WorksheetsKelas 5 Bahasa Jawa (Macapat)
Total questions: 48
Worksheet time: 37mins
Ing ngisor iki kalebu tembang macapat, kajaba ....
Pangkur
Mijil
Sinom
Juru Demung
Cacahe gatra saben sapadan diarani ....
guru lagu
guru gatra
guru wilangan
guru dhing dhong
Tembung "gatra" padha tegese karo ....
swara
larik
bait
pada
Tembang Pangkur asalae saka tembung ....
mungkur
tandur
sukur
sumur
Watake tembang Pangkur, yaiku ....
sereng lan prawira
sereng lan sedhih
susah lan prawira
susah lan nelangsa
Sekar pangkur kang winarna
Lelabuhan kang kanggo wong ngaurip
ala lan becik puniku
Prayoga kawruhana
Adat waton puniku dipunkadalu
Miwah ingkang tata krama
Den kaesthi tiyang ratri
Cakepan tembang kasebut mujudake tembang
Mijil
Pangkur
Pocung
Gambung
Sekar pangkur kang winarna
Lelabuhan kang kanggo wong ngaurip
ala lan becik puniku
Prayoga kawruhana
Adat waton puniku dipunkadalu
Miwah ingkang tata krama
Den kaesthi tiyang ratri
Guru wilangane gatra kapapat, yaiku ....
6
7
8
9
Sekar pangkur kang winarna
Lelabuhan kang kanggo wong ngaurip
ala lan becik puniku
Prayoga kawruhana
Adat waton puniku dipunkadalu
Miwah ingkang tata krama
Den kaesthi tiyang ratri
Guru wilangan lan guru lagu cakepan tembang ing dhuwur, yaiku ....
8a, 11i, 8u, 7a, 12u, 8a, 8i
9a, 11i, 8u, 7a, 12u, 8a, 8i
8u, 11i, 8u, 7a, 12i, 8a, 8i
9u, 11i, 8u, 7a, 12i, 8a, 8i
Sekar pangkur kang winarna
Lelabuhan kang kanggo wong ngaurip
ala lan becik puniku
Prayoga kawruhana
Adat waton puniku dipunkadalu
Miwah ingkang tata krama
Den kaesthi tiyang ratri
Kosok baline tembung prayoga, yaiku ....
becik
apik
sae
awon
Sekar pangkur kang winarna
Lelabuhan kang kanggo wong ngaurip
ala lan becik puniku
Prayoga kawruhana
Adat waton puniku dipunkadalu
Miwah ingkang tata krama
Den kaesthi tiyang ratri
Tegese tembung winarna, yaiku ....
warna
gambar
dicritakake
ditulisake
Wayah Panen
Dening Rangga Mahardika
Angin alon midid sumilir
Amiyak godhong lan damen
Pari Kuning isi mentes
Manthuk-manthuk madhep ibu pertiwi
Girang gumuyu para tani
Kringet mili wus dilali
Panase srengenge krasa adhem
Awit panen wus tumata nyata
Sing arep panen iku para ....
bakul
tani
bocah
nelayan
Wayah Panen
Dening Rangga Mahardika
Angin alon midid sumilir
Amiyak godhong lan damen
Pari Kuning isi mentes
Manthuk-manthuk madhep ibu pertiwi
Girang gumuyu para tani
Kringet mili wus dilali
Panase srengenge krasa adhem
Awit panen wus tumata nyata
Damen iku arane wit ....
pari
jagung
kacang
tela
Wayah Panen
Dening Rangga Mahardika
Angin alon midid sumilir
Amiyak godhong lan damen
Pari Kuning isi mentes
Manthuk-manthuk madhep ibu pertiwi
Girang gumuyu para tani
Kringet mili wus dilali
Panase srengenge krasa adhem
Awit panen wus tumata nyata
"Panase srengenge krasa adhem"
Ukara ing dhuwur iku ngemu teges ....
lugu
nyata
entar
sabenere
Wayah Panen
Dening Rangga Mahardika
Angin alon midid sumilir
Amiyak godhong lan damen
Pari Kuning isi mentes
Manthuk-manthuk madhep ibu pertiwi
Girang gumuyu para tani
Kringet mili wus dilali
Panase srengenge krasa adhem
Awit panen wus tumata nyata
"Girang gumuyu para tani."
Kosok baline tembung girang yaiku ....
seneng
bungah
sedhih
bahgya
Wayah Panen
Dening Rangga Mahardika
Angin alon midid sumilir
Amiyak godhong lan damen
Pari Kuning isi mentes
Manthuk-manthuk madhep ibu pertiwi
Girang gumuyu para tani
Kringet mili wus dilali
Panase srengenge krasa adhem
Awit panen wus tumata nyata
Sing nganggit geguritan kasebut yaiku ....
Rangga Mahardika
Rangga Oditama
Rangga Maharaja
Rangga Sinudarsa
Pandhawa iku cacahe ana lima, mula terus diarani Pandhawa lima. Yudhistira minangka pambarepe Pandhawa, kang duwe watak ambek darma lan nrima ing pandum, adoh saka hawa nefsu. Sing nomer loro arane Raden Werkudara utawa Bima. Pawakane gedhe dhuwur tur gagah prakosa. Kang nomer telu utawa panengahe Pandhawa jenenge Raden Janaka kondhang baguse, prigel lan trampil manah. Dene Nakula lan Sadewa mujudage satriya kembar wuragile Pandhawa.
