Font size
Worksheetsжасушалық биология №2
Total questions: 87
Worksheet time: 1hrs 5mins
Тірі организмдегі белгілі бір тәртіппен кезектесіп жүретін әртүрлі химиялық реакциялардың жиынтығы
тынысалу
асқорыту
зәр шығару
сезім мүшелері
зат алмасу
энергетикалық алмасу
катаболизм
пластикалық алмасу
диссимиляция
ассимиляция
анаболизм
пластикалық алмасу
энергетикалық алмасу
катаболизм
анаболизм
диссимиляция
ассимиляция
Жасуша сыртқы ортадан энергиясы мол органикалық заттарды қабылдап, ферменттердің жәрдемімен тотыға отырып, энергиясы аз қарапайым заттарға ыдырауы
катаболизм
анаболизм
диссимиляция
ассимиляция
энергетикалық
зат алмасудың соңғы өнімдері
СО2
NH3
Н2О
НАДН
АТФ
пайдалы жұмысқа жарамайтын энергия
экзон
интрон
гистон
сплайсинг
энтропия
Катаболизм нәтижесінде түзілген заттардан әртүрлі макромолекулалар синтезделеді
пластикалық алмасу
катаболизм
диссимиляция
ассимиляция
анаболизм
қоректік зат асқорыту мүшелерінде ферменттердің көмегімен тотыға отырып ыдырайды (катаболизм)
зат алмасудың ІІ сатысы
зат алмасудың ІІІ сатысы
зат алмасудың ІV сатысы
зат алмасудың V сатысы
зат алмасудың І сатысы
нәтижесінде пайда болған қарапайым заттар қанға сіңіріліп, организмдегі жасушаларға таралады
зат алмасу 5 сатысы
зат алмасу 4 сатысы
зат алмасу 2 сатысы
зат алмасу 3 сатысы
зат алмасу 1 сатысы
Организмді жаңартуға қажетті жасушаларды түзетін энергиясы мол құрылыс материалдары синтезделеді (анаболизм). Ыдырау әрі тотығу реакцияларының нәтижесінде аралық ж/е соңғы өнім түзіледі
зат алмасу 3 сатысы
зат алмасу 2 сатысы
зат алмасу 1 сатысы
зат алмасу 4 сатысы
зат алмасу 5 сатысы
ыдырау өнімдері толықтай сыртқа шығарылады, яғни зат алмасудың соңғы өнімдері: СО2, Н2О, NH3
зат алмасу 1 сатысы
зат алмасу 2 сатысы
зат алмасу 5 сатысы
зат алмасу 3 сатысы
зат алмасу 4 сатысы
тынысалу туралы ілімнің негізін салған ғалым
М.Тереховский
У.Стэнли
М.В.Ломоносов
Дж.Смит
А.Л.авуазье
ферменттердің қатысымен глюкозаның тотыға отырып ыдырауы
гликолиз
фермент
кофермент
лимон қышқылының айналымы
электрон тасымалдау тізбегі
гликолиздің сатылары
оттекті
оттексіз
лимон қышқылының айналымы
электрон тасымалдау тізбегі
дайындық
гликолиздің даярлық кезеңі
Жасушаның цитоплазмасында жүреді
Жануар жасушасының митохондрияның ішкі мембранасында жүреді
Арнайы ферменттердің әсерімен энергиясы мол органикалық заттар энергиясы аз, қарапайым заттарға дейін ыдырайды
Оттек мүлдем қатыспайды
Келесі жүретін реакциялардың бастамасы
гликолиздің оттекті мен оттексіз ыдырауы
митохондрияның ішкі мембранасында
жасушаның цитоплазмасында жүреді
жасуша рибосомасында
Гольджи жиынтығына
митохондрияның сыртқы мембранасында
Глюкозаның оттекті ж/е оттексіз ыдырауы кезінде бөлініп шыққан энергия
1440 кДж
1640 кДж
2 000 кДж
1700 кДж
1520 кДж
1 моль АТФ молекуласынан бөлінетін энергия
80 кДж
60 кДж
40 кДж
20 кДж
10 кДж
Лимон қышқылының айналымын ашты.
М.В.Ломоносов
Г.Кребс
А.Л.Лавуазье
У.Стэнли
Л.Пастер
глюкоза мөлшерінің артуы
гипогликемия
глюкозурия
гликолиз
кофермент
гипергликемия
глюкоза мөлшерінің жетіспеуі.
