wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Қазақ тілі фонетика1

Total questions: 100

Worksheet time: 50mins

Name
Class
Date
1.

Әріп дегеніміз

a)

дыбыстардың   жүйелі  тәртіпке  негізделген  жиынтығы.

b)

тіл дыбыстарының  шартты  таңбасы.

c)

жалпы  дыбыстардың таңбасы

d)

сөздің  ең кіші  бөлігі

2.

Қазақ тіліндегі  дауыссыз  дыбыстардың  саны   

a)

38

b)

25

c)

19

d)

17

3.

Дауыстылардың  жуан  және жіңішке  болып  бөлінуі 

a)

 Тілге  байланысты 

b)

Көмекейге  байланысты

c)

Жаққа  байланысты   

d)

Ерінге  байланысты

4.

Езулік  жіңішке дауыстыларды көрсет

a)

  і,е,и

b)

ы,а,о

c)

ұ,о,ы

d)

ү, о, а

5.

Қазақ тілінде  үнді  дауыссыздардың саны

a)

бесеу

b)

 жетеу

c)

 алтау

d)

сегіз

6.

Сөз  екпіні 

a)

сөздегі  дауыссыз  дыбыстарға қатысты  бөлшек

b)

сөздің  буынындағы  ерекше  дауыс  ырғағы

c)

сөздегі  мағыналы  бөлшек

d)

сөздің  тасымалдауға  келмейтін  бөлшегі

7.

Тұйық  буын

a)

 жалаң дауысты дыбыстан тұрады

b)

 дауыстыдан басталып, дауыссызға  аяқталады

c)

дауыссыздан басталып,  дауыстыға аяқталады

d)

 дауыстыдан басталып, дауыстыға аяқталады

8.

Фонетикалық  талдаудың  дұрысы

a)

П-дауыссыз, қатаң, шұғыл

b)

Р-дауысты, үнді, діріл

c)

Л-дауыссыз, ұяң, шұғыл

d)

К-дауыссыз, ұяң,  шұғыл

9.

Қазақ тіліңдегі  әріптердің  саны

a)

36

b)

41

c)

32

d)

42

10.

Дыбыстардың  дауысты  және дауыссыз болып   бөлінуі

a)

тілдің  қатысына  байланысты  болады

b)

жасалу ерекшелігіне  байланысты  болады

c)

үн мен салдырдың қатысына байланысты  болады

d)

еріннің қатысына байланысты  болады

11.

Қысаң дауыстыларды табыңыз

a)

р,л,й,м

b)

ә,ө,ү,і,э

c)

ы, і, ұ, ү

d)

а,э,о,е,ә

12.

Ұяң дауыссыз дыбыстар тобын көрсетіңіз

a)

  р,л,й,у,м

b)

б, в, г, д, з

c)

 ғ,ж,м,х,ф

d)

п,к,қ,т,с

13.

 Қазақтың төл  сөздерінде  сөздің  соңында жазылмайтын дауыссыз дыбыс

a)

б,п,в,ф

b)

  қ,ғ,з,с

c)

б, д, г, ғ

d)

ф,п,қ,с

14.

Сөзді  дұрыс айту  қағидаларын  қарастыратын тіл  білімінің бір саласы

a)

орфография

b)

 стилистика

c)

орфоэпия

d)

фонология

15.

Кейінді ықпал орын алған сөздердің тобын  көрсетіңіз

a)

қарлы, тазалық, бейнелі

b)

өнерпаз,  күлкішіл, әлсіз

c)

он бес, кеуіп, кітабы

d)

орман, бас, аяқ

16.

Алфавит дегеніміз 

a)

әріптердің  жүйелі тәртіпке  негізделген  жиынтығы

b)

дыбыстардың  жүйелі  тәртіпке  негізделген  жиынтығы

c)

әріптердің  дауысты және  дауыссыз болып  жіктелуі

d)

дыбыстардың  жазудағы  таңбасы

17.

Қазақ тіліндегі  төл дауысты  дыбыстардың саны 

a)

10

b)

9

c)

7

d)

12

18.

