ใช้ถ้อยคำง่าย

ให้แง่คิดที่เฉียบคม

มีความหมายที่กินใจ

นำไปใช้ได้ทุกโอกาสไม่ล้าสมัย

สอนโดยการบอกตรงๆ

สอนโดยการบอกเป็นนัย

สอนโดยการประชดประชันเหน็บแนม

สอนโดยการยกตัวอย่างประกอบชัดเจน

บุญหาไม่แล้วอย่าได้ทะนงตน

ปุถุชนรักกับชังไม่ยั่งยืน

ตาก็มัวหัวก็ขาวเป็นคราวคร่ำ

หูก็ซ้ำไม่ได้ยินเอาสิ้นสวย

มิใช่ตายแต่เขาเราก็ตาย

แหงนดูฟ้าอย่าให้อายแก่เทวดา

อย่านอนเปล่าเอากระจกยกออกมา

ส่องดูหน้าเสียทีหนึ่งแล้วจึงนอน

คนชรา

คนที่มีกำลัง

คนแปลกประหลาด

คนที่มีพลังอำนาจในตัว

ของสิ่งใดเจ้าว่างามต้องตามเจ้า

ใครเลยเล่าจะไม่งามตามเสด็จ

วาสนาไม่คู่เคียงเถียงเขายาก

ถึงมีปากมีเสียเปล่าเหมือนเต่าหอย

สิบดีก็ไม่ถึงกับกึ่งพาล

เป็นชายชาญอย่าเพ่อคาดประมาทชาย

ผีมันหลอกช่างผีตามทีมัน

คนเหมือนกันหลอกกันเองกลัวเกรงนัก

ผู้นำ

ผู้ที่เกิดก่อน

ผู้ที่เดินก่อน

ค. ผู้บังคับบัญชา

เราก็จิตคิดดูเล่าเขาก็ใจ

รักกันไว้ดีกว่าชังระวังการ

รักสั้นนั้นให้รู้อยู่เพียงสั้น

รักยาวนั้นอย่าให้เยิ่นเกินกฎหมาย

ไม่ควรก้ำเกินหน้าก็อย่าเกิน

อย่าเพลิดเพลินคนชังนักคนรักน้อย

เห็นเต็มตาแล้วอย่าอยากทำปากบอน

ตรองเสียก่อนจึงค่อยทำกรรมทั้งมวล

ของสิ่งใดสงสัยให้พิสูจน์

บุญหาไม่แล้วอย่าได้ทะนงตน

สูงอย่าให้สูงกว่าฐานนานไปล้ม

ตรองเสียก่อนจึงค่อยทำกรรมทั้งมวล

เดินตามรอยผู้ใหญ่หมาไม่กัด

ไปพูดขัดเขาทำไมขัดใจเขา

อย่าคบมิตรจิตพาลสันดานชั่ว

จะพาตัวให้เสื่อมที่เลื่อมใส

เรียนวิชาไม่แม่นยำคะน้ำคะเน

ไปเที่ยวเตร่ประกอบชั่วตัวจึงจน

คบนักปราชญ์นั่นแหละดีมีกำไร

ท่านย่อมให้ความสบายหลายประตู

ของเข้าที่ออกที่ทางพิเศษ

ถ้ารู้เหตุก็คงเห็นเป็นยังค่ำ

อย่าเข้าทำส่ำสมนิยมรก

ไฟจะตกลามไหม้ไม่ได้การ

ปลาร้าเค็มพริกเทศเผ็ดไฉน

เอออะไรดูเถิดยังเกิดหนอน

จะผ่าไม้ให้พินิจพิศดูท่า

ให้เห็นว่าแสกไหนเหมาะจึงเจาะขวาน

การเอาตัวรอด

การหาผู้คุ้มครอง

การป้องกันตัวเอง

การเคารพผู้ใหญ่

จงฟังหูไว้หูคอยดูไป

เชื่อน้ำใจดีกว่าอย่าเชื่อยุ

อันยศศักดิ์มิใช่เหล้าเมาแต่พอ

ถ้าเขายอเหมือนอย่างเกาให้เราคัน

หญิงเรียกแม่ชายเรียกพ่อยอไว้ใช้

มันชอบใจข้างปลอบไม่ชอบดุ

เห็นเต็มตาแล้วอย่าอยากทำปากบอน

ตรองเสียก่อนจึงค่อยทำกรรมทั้งมวล

เอาหลังตากแดดเป็นนิจคิดคำนวณ

รู้ถี่ถ้วนจึงสบายเมื่อปลายมือ

เคหฐานหยาบช้าหาสะอาด

มูลฝอยใบไม้ใช่ญาติอย่ามุ่นหมก

คบนักปราชญ์นั้นแหละดีมีกำไร

ท่านย่อมให้ความสบายหลายประตู

หาเงินติดไถ้ไว้อย่าได้ขาด

ตำลึงบาทหาไม่คล่องเพียงสองสลึง

ถ้าทำดีก็จะดีเป็นศรีศักดิ์

ถ้าทำชั่วชั่วจักตามสนอง

เกิดเป็นคนเชิงดูให้รู้เท่า

ใจของเราไม่สอนใจใครจะสอน

หลงโลภลาภบาปก็รู้อยู่ว่าบาป

กิเลศหยาบยังไม่สุขย่อมทุกขัง

อย่าดูถูกบุญกรรมว่าทำน้อย

น้ำตาลย้อยมากเมื่อไรได้หนักหนา

ต่างฝ่ายต่างรู้ความลับของกันและกัน

กำลังคับขันเวลากำลังสำคัญ ถ้าพลาดหรือมีอะไรมาขัดจังหวะจะเสียการ

มีฐานะดีขึ้นกว่าเดิม

ทำสิ่งที่เสี่ยงต่ออันตราย

ยืนกรานไม่ยอมรับผิด ฉันไม่ได้ทำ ฉันเปล่านะ

จะพูดอะไรต้องระวัง อาจมีคนรู้ได้

มีความรู้หรือประสบการณ์น้อยมักนึกว่าตัวรู้มาก

อยู่ดีไม่ว่าดี ไปหาเรื่องเดือดร้อนใส่ตัว

เอาไม้ซีกไปงัดไม้ซุง

หน้าสิ่วหน้าขวาน

ไม่หลักปักไม้เลน

ไม้ใกล้ฝั่ง

สอนสิ่งที่เขารู้ดีหรือถนัดอยู่แล้ว

แสดงความรู้หรืออวดรู้กับผู้ที่รู้เรื่องดีกว่า

เอาทรัพย์หรือสิ่งของจากคนที่มีน้อยไปให้ผู้ที่มีมากกว่า

หน้าตาแสดงความเมตตา แต่ใจโหดเหี้ยม

กระโถนท้องพระโรง

กำขี้ดีกว่ากำตด

กินที่ลับไขที่แจ้ง

กินบนเรือนขี้บนหลังคา