гипергликемия
гликолиз
гипофиз
глюкозурия
гипогликемия
глюкозаның зәрдің құрамында болуы
глюкозурия
гипофиз
гипогликемия
гипергликемия
гликолиз
Фосфор қышқылының арасындағы байланыс
микроэргиялық
термиялық
ковалентті
иондық
макроэргиялық
Эукариоттар мен көптеген прокариоттар АТФ молекуласын синтездеуге қажетті энергияны глюкозаның ыдырауынан алады. 3 сатыдан тұрады
АцетилКоа
Гликолиз
Лимон қышқылының айналымы
Электрон тасымалдау тізбегі
Кофермент
кребс циклі жүзеге асады
митохондрия
рибосома
ядро
лизосома
Гольджи аппараты
Кребс циклі басталады
глюкозурия
гипогликемия
инсулин
кофермент
А-Коа
А-Коа қымыздық сірке қышқылымен қосылып түзеді
сірке қышқыл
пирожүзім қышқылы
сүт қышқылы
сірке суы
лимон қышқылы
жасушалық цикл бөлімдері
бөлінуге даярлық
бөліну
ыдырау
түзілу
интерфаза кезеңі
Жаңа жасуша өсетін ж/е келесі бөлінуге дайындалатын кезең
Жасушалық циклдің шамамен 80 % алады
Қоректік заттар мен энергия АТФ түрінде жинақталады; органоидтар саны артады
ДНҚ сутектік байланыстар үзіледі
хромосома саны екі есе азаяды
жас, енді ғана бөлінген жасушалардың өсуі, органоидтардың қалыпты санының қалпына келуі
интерфаза G0 кезеңі
интерфаза G1 кезеңі
интерфаза G2 кезеңі
интерфаза G3 кезеңі
жасушаның бөлінуге даярлығы, бөлінуге қажет құрылымдар қалыптасады, хроматин жіпшелері құралады
интерфаза G1
интерфаза G0
интерфаза G2
интерфаза S
митозға тән
бір аналықтан 2 жас жасуша түзіледі, оның хромосома саны аналық хромосома санымен бірдей болып қалады
төрт жаңа жас жасуша түзіледі
дененің пішіні ұлғаяды, зақымдалған жасушалар қайта қалпына келеді
бірдей емес хромосомалар түзіліп, ДНҚ екі есе азаяды
хромосома жиынтығы сақталатын бөліну әдісі
профаза кезеңіне тән
Хромосомалар спиральданады, айқын көрінеді
Екі еселенген хромосомалар экватор жазықтығына жиналады
Ядро жарғақшасы ериді, ядрошық жойылады
Центриоль екі еселенеді, полюстерге ажырайды
Хроматидтер жасушаның екі жақ полюсіне жылжиды
метафаза кезеңіне тән
Ахроматин жіпшелері жас хроматидтерді іліп алып, жасушаның екі жас полюсіне тартады
Хроматидтер жасушаның екі жақ полюсіне жылжиды
Екі еселенген хромосомалар экватор жазықтығына жиналады
Хромосомалар тек екі бөлікке бөлінеді
Хромосомалардың пішіні мен формасы айқын көрінеді
анафаза кезеңіне тән
Ахроматин жіпшелері жас хроматидтерді іліп алып, жасушаның екі жас полюсіне тартады
Хромосомалар тек екі бөлікке бөлінеді
Ядро жарғақшасы түзіліп, екі аналық жасуша пайда болады
Ахроматин жіпшелеріне бекінген жіпшелер бір – бірінен ажырап, жеке хромосомаларға айналады
Екі еселенген хромосомалар экватор жазықтығына жиналады
телофаза кезеңіне тән
Ахроматин жіпшелері жас хроматидтерді іліп алып, жасушаның екі жас полюсіне тартады
Хромосомалар тек екі бөлікке бөлінеді
Ахроматин жіпшелеріне бекінген жіпшелер бір – бірінен ажырап, жеке хромосомаларға айналады
Ядро жарғақшасы түзіліп, екі аналық жасуша пайда болады
Керісінше профаза деп атайды
ядроның бөлінуі, жас жасушалардың ядросының қалыптасуы
кариокинез
цитокинез
мейоз
митоз
Митоз нәтижесі
Екеуінде де, бастапқы жасушада да хромосома жиыны абсолютті бірдей екі жас жасуша пайда болады
Екі жасушада да амитоз кезеңі басталады
Органоидтар саны, құрамы мен цитоплазма мөлшері мен құрамы, өлшемі бойынша жас жасушалар шамамен бірдей болады