Дауыстылардың ашық және  қысаң болып  бөлінуі  дыбыстау мүшесіне   қатысты

a)

тілге  қатысты

b)

тіске  қатысты

c)

жаққа   қатысты

d)

ерінге  қатысты

19.

Еріндік жуан дауыстыларды көрсетіңіз

a)

а,ы

b)

о,ұ

c)

ө,ү,і

d)

о,ұ,ө

20.

Қатаң  дауыссыз дыбыстар ғана қолданылған сөздер тобын анықта;

a)

көк, белгілі

b)

көше,  мұрын

c)

 қала,  сары

d)

қасық,тас

21.

Буын  дегеніміз 

a)

сөздің  мағына беретін бөлшегі

b)

сөздің  дауысты дыбыстың  қатысымен  бөлініп айтылатын  бөлшегі

c)

сөздің  дауыссыз дыбыстардан  тұратын  бөлшегі

d)

сөздің кемінде екі  дыбыстың тіркесінен  тұратын  бөлшегі

22.

Таза бітеу буындардан ғана тұратын сөздер  тобын көрсетіңіз

a)

балшық, сырнай

b)

кереге, әке

c)

астана, ақша;

d)

дала, қала

23.

Тарихи  фонетика  дегеніміз

a)

тілдегі  дыбыстық  құбылыстарды  фонетикалық тұрғыдан  тексеретін фонетиканың  бір саласы

b)

неше алуан дыбыстық құбылыстардың келіп  шығу және даму  жолдарын тексеретін  фонетиканың бір саласы

c)

 белгілі  біл тілдің  дыбыс  құбылыстарын  өзге  тілдердің дыбыс жүйесімен  салыстыра  отырып зерттейтін  фонетиканың бір саласы

d)

фонологиялық құбылыстарды зерттейтін тіл білімінің бір саласы

24.

Шұғыл (экслюзив) фонемаларды  табыңыз

a)

ф,в,с,ғ,ш,х,з,ж

b)

п,б,т,к,г,қ,д,ч,ц;

c)

ж,ш,с,з,р

d)

 х,р,й,ф,в

25.

Жіңішке дауыстылар  дегеніміз

a)

тілдің  ұшы  кейін  тартылып, үсті дөңестену арқылы  жасалған дыбыстар;

b)

тілдің ұшы ілгері  қарай  созылып жатуы арқылы жасалған  дыбыстар

c)

жақтың  тар  ашылуы арқылы жасалған  дыбыстар

d)

тілдің ұшы көтерілу арқылы жасалған дыбыстар

26.

Трифтонг  дегеніміз

a)

Бір буынды құрайтын үш элементтен құралған күрделі дауысты

b)

Екі буынды құрайтын екі  элементтен құралған күрделі дауысты

c)

Бір буынды құрайтын бес  элементтен құралған күрделі дауысты

d)

Бір буынды құрайтын  бір элементтен құралған күрделі дауысты

27.

Буын  үндестігіне  бағынбай  тұрған  қосымшалы  сөздер  тобын тап:

a)

сезімтал, сәнқой,  баланікі,жаламен

b)

үміткер, уәделі,  қызықсыз, азаматтық

c)

әнеугүні,жанұя, жағажай, әлеумет

d)

 кітапта, қауесетті, шекарада, жолсеріктің

28.

Дыбыс үндестігі  дегеніміз 

a)

 қатар орналасқан сөздердің бір-біріне ықпалы

b)

 қатар  орналасқан  буындардың бір-біріне  ықпалы

c)

қатар  орналасқан  дыбыстардың бір-біріне  ықпалы

d)

 дауысты  дыбыстың дауыссызға  ықпалы

29.

Фонология  дегеніміз

a)

тілдегі дыбыстардың  қызметін  зерттейтін фонетиканың   тіл білімінің бір саласы

b)

неше  алуан  дыбыстық  құбылыстардың келіп  шығу  және  даму жолдарын  тексеретін фонетиканың бір саласы

c)

белгілі  бір тілдің  дыбыс  құбылыстарын  өзге  тілдердің дыбыс  жүйесімен  салыстырып зерттейтін  фонетиканың  бір саласы

d)

дыбыстардың артикуляторлық сипатын талдайтын тіл білімінің бір саласы

30.

