เปิบข้าวทุกคราวคำ จงสูจำเป็นอาจิณ

เหงื่อกูที่สูกิน จึงก่อเกิดมาเป็นคน

ข้าวนี้น่ะมีรส ให้ชนชิมทุกชั้นชน

เบื้องหลังสิทุกข์ทน และขมขื่นจนเขียวคาว

จากแรงมาเป็นรวง ระยะทางนั้นเหยียดยาว

จากรวเป็นเม็ดพราว ระยะทางนั้นเหยียดยาว

เหยื่อหยดสักกี่หยาด ทุกหยดหยาดล้วนยากเย็น

ปูดโปนกี่เส้นเอ็น จึงแปรรวงมาเป็นกิน

บรรยายสถานที่ที่เดินทางผ่าน

พรรณนาความงดงามของสถานที่

เน้นการเล่นคำและการเล่นความเพื่อให้เกิดรส

เน้นการพรรณนารสรักและความอาลัยรัก

อุปมา

อติพจน์

บุคคลวัต

สัญลักษณ์

เห็นใจ

โกรธ

น้อยใจ

ทวงบุญคุณ

ชาวนา

จิตร ภูมิศักดิ์

ทุกคนที่รับประทานข้าว

หลี่เชิน

ชาวนา

ผู้ที่รับประทานข้าวทุกคน

ผู้แต่งเรื่อง “ทุกข์ของชาวนาในบทกวี”

จิตร ภูมิศักดิ์ และ หลี่เชิน

อุปมา

สัทพจน์

บุคคลวัต

อติพจน์

พระอินทร์

พระพรหม

พระนารายณ์

พระศิวะ

เสนาะสนั่นดินครวญ…..ครุ่นฟ้า

ควรแม่ไว้ต่างหน้า…..พี่พู้นภายหลัง

สารสั่งพี่กำสรวล…..แสนเสน่ห์ นุชเอย

ร่ำรักร่ำเรื่องร้าง…..แรมนวล นาฏฤๅ

บรรยาย

พรรณนา

เทศนา

สาธก

แดดอ่อนลงมากแล้ว มองไปทางทิศตะวันตกแสงสีทองส่องประกายมาจากขอบฟ้า

ดวงอาทิตย์สีส้มกลมโตกำลังโผล่ขึ้นเหนือน้ำ ท้องฟ้าเริ่มมีสีชมพูเรื่อตัดกับสีน้ำทะเล

ทิวแถวของสนทะเลโค้งขนาดไปตามความยาวของหาดทราย ทะเลีนใต้กระเพื่อมอยู่ในเวิ้งความมืด

หลับจากที่มีผีเสื้อฝูงนั้นบินขึ้นไปในท้องฟ้าแล้ว น้องแก้วจึงเดินเข้าไปในสวนดอกไม้

การนิยาม

การใช้ตัวอย่าง

การอธิบายตามลำดับขั้น

การกล่าวซ้ำด้วยถ้อยคำแปลกออกไป

พระจันทร์ลอยทวนฟ้าเรืองรองที่กลีบเมฆ

มะพร้าวทุกต้นหลุบใบลู่เห็นเป็นเงาในความมืด

ตะวันคล้อยต่ำแดดอ่อนแสงลงมามากแล้ว ท้องฟ้าเปลี่ยนสี

ขณะที่นักเรียนชายกลุ่มหนึ่งเดินผ่าน ฉันได้ยินว่าเขากำลังถกเถียงกัน

วันนี้อากาศสดชื่นท้องฟ้าแจ่มใสหมู่เมฆสีขาวละล่องตัดกับสีฟ้า

เมื่อวานฉันตื่นสายอาบน้ำอาบท่าเสร็จจึงรีบไป

การเจียวไข่ให้อร่อยต้องบีบมะนาวตั้งกระทะใส่น้ำมันร้อนจัด

นักประดาน้ำต่างว่ายวนไปมาเพื่อชมปะการัง