Төрт жас жасуша қалыптасады
мейоз кезеңіне тән
екі жас жасуша қалыптасады
хромосома саны 2есе көбейеді
хромосома саны 2 есе кемиді
аналық жасушадан 4 жас жасушаның түзілуі
мейоздың бөліну кезеңдері
транскрипциялық
материалдық
редукциялық
эквациондық
жіңішке жіпшелер сатысы, жіпшелері ұзын шумақталған ж/е өте жіңішке болады
диакинез
пахитена
зиготена
лептотена
қосарланған жіпшелер сатысы, гомологиялық хромосомалар бір – біріне тартылады, конъюгация (жабысу) басталады
диплотена
лептотена
пахитена
зиготена
жуандаған жіпшелер сатысы, хромосомалар ширатылады., ұзынынан қысқарып, көлденеңінен жуандай бастайды
диакинез
лептотена
пахитена
зиготена
жіпшелердің бір – бірінен алыстау сатысы, гомологиялық хромосомалар бір – бірінен ажырайды, Х тәрізді өрнекте (хиазмалар) пайда болады, сол кезде гомологиялық хромосомалар өздерінің үлескілерімен алмасады
зиготена
лептотена
диакинез
диплотена
хромосомалардың цитоплазмада ретсіз орналасу сатысы, хромосомалар қысқарып, жуандайды
пахитена
диакинез
диплотена
зиготена
гомологты хромосомалардың жақындау ж/е өрілу үдерісі
конъюгация
кроссинговер
эпистаз
комплементарлық
гомологты хромосомалар бөліктерінің алмасу үдерісі жүреді
комплементарлық
эпистаз
конъюгация
кроссинговер
метафаза І сатысына тән
Ахроматин жіпшелері пайда болады
Қосарланған гомологтық хромосомалар ахроматин жіпшелеріне бекиді, жасушаның қарама – қарсы полюстеріне ажырайды
Ядро қабықшасы еріп, ядрошық жойылады
Хромосомалар жасушаның экваторына жиналады
Гомологиялық хромосомалар 2 полюске жиналады
анафаза І сатысына тән
Қосарланған гомологтық хромосомалар ахроматин жіпшелеріне бекиді, жасушаның қарама – қарсы полюстеріне ажырайды
Гомологиялық хромосомалар 2 полюске жиналады
Ядро қабықшасы пайда болады, ядрошықтар синтезделеді
Ядро қабықшасы еріп, ядрошық жойылады
телофаза І сатысына тән
Гомологиялық хромосомалар 2 полюске жиналады
2 жас ядро пайда болады, әр ядродағы хромосомалар саны гаплоидты жиынтыққа айналады
Ахроматин жіпшелері пайда болады
Ядро қабықшасы пайда болады, ядрошықтар синтезделеді
Хромосомалар жасушаның экваторына жиналады
амитоз кезеңі
Митозға ұқсас, бірақ аналық жасушадағы хромосома бірдей бөлінбейді
Тек прокариоттарға тән
Тіршілігі ұаққа созылмайды, басқа да ұлпалары н/е мүшелері бар ағза түзе алмайды
Қарапайымдылардың тікелей бөлінуі
Тек эукариоттарға тән
жыныс бездерінде аталық пен аналық гаметалардың дамып жетілуі
филогенез
оогенез
сперматогенез
гаметогенез
аталық жыныс жасушалырының (сперматозоид) дамуы мен қалыптасу процесі
филогенез
онтогенез
сперматогенез
оогенез
аналық жыныс жасушаларының (жұмыртқажасуша) дамуы мен қалыптасуы
сперматогенез
оогенез
филогенез
онтогенез
гаметалар түзілуіне қатыспайтын барлық қалған жасушалар
сомалық
жыныстық
гаметалық
зиготалық
сперматогенез ерекшеліктері
Жетілу кезеңінде бір жасушадан 4 бірдей гаплоидты жасуша түзіледі
Жетілу кезеңінде бір жасушадан бірдей емес 4 гаплоидты жасушалар түзіледі
мейоз жыныстық жетілуге жеткенде басталып, өмір бойына сақталады
үзіліссіз жүреді
Өсу кезеңі ұзақ
оогенез ерекшеліктері
Өсу кезеңі ұзақ
Жетілу кезеңінде бір жасушадан бірдей емес 4 гаплоидты жасушалар түзіледі
мейоздық бөліну құрсақта даму кезінде басталады, алғаш рет жыныстық жетілу кезінде аяқталады, ал соңғы рет – менопауза алдында болады