Ызың (фрикатив) фонемаларды  атаңыз

a)

ф,в,с,ғ,ш,х,з,ж

b)

 п,б,т,к,г,қ,д,ч,ц

c)

д,ч,ц,к,қ

d)

ш,ж,р,г,т,б

31.

Ашық  дауыстылар  дегеніміз

a)

жақтың тар  ашылуы арқылы  жасалған дыбыстар

b)

жақтың кең  ашылуы арқылы  жасалған дыбыстар

c)

езудің  кейін  тартылуы арқылы  жасалған дыбыстар

d)

тілдің ұшы кейін тартылып, үсті дөңестену арқылы жасалған дыбыстар

32.

Дыбыс  үндестігіне (ілгерінді ықпалға) бағынбай  тұрған  қосымшалы  сөздер  тобын тап:

a)

жайлаудың, төресі,  көшеде, балалық

b)

бүлкішіл, мәсішең,  әлсіз, арбакеш

c)

заводтар, клубқа, киоскіге, архивтен

d)

балалар, терезелер, күлкі, мінездеме

33.

Фузия дегеніміз

a)

Морфонологиялық құбылыс, көрші тұрған морфемалардың қосылып кетуі

b)

Фонетикалық құбылыс, көрші тұрған дыбыстардың бір біріне әсері

c)

Морфонологиялық алмасу

d)

Грамматикалық  құбылыс, көрші тұрған жалғаулардың  қосылып кетуі

34.

Салыстырмалы  фонетиканың зерттеу объектісі

a)

тілдегі  дыбыстық құбылыстарды  фонетикалық  тұрғыдан  тексеретін фонетиканың  бір саласы

b)

неше  алуан  дыбыстық  құбылыстардың  келіп  шығу және  даму  жолдарын  тексеретін  фонетиканың  бір  саласы

c)

белгілі  бір тілдің  дыбыс   құбылыстарын өзге   тілдердің  дыбыс   жүйесімен  салыстырып  зерттейтін  фонетиканың бір саласы

d)

фонологиялық құбылыстарды зерттейтін лингвистиканың бір саласы

35.

Альвеоляр (тіл  ұшы) фонемаларын  табыңыз

a)

 қ,ғ,н,х

b)

н,л,ч:

c)

ф, в,

d)

р, ж, ш.

36.

Ашық  буын  дегеніміз

a)

дауыссыздан басталып, дауыссызға аяқталады

b)

 дауыссыз дыбыстармен қоршалып тұратын буынның түрі

c)

 екі жағы да дауыссызбен  тұйықталатын  буынның  түрі

d)

жалғыз дауыстыдан не дауыссыздан  басталып, дауыстыға  аяқталатын буынның түрі

37.

Селбеспелі дыбыс дегеніміз

a)

Сөз құрамының ұлғаюына себеп болатын дыбыс

b)

Сөз құрамының кігіруі

c)

Дыбыстардың жіңішкеруі

d)

Дыбыстардың жиынтығы

38.

Акустика дегеніміз

a)

 тілдегі дыбыстардың  артикуляциялық,  акустикалық  қасиеттерін зерттейтін  фонетиканың  бір саласы

b)

тіл  ғылымының  өз алдына  бір саласы  емес,  дыбыстарды тексерудің бір  тәсілі

c)

 дыбыстың жалпы  теориясын  қарастыратын  физиканың бір саласы

d)

дыбыстардың функциональды қасиеттерін зерттейтін фонетиканың бір саласы

39.

Иек  дегеніміз

a)

ауыз  қуысындағы  мүшелердің   ішінде  ең басты  қызмет  атқаратын  мүше;

b)

тіл  дыбыстарының артикуляциясына  айрықша қатысы бар  дыбыстау мүшелерінің  бірі

c)

 тіл  дыбыстарынан  артикуляциясына  айрықша  қатысы бар дыбыстау  мүшелерінің  бірі

d)

ауыз қуысын бірде кеңейтіп, бірде  тарылтып отыратын мүше

40.

