krótki utwór o charakterze żartobliwym, miłosnym lub refleksyjnym

utwór liryczny związany z muzyką, podzielony na strofy

utwór żałobny, wychwalający osobę zmarłą

utwór liryczny związany z muzyką, podzielony na strofy

krótki utwór o charakterze żartobliwym, miłosnym lub refleksyjnym

utwór żałobny, wychwalający osobę zmarłą

12 lat

1.5 roku

2.5 roku

8 lat

krzaku oliwnego i ogrodnika, który wyciął ten krzew

Orszulki, która została przez pomyłkę zabrana do nieba przez Boga (nieuważnego ogrodnika)

Orszulki, która zginęła w ogrodzie

rośliny oliwnej, która jest symbolem małej Orszulki w ogrodzie Kochanowskiego

porównanie jednej rzeczy do drugiej, aby podkreślić jej wartość

porównanie z Iliady

porównanie jednej rzeczy do drugiej, ale druga część jest bardzo obrazowa, rozbudowana

że są brzydkie i niepotrzebne

że przeszkadzają w domu

że potęgują jego żal

że musi je sprzątać

chcieli, aby poszła na studia

chcieli, aby dożyła dorosłości i wyszła za mąż

chcieli, aby była bogata

drewniana skrzynka

trumna

pudełko na marionetki

kufer na rzeczy materialne

podobieństw

wyliczeń

kontrastu

serce dziecka chce wrócić na ziemię

podmiot na próżno chce jeszcze raz zobaczyć córkę, wie, że to się nie stanie

podmiot chciałby mieć córkę, np. jej serce blisko

cierpiący ojciec

ojciec, który opisuje miłość do swoich dzieci

ojciec, który nie wychowuje swojej córki

Renesans

Romantyzm

do urodzin Jana - sołtysa wsi

do święta kościelnego

nocy św. Jana w czerwcu

zastąpienie jednego słowa szeregiem innych

wyraz przestarzały, którego się już nie używa

metafora

miejsce pełne problemów i kłotni

homerycki

idealne, spokojne miejsce

arkadyjski

że na wsi jest dużo atrakcji, np. łowienie ryb, wspólne świętowanie po pracy, wspieranie się

za huczne zabawy do białego rana

że natura wynagradza trudy ciężkiej pracy

za dużo miejsc pracy

ma się rodzinę

ma się pieniądze

ma się czyste sumienie

ma się co jeść

uśmiechy ludzi

piękno świata - była zima, jest wiosna i wszystko kwitnie

pozytywne nastawienie do życia

że jest egoistką i przywiązuje wagę do rzeczy materialnych

że ma serce z kamienia

że odmówiła zaręczyn

wiosna = młodość

młodzi są zbyt szaleni i powinni opanować swoje zachowania

w młodości człowiek się rozwija, tak jak wiosną rozwija się świat; ten czas jest potrzebny

Starsi powinni zachowywać się podobnie do młodych

należy krytykować ludzi za złe zachowania

powinno się chwalić z umiarem

apostrofa do utworów, do fraszek

nie można chwalić, ponieważ ludzie później są zbyt pyszni

należy oceniać zachowania, nie ludzi

motyw teatru

motyw bogactwa

motyw kary i winy

Gonimy za bogactwem, a to i tak wszystko przeminie

udajemy dobrych ludzi

Trzeba korzystać z życia, bo i tak umrzemy

życie jest jak teatr - ludzie wychodzą na scenę (żyją), a później są schowani do trumien, jak marionetki do pudełek

Orszulka

zdrowie

pieniądze

klejnoty

gdy jesteśmy w pełni zdrowi i silni

gdy jesteśmy bogaci

gdy mamy się nimi z kim dzielić

kontrastu

porównania

autoreklamy

śpiew ptaków

daleka odległość od drogi

cień

miód

dobre towarzystwo

do Orszulki

do Boga

do zdrowia

do lipy

o błogosławieństwo i bogactwo

o zdrowie i boskie błogosławieństwo

o szybką i lekką śmierć

o dobrych ludzi wokół siebie i nieprzykrą starość

jak więzienie

nie ma się komu wyżalić ani komu pochwalić sukcesem

jest spokojne

wesołe, bo nie trzeba iść na kompromisy

renesans

romantyzm

XIV

XVI

odrodzenie - powrót do cech antycznych

nacisk na rozwój nauki

zafascynowanie tym co poza ziemskie

zainteresowanie człowiekiem i jego emocjami - humanizm

Najbliższa jemu sercu jest Francja

służył na dworze u króla Zygmunta Augusta

jego małą ojczyzną jest Czarnolas

był to człowiek zamknięty, który nie pragnął kontaktu z ludźmi

jako mała oliwka pod wysokiem sadem

sen żelazny, twardy

obdarz mnie sumnieniem czystym

archaizm

apostrofa

eufemizm

epitet

objawia się matka Kochanowskiego z Orszulką na ręku

Kochanowski zaczyna wątpić w istnienie Boga

następuje ukojenie bólu

11

9

19

20

zawierały dużo archaizmów

po raz pierwszy był to cykl utworów poświęconych zmarłej osobie

po raz pierwszy poświęcone zostały dziecku

po raz pierwszy Kochanowski pisał o czymś tragicznym

Podmiot zaczyna bluźnić przeciwko Bogu

Podmiot porzuca nadzieję, że bedzie lepiej

przynosi ukojenie bólu

matka przedstawie podmiotowi odpowiedzi na wszystkie zadane do tej pory pytania i wyjaśnia, dlaczego Orszulka już musiała umrzeć

objawia się matka Kochanowskiego z Orszulką na ręku

epika

liryka

dramat

nurt filozoficzny lub światopogląd oparty na racjonalnym myśleniu, który wyraża się troską o potrzeby, szczęście, godność i swobodny rozwój człowieka.

"Chwytaj dzień"

postawa życiowa nawiązująca do filozofii stoickiej polegająca na zachowaniu wewnętrznej równowagi, umiaru, hartu ducha i opanowania w trudnych sytuacjach.