WorksheetsЕмтихан тест
Total questions: 20
Worksheet time: 10mins
Қазақ терминологиясының негізін салушы:
Абай Құнанбайұлы
Сәкен Сейфуллин
Ахмет Байтұрсынұлы
Міржақып Дулатұлы
Ілияс Жансүгіров
Термин сөзінің энциклопедиялық сөздіктегі анықтамасы:
Термин – рим мифологиясында шекара құдайы. Ол – терминалдар құрметіне арналған мейрам.
Термин – шекара, шек деген ұғымды білдіретін латын сөзі.м
Ғылым мен техника, саясат, дипломатия салаларындағы ұғымдардың атауы болып табылатын сөздердің жиынтығы.
Термин – кез келген сөздің атауы.
Термин – сөздер жинағы.
А.Байтұрсынұлы кезеңіндегі «термин» сөзінің атауы -
термин
атау
термін
пән сөз
ұғым сөз
ХХ ғасырдың басында термин сөзінің қолданыстағы саны:
жеті
бес
алты
тоғыз
сегіз
Термин сөздер дегеніміз -
ғылым, техника, өндіріс және т.б. саласындағы арнаулы ұғымдар мен зат атауларын білдіретін сөздер
медицина терминдері
ауылшарушылығы терминдері
өнер саласындағы жаңа сөздер
экономикалық байырғы сөздер
Кәсіби сөздер -
ғылымда қолданылады
өнерде қолданылады
ауызекі сөйлеу тілінде қолданылады
белгілі бір шаруашылыққа, кәсіпке байланысты қолданылады
мәдениетте қолданылады
Ғылыми стиль –
мақалалар жазатын стиль
ғылыми ізденіс пен зерттеудің нәтижесі
көркем шығармалар стилі
күнделікті сөйлеумен байланысты қалыптасқан стиль
эмоция мен эскпрессияны жиі қолданатын стиль
Ғылыми стиль түрлері:
монография, реферат, аннотация
әңгіме, поэма, новелла
кино, мультфильм, жарнама
қойылым, сценарий, комедия
хат, өсиет, өтініш
Омонимдер -
дыбысталуы бірдей, мағыналары басқа сөздер.
айтылуы әртүрлі, мағыналары бір-біріне жақын сөздер.
мағыналары бір-біріне қарама-қарсы сөздер.
түбірлері бір сөздер.
мағыналары бірдей сөздер.
"Түбір" термині қолданылатын салалар:
философия, заң ғылымы
тіл білімі, математика
Өнер, медицина
геология мен өсімдіктану
морфология, математика
«Термин» сөзінің латын тілінен аударғандағы мағынасы:
құдай
шекара
терминал
мейрам
ғылым
Терминдер жиі қолданылатын стиль түрі:
көркем әдебиет стилі
ауызекі сөйлеу стилі
ғылыми стиль
публицистикалық стиль
ресми іс-қағаздар стилі
Кәсіби сөздердің термин сөздерге ұқсастығы:
Екі лексикада күрделі сөздер кездеседі.
Екі лексикада байырғы сөздерді қамтиды.
Екі лексикада белгілі бір кəсіппен, арнаулы саламен шектеледі.
Екі лексикада омонимдер кездеспейді.
Екі лексикада балама сөздер жоқ.
Термин сөздердің басты сипаттарына кірмейді:
Термин сөздер міндетті түрде күрделі болуы керек.
Термин ғылым мен техниканың әр саласына тән болуы керек.
Термин сөздер дара, бір ғана мағыналы болуы керек.
Термин сөздердің көпшілігі дүниежүзі тілдерінің халықтарына ортақ болуы керек.
Термин сөздерді кейде арнаулы сөздер деп те атайды.
Кәсіби сөздердің диалекті сөздерден басты айырмашылығы:
Қазақстанның барлық аймақтарында кездеседі.
Омонимдері болмайды.
Белгілі бір аймаққа тән емес.
Әдеби тілде баламасы болмайды.
Синонимдері бар.
Өнер дегеніміз -
тіршілік ету
өмірді көркем образдар түрінде бейнелейтін қоғамдық түсініктің формасы
мәдениеті ортақ, белгілі бір аумақта тұратын және өздерін біртұтас, өзгеше бірлестік деп білетін адамдар тобы, ұлттық бірлестік.
бейнеге сүйене қоғаммен қарым-қатынасқа түсе алатын адам қабілеттілігі.
дүниені, адам өмірін, қоршаған ортаны қаз қалпында игеру.
«Өнер» - ... сөзі.
грек
латын
қазақ
испан
француз
"Өнер-білім бар жұрттар" өлеңінің авторы
А.Құнанбайұлы
Ы.Алтынсарин
М.Мақатаев
Махамбет Өтемісұлы
Бұқар жырау
"Өлең өнері туралы трактат" еңбегінің авторы
Аристотель
Әл-Фараби
Жүсіп Баласағұн
Махмұд Қашқари
Қожа Ахмет Яссауи
Сөз өнері іштей ... болып бөлінеді
вокалдық, аспаптық музыка
жазба әдебиет, ауыз әдебиеті
портрет, пейзаж, натюрморт
комедия, трагедия, водевил
анимация, көркем фильм, деректі фильм