Ұяң дауыссыздарды  көрсетіңіз

a)

п,ғ,к,ф,с,ш,қ,ч,щ,ц,х

b)

б,в,г,ғ,д,ж,з

c)

 м,н,ң,р,л,й

d)

 тілдің күрек тіске қарай, алға жылжуынан пайда болатын дыбыстар

41.

Еріндік  дауыстылар  дегеніміз  

a)

еріннің  дөңгеленіп  алға  қарай  созылуы  арқылы  жасалған  дыбыстар

b)

еріннің  езуге  қарай  тартылуы  арқылы  жасалған  дыбыстар

c)

жақтың  кең  ашылуынан пайда  болған дыбыстар

d)

бір дауысты дыбыстың өзінен ғана тұратын буынның түрі

42.

Бітеу  буын  дегеніміз 

a)

 жалғыз дауыстыдан  не  дауыссыздан  басталып,  дауыстыға  аяқтал. буынның түрі

b)

екі  жағы  да  дауыссызбен тұйықталатын  буынның түрі

c)

дауыстыдан  басталып ,  дауыссызға  аяқталатын  буынның түрі

d)

бір дауысты дыбыстың өзінен ғана тұратын буынның түрі

43.

Норма дегеніміз

a)

Белгілі бір жүйе, заңдылыққа негізделген бірізділік

b)

Морфологиялық принцип

c)

Фонетикалық принцип

d)

Дыбыстарды  таңбалауда  уәжсіз ауытқи беруге болатын бірлік

44.

Антропофоника (физиологиялық  фонетика) дегеніміз

a)

 тілдегі  дыбыстардың  артикуляциялық, акустикалық  қасиеттерін  зерттейтін  фонетиканың  бір саласы

b)

тіл  ғылымының  өз  алдына  бір  саласы  емес,  дыбыстарды  тексерудің бір тәсілі

c)

дыбыстын жалпы  теориясын  қарастыратын физиканың бір саласы

d)

тілдегі дыбыстардың артикуляциялық қасиеттерін зерттейтін фонетиканың бір саласы

45.

Тіл  дыбыстары 

a)

әріп  арқылы жасалады

b)

 дауысты және дауыссыз дыбыстар арқылы  жасалады

c)

дыбыстау  мүшелері  арқылы  жасалады

d)

сөз екпіні арқылы  жасалады

46.

Үнді  дауыссыздарды  атаңыз

a)

 м,н,ң,р,л,и, /у/;

b)

 б,в,г,ғ

c)

 п,т,к,ф

d)

 ш,к,ч,щ,ц,х

47.

Езулік   дауыстылар дегеніміз

a)

 еріннің дөңгеленіп алға қарай  созылуы арқылы  жасалған дыбыстар

b)

 еріннің   езуге қарай   тартылуы арқылы  жасалған дыбыстар

c)

жақтың  кең ашылуынан пайда болған  дыбыстар

d)

үстіңгі тіс астыңғы ерін аралығынан сүзіліп өтетін дыбыстар

48.

Тасымалдап  жазуға  болмайтын сөз

a)

көне сары

b)

ақшыл, аспан

c)

қара, қоңыр

d)

өнер, өмір

49.

Қосымшалардың  түбір  сөздің  жуан жіңішкелігіне  қарай  үндесіп  жалғануы

a)

дыбыс  үндестігі деп аталады

b)

 буын үндестігі деп аталады

c)

көркем жазу  деп аталады

d)

тасымал  деп аталады

50.

Экспериментальдық фонетика дегеніміз

a)

 тілдегі  дыбыстардың  артикуляциялық,  акустикалық қасиеттерін зерттейтін  фонетиканың  бір саласы

b)

 тіл  ғылымының өз  алдына  бір саласы емес,  дыбыстарды  тексерудің бір  тәсілі

c)

дыбыстын  жалпы  теориясын  қарастыратын  физиканың бір саласы

d)

тілдегі дыбыстардың функциональды қасиеттерін зерттейтін фонетиканың бір саласы

51.

 Дыбыстық құбылыс

a)

 Протеза

b)

Говор

c)

Омоним

d)

Синоним

52.

Тоғыспалы ықпалды табыңыз

a)

Балқожа

b)

мектептер

c)

Боранбай

d)

Жанқұтты

53.