Satriya sing pinter manah, baguse sing kondhang lan prigel kuwi nduweni paring asma ....
Janaka
Bima
Yudistira
Sadewa
Bapak Pucung,
Wujude mlungker kaya kalung
Tangan papanira
Nuduhake rina wengi
Lamun mati bingung wektu sang bendara
Tembang Pucung kasebut keperang ana ... gatra.
4
5
6
7
Sepet-sepet, sawone mentah
Diempet-empet, selak ora ....
Ukara kang trep kanggo jangkepi parikan kasebut yaiku ....
bungah
munggah
susah
betah
Ing daerah pedesaan kang subur makmur,ayem tentrem, lan kerta ...
Tembung kerta ing ukara kasebut kudune dijangkepi nganggo tembung....
prasaja
susah
raharja
rahayu
Rini kae pancen pikirane landhep dhengkul, saben ulangan akeh salahe.
Tembung entare landhep dhengkul yaiku ....
sedhengan pinter
pinter banget
kendho
bodho banget
Ing mangsa rendheng, lumrahe akeh udan lan panas. Kahanan kaya ngene iki asring nuwuhake lelara. Lelara ing mangsa rendheng iku rupa-rupa kayata pileg, watuk, gatel-gatel lan sak piturute. Mula kabeh para warg kudu njaga kerikan lingkungane dhewe-dhewe.
Tema laporan ing dhuwur yaiku ….
banjir ing mangsa rendheng
panas ing mangsa ketiga
lelara ing mangsa rendheng.
hama tikus wayah panen
Ing mangsa rendheng, lumrahe akeh udan lan panas. Kahanan kaya ngene iki asring nuwuhake lelara. Lelara ing mangsa rendheng iku rupa-rupa kayata pileg, watuk, gatel-gatel lan sak piturute. Mula kabeh para warg kudu njaga kerikan lingkungane dhewe-dhewe.
Ukara tanggapan sing cocok kanggo perkara kasebut yaiku ….
para warga mesti nyawisake obat lelara
kudu njaga kasehatan ing mangsa udan
dokter bakal seneng entuk pasien akeh
becike nggawe bendhungan sing amba
Nagara Indonesia kagolong subur makmur,gemah ripah loh jinawi, guyub rukun yen padha lagi tandhang gawe lan ayem .... kauripane kabeh.
Tembung sing trep kanggo jangkepi ukara kasebut yaiku ....
kabeh
seneng
adem
tentrem
Sagimin kuwi pancen bocah sing gedhe endhase, mulane ora kena dikandhani.
Tembung gedhe endhase ndhuweni teges ....
mangkel
sombong
bingung
gela
Cacahe tembang kuwi kaperang dadi telu, ana tembang cilik, tembang tengahan, lan tembang gedhe
Tembang cilik padha karo tembang macapat sing cacahe ana ....
sanga
sedasa
sewelas
kaleh welas
Dudu watu dudu gunung
Sabamu ing alas
Ngon-ingone Sang Bupati
Prapteng marga
Si pucung lembehan grana
Bedekan tembang pucung kasebut yaiku ....
pentol korek
rokok
gajah
sepur
Perangane layang kang nelakake apa bae kang perlu dikabarake diarani . . . .
(a)
Danti : “Pak, kula badhe . . . amargi sampun siyang, griya kula ugi tebih.”
Pak Dimas: “ Oya, Bapak uga arep kundur saiki.”
Supaya dadi ukara yang trep, cecek-cecek ing nduwur perlu diimbuhi tembung . . . .
(a)
Panggonan kanggo sinau, maca buku, utawa njilih buku diarani . . . .
(a)
Raden Arjuna duweni pusaka ampuh awujud panah, arane . . . .
(a)
Punakawan sing pawakane dhuwur lencir jenenge . . . .
(a)
Awake kuru semangka, tegese . . . .
(a)
“Sedhela malih kula badhe wangsul.” Supaya dadi ukara kang becik, tembung sedhela diganti . . . .
(a)
Yen ing mangsa . . . tandurane pari ana sawah katon kuning kaya babud.
(a)
Masyarakat pada lega-lila ngirim bantuan kanggo korban bencana alam. Lega-lila artine . . . .
(a)
Cangkriman “sega sakepel dirubung tinggi” tegese . . . .
(a)
Apa tegese cangkriman ing ngisor iki:
a. Barang bosok malah enak = . . . .
b. Disuguh opak angin = . . . .
c. Pitik walik saba kebon = . . . .
Ukara ing ngisor iki tulisen nganggo basa krama kang trep!
a. Bu, aku ora melu bapak.
b. Mbah Jumadi lunga kantor numpak becak.
Gaweyo pitakonan kang jawabanne tembung sing garis ngisore!
a. Dinas Bina Marga lagi ndandani dalan sing amblong ngarep Toko Andi Star.
b. Vas kembang sing ana nduwur meja pecah dipancal kucing.
c. Pak Rifky tindak pasar saben jam pitu esuk.
