Sacharydy, jednocukry, cukry proste

Zawierają od 3-7 atomów węgla w cząsteczce

wyróżnia się triozy C3, pentozy C5, heksozy C6

Zawierają grupę aldehydową jako Aldozy i grupę ketonową jako ketozy

Są chemicznie obojętne, maja słodki smak, dobrze rozpuszczają się w wodzie, wykazują aktywność osmotyczną

mostki

pierscienie

Mostki i pierścienie

Pierścień

Połączenie

Mostek tlenowy

Mostek wodorowy

Triozy : aldehyd glicerynowy i dihydroksyaceton

Pentozy: ryboza i deoksyryboza

Heksozy: glukoza, fruktoza, galaktoza

Nie występuje w stanie wolnym

W organizmach występuje w szlakach metabolicznych (np. w reakcjach oddychania komórkowego)

Składnik kwasu rybonukleinowego ( RNA)

Składnik niektórych witamin

Składnik związków bogato-energetycznych, pełniacych funkcje akumulantów i nośników energii ( np. ATP)

Składnik kwasu deoksyrybonukleinowego ( DNA)

DNA

W stanie wolnym występuje w miodzie oraz sokach warzyw i owoców

w winogronach przyjmuje nazwę cukier gronowy

Jest wykorzystywana przez organizmy jako substrat w procesie oddychania komórkowego

Łatwo przenika przez błony komórkowe dlatego jest postacią transportowa cukrów u zwierząt

Składnik miodu i soków owocowych

Nazywa się cukrem owocowym czyli najsłodszym naturalnie występującym cukrem

Obok glukozy najważniejsza heksoza organizmów żywych

Łatwo przekształcana w glukozę

Najczęściej występuje związana z oligosacharydami jako laktoza

Jest w stanie związanym

powstają przez połączenie od 2-5 cząsteczek cukrów prostych przez wiązanie o-glikozydowe a reszty cukrowe są połączone mostkiem tlenowym.

Najważniejsza ich grupę stanowią disacharydy czyli dwucukry powstałe przez kondensację cząsteczek cukrów prostych

Maja właściwości fizykochemiczne podobne do monosacharydów

Determinują grypy krwi i odgrywają kluczowa role przy rozpoznawaniu się komórek

Zbudowane więcej niż z 2 cukrów prostych

łączą się z białkami lub lipidami tworząc związki wchodzące w skład błon komórkowych

Sacharoza

Cukier buraczany i trzcinowy

laktoza

Cukier mlekowy

Maltoza - cukier słodowy

Sacharoza

Laktoza

Maltoza

W dużych ilościach występuje w korzeniu buraka cukrowego i łodygach trzciny cukrowej

Jest główną forma transportowa cukrów u wszystkich roślin

u niektórych roślin pełni funkcje zapasowe

To składnik mleka ssaków

Pełni funkcje odżywcza

Pełni funkcje zapasowa

Jest produktem trawienia skrobi oraz glikogenu

Występuje w nektarze i pyłku niektórych roślin

Pełni funkcje odżywcza

Wabi zwierzęta zapylające kwiaty

To wielocukry

Są zbudowane z dużej liczby monosacharydów połączonych wiązaniem o-glikozydowym

Są nierozpuszczalne w wodzie

Pełnia funkcje zapasową poprzez skrobie i glikogen

Pełnia funkcje budulcową poprzez celulozę i chitynę

Występuje w budowach ziemniaków i nasionach zbóż

Jest głównym materiałem zapasowych u roślin

Występuje w komórkach grzybów i bakterii

Występuje u zwierząt głównie w komórkach wątroby i mięśniach

Jest materiałem zapasowym u zwierząt i grzybów

Jest głównym składnikiem ścian komórkowych roślin oraz protistów grzybopodobnych

Pełni funkcje budulcowa

Jest głównym składnikiem ścian komórkowych u grzybów i oskórka stawonogów

Pełni funkcje budulcowa