 Жуан  дауыстыларды  табыңыз

a)

 а,ә,о,ө,е,э

b)

 ә,ө,ү,і,е,э, /у/, /и/

c)

 а, о, ұ, ы

d)

е,ы,ә

54.

Фонетиканың қарастыратын мәселесі  

a)

 тілдің  өмір сүріп  отырған дәуіріндегі  дыбыстық құрамын қарастырып,  ондағы  фонемалар  жүйесі  мен  олардың  ішкі өзара байланыстарын айқындайды

b)

тіл білімінің  бір саласы ретінде  адамның сөйлеу  аппаратының дыбыстық мүмкіндігін айқындап, тіл  дыбыстары  классификациясының принциптерін  белгілейді

c)

жеке сөздерді, сөз тіркестерін дұрыс айту нормасын зерттейді

d)

 белгілі  бір  тілдің  дыбыстық  құрамын, ондағы дыбыс заңдарын  қарастырады

55.

Ерін арқылы  

a)

 билабиаль,  лабиоденталь дауыссыздар  жасалады

b)

Aденталь, альвеомер, тіл ортасы, тіл арты  дауыссыздары жасалады

c)

фарингаль дауыссыздары  жасалады

d)

көмей дауыссыз  жасалады

56.

«Вокализм» дегеніміз

a)

 дауыссыз дыбыстар   жүйесі

b)

 дауысты дыбыстар жүйесі

c)

дауысты және  дауыссыз дыбыстар жүйесі

d)

 интонация жүйесі

57.

Сингармонизм  дегеніміз

a)

дауыстылардың бір-бірімен өзара үндесуі

b)

 дауыссыздардың бір-біріне  ықпал  етіп өзара  үндесу

c)

сөз ішіндегі, сөз бен  қосымша, сөз  бен сөз арасындағы дыбыстардың  бір-бірімен  ұқсауы

d)

түбір мен қосымшаның жігіндегі көршілес дауыссыз дыбыстардың бір біріне ілгері- кейінді әсер етіп өзгеруі

58.

Көмей  және  жұтқыншақ  қуысы арқылы   

a)

 денталь, альвеомер, тіл ортасы, тіл  арты дауыссыздары   жасалады

b)

 тіл ортасы дауыссыздар  жасалады

c)

фарингаль дауыссыздары  жасалады

d)

тіл арты дауыссыз дыбыстар жасалады

59.

Аффрикат дыбыстар дегеніміз

a)

 ызың және шұғыл дауыссыздардың ерекшеліктерін  бірдей қамтыған дауыссыз дыбыстар

b)

айтылу кезінде  дыбыстау  мүшелерінің  жабысуы нәтижесінде  ауаның  үзіліп, шұғыл  шығуынан пайда  болған дыбыстар

c)

 айтылу  кезінде  дыбыстау мүшелерінің өзара  жуысуы нәтижесінде  ауаның сүзіліп шығуынан пайда болған дыбыстар

d)

 тіс пен ерін арқылы жасалатын дауыссыз дыбыстар

60.

Ерін  үндестігі  дегеніміз

a)

 бір дыбыс  екінші  дыбысқа  тәуелді  болып,  бір дыбыс  екінші  дыбысқа  игеріліп тұрады

b)

бір дыбыс  екінші дыбысқа  тәуелді  болмайды, бір  дыбысты  екінші  дыбыс  игере  алмайды

c)

 дыбыстылардың қатар  келуі

d)

сөз ішінде дауысты дыбыстардың біресе жуан біресе жеңішке болып келуі

61.

Жалпы  фонетиканың   қарастыратын мәселесі

a)

тілдің  өмір  сүріп   отырған  дәуіріндегі  дыбыстық құрамын қарастырып, ондағы  фонемалар  жүйесі  мен олардың  ішкі  өзара  байланыстарын  айқындайды

b)

 белгілі  бір тілдің дыбыстық  құрамын, ондағы  дыбыс заңдарын зерттейді

c)

белгілі тілдің дұрыс айту ережелерінің жиынтығын зерттейді

d)

тіл  білімінің бір саласы  ретінде  адамның  сөйлеу  аппаратының  дыбыстық  мүмкіндігін  айқындап, тіл  дыбыстары  классификациясының принциптерін белгілейді

62.

