmanın əmlakına yox, sahibkarın bütün digər əmlakına yönəldilir
bu halda sahibkar öhdəliklərinə görə firmadakı payı ilə yox, onun firmadan kənarda malik olduğu əmlakı ilə məsuliyyət daşıyır
firmanı birgə quran iştirakçılardan hər hansı biri (və ya bir neçəsi) öz öhdəliyini yerinə yetirə bilmədikdə, məsuliyyətin yerinə yetirilməyən hissəsi müəyyən edilmiş qaydada digər iştirakçıların üzərinə keçir
bu halda sahibkarın üzərinə götürdüyü öhdəliklər qarşı tərəflərlə birlikdə yenidən müzakirə olunur və müqavilə şərtlərinə dəyişikliklər edilir
