Sự khác nhau giữa các mặt đối lập

Sự phân biệt giữa các mặt đối lập

Sự đấu tranh giữa các mặt đối lập

Sự thống nhất giữa các mặt đối lập.

Sự chuyển hóa giữa các mặt đối lập

Sự phủ định giữa các mặt đối lập

Sự đấu tranh giữa các mặt đối lập

Sự điều hòa giữa các mặt đối lập

Bất kì mặt đối lập nào cũng tạo thành mâu thuẫn

Mâu thuẫn chỉ được giải quyết bằng sự đấu tranh giữa các mặt đối lập

các mặt đối lập của mâu thuẫn vừa thống với nhau, vừa đấu tranh với nhau.

Mâu thuẫn là một chỉnh thể, trong đó có hai mặt đối lập

Sự vật hiện tượng được giữ nguyên trạng thái cũ.

Sự vật, hiện tượng cũ được thay thế bằng sự vật, hiện tượng mới.

Sự vật, hiện tượng bị biến đổi theo chiều hướng tích cực

Sự vật, hiện tượng bị tiêu vong

Vừa xung đột nhau, vừa bài trừ nhau.

Vừa thống nhất với nhau, vừa đấu tranh với nhau

Vừa liên hệ với nhau, vừa đấu tranh với nhau.

Vừa chuyển hóa, vừa đấu tranh với nhau.

Xung đột với nhau

Có xu hướng ngược chiều nhau

Tác động, bài trừ, gạt bỏ nhau

Mâu thuẫn với nhau.  

Bảng đen và phấn trắng

Thước dài và thước ngắn

Mặt thiện và ác trong con người

Cây cao và cây thấp.

Hai mặt đối lập

Ba mặt đối lập

Bốn mặt đối lập

Nhiều mặt đối lập.

Vừa xung đột nhau, vừa bài trừ nhau.

Vừa thống nhất với nhau, vừa đấu tranh với nhau

Vừa liên hệ với nhau, vừa đấu tranh với nhau.

Vừa chuyển hóa, vừa đấu tranh với nhau.