Дауысты мен дауыссыздарды   ажыратудың  жалпылама ортақ белігісі

a)

дауыссыз  дыбыстың  жасалуы  кезінде  қысым  дыбыстау  аппаратының  бір ғана  мүшесіне, ал  дауысты  дыбыстың жасалуында  қысым  бүкіл  дыбыстау  аппаратына  жайылып, жалпылама болады

b)

 дыбыстау  мүшелері  жылжымалы  қасиетіне қарай актив мүшелер,  ал көмекші қызметіне қарай  актив  мүшелер, ал көмекші  қызметіне  қарай  пассив мүшелер деп аталады

c)

дыбыстарды шығаруда тіл ауыз қуысында ілгері- кейін жылыжып, құбылып отырады

d)

 фонациялық  ауа  кедергіге  ұшырамай,  тосқауылсыз еркін шығады

63.

Сөздің  барлық  буынында  кездесетін, буын  талғамайтын дауыстыларды  анықта

a)

 ә,ө,ұ,ү,о

b)

а,е,ы,і,у

c)

а,ә,о,е,ы

d)

о,у,э,и,е

64.

Сипаттама  фонетиканың қарастыратын мәселесі

a)

тіл білімінің  бір саласы  ретінде  адамның сөйлеу  аппаратының дыбыстық  мүмкіндігін айқындап, тіл  дыбыстары классификациясының  принциптерін  белгілейді

b)

белгілі  бір тілдің  дыбыстық  құрамын,  ондағы  дыбыс  заңдарын  зерттейді

c)

тілдің  өмір сүріп  отырған  дәуіріндегі  дыбыстық  құрамын  қарастырып,  ондағы  фонемалар  жүйесі  мен олардың  ішкі өзара  байланыстарын айқындайды

d)

фонологиялық құбылыстарды зерттейтін лингвистиканың бір саласы

65.

Артикуляциялық  жолына  қарай  дауыссыздардың   жіктелуі

a)

шұғыл және ызың дауыссыздар

b)

монофтант, дифтонт

c)

жабысынқы, жуысыңқы

d)

ерін, тіс пен ерін, тіс, тіл ұшы,  тіл алды,  тіл ортасы,  көмей

66.

Еріндік  дауыстыларды  табыңыз

a)

ы,і,и,у,ү,ұ

b)

о,ө,у,ұ,ү

c)

ы,і,и

d)

а,ә,е,э,ы,і,и

67.

Ұяң  дауыссыздарға  тән белгіні  табыңыз

a)

 салдыр  басым  болады

b)

 салдыр  мен үннің  қатысынан  жасалады,  үн басым  болады

c)

салдыр  мен үннің  қатысынан жасалады,  салдыр  басым болады

d)

ауыз жолды, мұрын жолды

68.

Езулік  дауыстыларды   табыңыз

a)

а, ә, е, ы, і

b)

а,ә,о,ө,е,э

c)

о,ө,у,ү,ұ

d)

 ы,ұ,о,ә

69.

Ассимиляция дегеніміз

a)

дауыстылардың  бір-бірімен  өзара  үндесуі

b)

 дауыссыздардың  бір- біріне  ықпал  етіп  өзара  үндесуі

c)

сөз ішінде дауысты дыбыстардың не жуан, не жеңішке болып үндесуі

d)

сөз  ішіндегі,сөз   бен  қосымша,  сөз бен арасындағы  дыбыстардың бір-бірімен  ұқсауы

70.

Билабиаль  (ерін)  фонемаларын табыңыз

a)

 қ,ғ,н,х

b)

п,б,м, /у/

c)

 н,л,ч

d)

т,к,л

71.

Үнді  дауыссыздарға  тән  белгіні  табыңыз

a)

салдыр  мен үннің  қатысынан жасалады,  үн басым болады

b)

салдыр  мен үннің  қатысынан жасалады, салдыр  басым болады

c)

тіс пен ерінмен жасалатын дауыссыздар

d)

салдыр басым  болады

72.