Жетілу кезеңінде бір жасушадан 4 бірдей гаплоидты жасуша түзіледі
үзіліссіз жүреді
Аталық жыныс жасушалары митоз жолымен жедел бөлініп, сперматоциттердің саны бірнеше есе көбейетін сперматогенез аймағы
көбею
өсу
пісіп жетілу
қалыптасу
Сперматоциттердің үлкендігі шамамен 4 есеге ұлғаяды, мейоздық бөлінуге дайындықтар жүргізілетін сперматогенез аймағы
қалыптасу
пісіп жетілу
өсу
көбею
Сперматоциттер бірінен соң бірі екі рет бөлінеді де, хромосомалардың саны 2 есе азаяды, яғни диплоидты хромосомалар гаплоидты жиынтыққа айналатын аймағы
көбею
өсу
қалыптасу
пісіп жетілу
Сперматоцит жасушалары 4 сперматозоид гаметаларына айналатын аймағы
қалыптасу
көбею
өсу
пісіп жетілу
Жасушалар митоз жолымен бірнеше қайталанып бөлінудің нәтижесінде жасушаларының саны көбейеді, көбею кезеңі эмбриогенез кезінде жүріп, диплоидты овоциттер түзілетін аймағы
өсу
пісіп жетілу
көбею
қалыптасу
Овоцит жасушалары тез өсіп, жыныс жасушаларына тән мөлшерге келетін аймағы
қалыптасу
өсу
көбею
пісіп жетілу
Мейоздың бірінші бөлінуі басталады, әр овоциттен әр түрлі гаплоидты жасушаалр түзілетін аймағы
көбею
пісіп жетілу
қалыптасу
өсу
Гаплоидты хромосома жиынтығыбар бір жұмыртқажасуша және 3 бағыттаушы денешік қалыптасатын аймағы
қалыптасу
көбею
өсу
пісіп жетілу
Гаплоидты хромосома жиынтықтары бар аналық және аталық жыныс жасушалары ядроларының қосылуы
ұрықтану
гаметогенез
сперматогенез
оогенез
ұрықтанған жасуша
мейоз
зигота
гамета
митоз
организмнің жеке дамуы
гаметогенез
онтогенез
овогенез
филогенез
онтогенез кезеңдері
филогенез
эмбриондық
овогенез
постэмбриондық
тура дамитын омрытқалылар
жорғалаушы
құстар
қосмекенділер
сүтқоректілер
буынаяқтылар
тура дамитын омыртқасыздар
инелік
сүлік
бақа
өрмекші
түрленіп дамитын омыртқалылар
сүтқоректілер
қосмекенділер
жорғалаушылар
құстар
қарттық туралы ғылым
альгология
геронтология
эмбриология
арахнология
организмнің жеке дамуы кезінде ататектерінің ересек формалары емес, олардың ұрықтарына тән белгілер қайталанатынын анықтайды
А.Н.Северцов
Г.Шмидт
К.Бэр
А.О.Ковалевский
омыртқасыз бен омыртқалы жануарлардың эмбриондық дамуын зерттеп, эмбриология ілімінің дамуына үлес қосты
Г.Шмидт
А.Н.Северцов
К.Бэр
А.О.Ковалевский
Қазақстандық эмбриолог ғалымдар
К.Бэр
И.Чагиров
А.О.Ковалевский
Қ.Баймұхамбетов
Ұрықтық ұқсастық заңын ашты
К.Бэр
А.О.Ковалевский
Ф.Мюллер
Э.Геккель
ланцетниктің эмбрион жасушаларын зерттеді
Э.Геккель
Ф.Мюллер
К.Бэр
А.О.Ковалевский
биогенетикалық заңды ашты.
К.Бэр
Ф.Мюллер
А.О.Ковалевский
Э.Геккель
Бірқабатты ұрық
бластомер
гаструла
нейрула
бластула
Екі (үш) қабатты ұрықтың пайда болуы
бластомер
бластула
нейрула
гаструла
Мүшелердің даму сатысы
гаструла
бластула
нейрула
бластомер
Эктодерма қабатынан дамитын мүшелер
асқорыту
тері жабыны
сезім мүшелері
жүйке жүйесі
қантамырлар
Энтодерма қабатынан дамитын мүшелер
қантамырлар
асқорыту
зәр шығару
тынысалу
Мезодерма қабатынан дамитын мүшелер
бұлшықет, қаңқа
тері жабыны, сезім мүшелері
асқорыту, тынысалу
шеміршек, зәр шығару
қантамырлар, жыныс жүйелері
телу әдісін пайдаланып, алма ағашының бельфлер – қытай, кадиль – қытай сорттарын шығарған
А.О.Ковалевский
Ф.Мюллер
Э.Геккель
И.В.Мичурин
Партеногенездік құбылыс тән
балара
дафния
таңқышаян
жібек құрты
омар
