ไกล – ให้

ฝ่าไป – ฝ่าฟัน

ให้ไกล – แค่บากบั่น

มั่นมุ่งไป – ใจเต็มร้อย

วรรคที่ ๑ เรียกว่า วรรครับ วรรคที่ ๒ เรียกว่า วรรคสดับ

วรรคที่ ๑ เรียกว่า วรรครับ วรรคที่ ๒ เรียกว่า วรรครอง

วรรคที่ ๓ เรียกว่า วรรคส่ง วรรคที่ ๔ เรียกว่า วรรครับ

วรรคที่ ๓ เรียกว่า วรรครอง วรรคที่ ๔ เรียกว่า วรรคส่ง

สัมผัสนอก ได้แก่สัมผัสที่อยู่นอกวรรค

สัมผัสนอก ได้แก่ สัมผัสระหว่างวรรคและสัมผัสระหว่างบท มีทั้งแบบสัมผัสสระ และสัมผัสอักษร

สัมผัสนอกถือเป็นสัมผัสบังคับ สัมผัสชนิดนี้จะใช้คำที่มีสระเดียวกัน ตัวสะกดมาตราเดียวกันมาสัมผัสกันเท่านั้น

สัมผัสที่ใช้สระเดียวกัน และตัวสะกดมาตราเดียวกันนี้เรียกว่า สัมผัสสระ

๑) ๒) ๓) ๔)

๒) ๔) ๑) ๓)

๓) ๒) ๔) ๑)

๔) ๒) ๓) ๑)

สัมผัสใน ได้แก่สัมผัสที่อยู่ในวรรคเดียวกัน

สัมผัสในเป็นสัมผัสที่ไม่บังคับ จะมีหรือไม่มีก็ได้

สัมผัสในมีเพื่อให้เกิดความไพเราะ สัมผัสนอกมีเพื่อความถูกต้อง

สัมผัสในจะใช้เป็นสัมผัสสระ หรือ สัมผัสพยัญชนะ (สัมผัสอักษร) ก็ได้

กลอนสุภาพแปดคำประจำบ่อน

อ่านสามตอนทุกวรรคประจักษ์แถลง

ตอนต้นสามตอนสองต้องแสดง

ตอนสามแจ้งสามคำครบจำนวน

กำหนดบทระยะกะสัมผัส

ให้ฟาดฟัดชัดความตามกระสวน

วางจังหวะกะทำนองต้องกระบวน

จึงจะชวนฟังเสนาะเพราะจับใจ

กำหนดบทระยะกะสัมผัส

ให้ฟาดฟัดชัดความตามกระสวน

วางจังหวะกะทำนองต้องกระบวน

จึงจะชวนฟังเสนาะเพราะจับใจ

กลอนสุภาพแปดคำประจำบ่อน

อ่านสามตอนทุกวรรคประจักษ์แถลง

ตอนต้นสามตอนสองต้องแสดง

ตอนสามแจ้งสามคำครบจำนวน

มาเร็วไวก้าวไปให้พร้อมกัน

มาเถิดหนาก้าวไปอย่าชักช้า

มาเร็วไวก้าวไปอย่าท้อถอย

มาก้าวไปข้างหน้าอย่าถอยหนี

วรรคที่ ๑ ไม่นิยมเสียงสามัญ

วรรคที่ ๒ ลงเสียงจัตวาไพเราะที่สุด แต่ปัจจุบันนิยมลงเสียงสามัญ

วรรคที่ ๓ นิยมลงเสียงตรี หรือเสียงสามัญก็ได้

วรรคที่ ๔ นิยมลงเสียงเหมือนวรรคที่ ๓

สามัญ

เอก

โท

จัตวา

สามัญ

เอก

โท

จัตวา

สามัญ

เอก

โท

จัตวา