Сөйлеудің  фонетикалық единицаларын атаңыз

a)

дыбыс  созылыңқылығы, дыбыс  күші,  дыбыс  әуені, дыбыс  ырғағы

b)

фраза, такт, буын, дыбыс

c)

тема, рема, лексика.

d)

фонема,  монофтонг, дифтонг

73.

Кейінді  ықпал /регрессивтік ассимиляция/ дегеніміз

a)

сөз бен  қосымша,  сөз бен  сөз арасындағы  алғашқы  дыбыстың  соңғы дыбысқа өзіне  ұқсата әсер етуі

b)

сөз бен  қосымша,  сөз бен   сөз  арасындағы  алдыңғы  дыбыстың  соңғы  дыбысқа,  соңғы  дыбыстың алдыңғы  дыбысқа  әсер  етуі

c)

сөз бен  қосымша,  сөз бен сөз арасындағы  соңғы  дыбыстың  өзінен  бұрынғы  дыбысқа  өзіне  ұқсата әсер етуі

d)

сөз ішіндегі бір буынның өзге буындардан ерекшеленіп күшті айтылуы

74.

Тілдің  қатысына  қарай  дауыстылардың   жіктелуі

a)

ашық  және қысаң болып жіктеледі

b)

жуан  және  жіңішке  болып жіктеледі

c)

 еріндік  және  езулік  болып жіктеледі

d)

ауыз жолды, мұрын жолды  болып жіктеледі

75.

Дауысты дыбыстар  дегеніміз 

a)

ауа өкпеден кедергісіз  шығып,  үннен ғана  тұратын дыбыстар

b)

өкпеден  шыққан  ауаның   кедергіге  ұшырап шығуынан жасалған дыбыстар

c)

жақтың кең  ашылуы арқылы жасалған дыбыстар

d)

Ауыз қуысындағы дыбыстау мүшелерінің жұмысы арқылы жасалатын дыбыстар

76.

Екпін дегеніміз

a)

өкпеден шыққан  фонациялық ауа

b)

фонациялық ауаның қарқынымен кілт   үзіліп шыққан бір немесе бірнеше дыбыс тобы

c)

тілдің дұрыс жазу ережелерінің жиынтығы

d)

сөз құрамындағы буындардың  біреуінің ерекше дауыспен айтылуы

77.

Тоғыспалы ықпал дегеніміз 

a)

сөз бен  қосымша, сөз бен  сөз арасындағы  алғашқы дыбыстың соңғы  дыбысқа өзіне  ұқсата әсер етуі

b)

сөз бен  қосымша,  сөз бен  сөз арасындағы  алдыңғы дыбыстың соңғы  дыбысқа, соңғы  дыбыстың алдыңғы  дыбысқа  әсер етуі.

c)

көп буынды сөздің соңғы буынның не жуан, не жеңішке болуына қарай қосымшалардың да не жуан, не жеңішке болып ыңғайласып, жалғануы

d)

сөз бен  қосымша, сөз бен сөз арасындағы  соңғы  дыбыстың өзінен бұрынғы   дыбысқа өзіне  ұқсата әсер  етуі

78.

Екпіннің  түрлерін атаңыз

a)

 мелодика,  такт, темп, әуен

b)

 ашық, тұйық, бітеу

c)

динамикалық, тоникалық, квантативті, сөз, буын, тіркес,  логикалық

d)

қарқын, ырғақ, үдемелік

79.

Денталь  /тіс/  фонемаларын табыңыз

a)

т,с,з,д,ц

b)

р,ж,ш,и

c)

п,б,м,у

d)

н,л,ч

80.

Лабиаденталь  /тіс  пен ерін/ фонемаларын табыңыз

a)

т,с,з,д,ц

b)

А,ф,в

c)

 р,ж,ш,и

d)

 к,ғ,қ,ғ,ң,х

81.

Веляр /тіл арты/ фонемаларын атаңыз

a)

н,л,ч

b)

т,д,с,з,щ,ц

c)

қ, ғ, н, х

d)

п,б,м, /у/

82.

Фонеманың  реңктері  

a)

Алломорф  деп аталады

b)

Аллотон  деп аталады

c)

Аллосингема  деп аталады

d)

Аллофон деп аталады

83.

