พระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญมีลักษณะผสมผสานกับวัฒนธรรมดั้งเดิมของไทยจนกลายเป็นวัฒนธรรมไทยในที่สุด

พระมหาธรรมราชาที่ 1 (ลิไทย) ทรงพระราชนิพนธ์ "ไตรภูมิพระร่วง" โดยอาศัยความรู้ทางพระพุทธศาสนามาประยุกต์ใช้สำหรับสอนผู้คนให้รู้จักเกรงกลัวต่อบาป

ในสมัยสุโขทัยจำนวนผู้คนยังมีไม่มาก พระมหากษัตริย์ซึ่งเป็นประมุขของอาณาจักรจึงเป็นเสมือนบิดาของบุตร

การสร้างที่อยู่อาศัยของประชากรในเขตร้อน มักจะสร้างบ้านแบบยกพื้นสูงและมีหน้าต่างหลายบาน เพื่อให้อากาศถ่ายเทได้สะดวก

ในสมัยอยุธยามีศึกสงครามกับอาณาจักรเพื่อนบ้านหลายครั้ง จึงต้องการกำลังคนในการสู้รบตลอดจนผลิตเสบียงอาหาร โดยการสร้างระบบไพร่ขึ้นมา

ความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีมีความเจริญก้าวหน้าอย่างไม่หยุดยั้งแต่ความเชื่อเกี่ยวกับการบูชาพระแม่โพสพและประเพณีการทำขวัญข้าวยังอยู่กับสังคมไทย

ลายสือไทยหรืออักษรไทยของพ่อขุนรามคำแหงมหาราชในสมัยสุโขทัยได้รับอิทธิพลมาจากภาษามอญและเขมร

เทวรูปพระนารายณ์และพระศิวะสำริด ศิลปะสุโขทัย ได้รับอิทธิพลมาจากศาสนาพราหมณ์-ฮินดูของอินเดียผ่านทางเขมร

สถานภาพของพระมหากษัตริย์ในสมัยอยุธยามีความเป็นสมมติเทพและธรรมราชาเพราะมีการผสมผสานระหว่างวัฒนธรรมสุโขทัยกับวัฒนธรรมอยุธยา