Музыкалық немесе тоникалық екпін дегеніміз

a)

 Дауыс ырғағымен байланысты екпін

b)

Жаққа қатысты екпін

c)

Интонацияға байланысты екпін

d)

Қарқынмен байланысты екпін

84.

Ең  шағын  мағына  ажыратушы  функциональдық бірлік

a)

морфема

b)

фонема

c)

 сөз

d)

 синтагма

85.

Қазақ тілінде  интонема саны

a)

5

b)

8

c)

7

d)

6

86.

Интонацияның бірліктердің жеке-жеке аталымы

a)

Интонема

b)

Граммема

c)

Морфема

d)

Тонема

87.

Фонеманың  негізгі қасиеті

a)

мәтінді  сипаттауға   қатысады

b)

сөйлемнің  коммуникативтік  қызметін  көрсетеді

c)

сөйлемнің актуальды мүшеленуіне қатысады

d)

сөздің мағынасын  ажыратады

88.

Интонацияның уақытқа  қатысты  компоненті

a)

әуен

b)

қарқын

c)

Үдемелік

d)

дауыс реңкі

89.

Әуен  дегеніміз

a)

морфологиялық бірлігі

b)

дыбыстың түріне  қатысы  бар бірлік 

c)

интонацияның негізгі  компоненті

d)

өкпеден шыққан фонамациялық ауа

90.

Семантика – интонациялық,  синтаксистік  бірлік

a)

сөз

b)

синтагма

c)

фонема

d)

морфонема

91.

Дыбыстардың акустикалық – артикуляциялық қасиетін  зерттейтін ...... фонетика

a)

экисперименттік фонетика

b)

Тарихи фонетика

c)

 салыстырмалы фонетика

d)

 физиологиялық фонетика

92.

Фонема туралы  ілімнің негізін салған зерттеуші ғалым

a)

  А. Баскаков

b)

  М.Балақаев

c)

  Бодуэн де Куртэнэ

d)

  І.Кеңесбаев

93.

Қазақ тіл білімінің атасы

a)

А.Байтұрсынов

b)

М.Балақаев

c)

Н.Сауранбаев

d)

Ы.Маманов

94.

«Қазақ- қырғыз тіліндегі сингармонизм» атты еңбектің авторы

a)

Қ.Жұбанов

b)

Ш.Сарыбаев

c)

А.Байтұрсынұлы

d)

Х.Досмұхаметұлы

95.

Салыстырмалы фонетикаға арналған еңбек

a)

М.Томанов. «Қазақ тілінің тарихи грамматикасы»

b)

М.Томанов. «Түркі тілдерінің салыстырмалы фонетикасы»

c)

К.Аханов. «Тіл білімінің негіздері»

d)

Ж.Аралбаев. «Қазақ фонетикасы бойынша этюдтер»

96.

Тіл дыбыстары жасалуы

a)

заттар қозғалысынан

b)

заттар қақтығысынан

c)

дыбыстау мүшелері арқылы

d)

ойлаудан

97.

Сөйлеу аппараты дегеніміз

a)

дыбыстау мүшелерінің  жиынтығы

b)

дыбыстың акустикалық белгілерін білдіретін мүшелер жиынтығы

c)

дыбыс өтетін орта – ауа кеңістігі

d)

өкпе, тіл

98.

 П.М.Мелиоранскийдің қазақ тілі фонетикасы туралы шыққан еңбегі

a)

Опыт словарятюркских наречий

b)

Фонетическая система современного киргизского языка

c)

Краткая грамматика казах – киргизского языка

d)

Сингармонизм в казахском языке

99.

Тілдің қызметі

a)

ауыз қуысындағы мүшелердің ішінде ең басты қызмет атқаратын мүше

b)

тіл дыбыстарының артикуляциясына айрықша қатысы бар мүше

c)

 ауыз қуысын бірде кеңейтіп, бірде тарылтып тұратын мүше

d)

 ерін мен тіл байланысы

100.

Дауыстың  (тон) пайда болуы   

a)

 тіл мен таңдайдың соқтығысынан

b)

ерін мен еріннің жуысуынан

c)

 тіл мен тістің қақтығысуынан

d)

дауыс шымылдығының дірілінен